و شاخه های اصل

در نتیجه بقای حالت سابق دو اصل دیگر نیز فراهم گشته و زبانزد حقوقدانان است در هر مورد که در وجود امری تردید شود اصل عدم آن است. بسیاری از نویسندگان کوشیده اند تا اصل عدم را از استصحاب عدمی ممتاز سازند، به این اعتبار که در اصل عدم بی آنکه حالت سابق امری در نظر باشد، خردمند بنای کار خود را بر نبودن آن می گذارد. ولی جز در مواردی که اصل به معنی ظاهر به کار می رود و بر مبنای غلبه استوار است، اصل عدم نتیجه باقی دانستن وضع سابق امری است که وجود نداشته به هر حال یکی از نمونه های اجرای این اصل ماده ۸۷۶ قانون مدنی است که می گوید: باشک در حسین ولادت حکم وراثت نمی شود. ۴۳۴. اصل تأخر حادث: این اصل در موردی به کار می رود که موضوع استصحاب از بین رفته ولی در تاریخ آن تردید است. پس اگر مردن شخصی مسلم باشد ولی تردید به میان آید که در روز معین زنده بوده است یا مرده به استناد اصل تأخر حادث او را زنده فرض میکنند. یا اگر سند بی تاریخی در دست باشد و اختلاف شود که در فلان تاریخ تنظیم شده بوده است یا نه، اصل تأخر حادث اقتضا دارد که آن را نوشته نشده بدانیم. بنابراین، اصل تأخر حادث از طرفی بر استصحاب وجود سابق و از طرف دیگر بر استصحاب عدم حادث استوار است.