دکترین
واکاوی شالوده صلاحیت کیفری واقعی با هماوردی نظریه های نفع عمومی، سزادهی و بازدارندگی مجازات
واکاوی شالوده صلاحیت کیفری واقعی با هماوردی نظریه های نفع عمومی، سزادهی و بازدارندگی مجازات
نویسندگان: محمدحسن حسنی سحر نظری خدیجه شیروانی
منبع: تحولات حقوقی دوره 1 زمستان 1404 شماره 2
چکیده
با پیشرفت جوامع بشری در ابعاد مختلف از جمله سیستم های حمل و نقل ، ارتباطات مخابراتی و رایانه ائی بزهکاری خصیصه فرامرزی یافته است. از اینرو غالب نظام های کیفری با شناسائی صلاحیت کیفری واقعی، در صدد تعقیب و مجازات مرتکبان جرائم ارتکابی در خارج از قلمرو حاکمیت و علیه منافع اساسی و ارزش های حیاتی خویش اند. صلاحیت کیفری واقعی در حقوق کیفری بین المللی به عنوان استثنائی بر اصل سرزمینی بودن قوانین کیفری و منع مداخله در حاکمیت سایر کشورها پذیرفته شده است. این وضعیت تفحص پیرامون شالوده و قلمرو صلاحیت واقعی را ضروری می نماید. هدف این پژوهش بررسی توصیفی - تحلیلی شالوده صلاحیت کیفری واقعی با هماوردی نظریه های نفع عمومی،سزادهی و بازدارندگی مجازات است. مطابق یافته پژوهش نظریه های سزادهی و بازدارندگی مجازات قادر به توجیه صلاحیت کیفری واقعی نیستند و شالوده صلاحیت کیفری واقعی همچون صلاحیت سرزمینی ریشه در نظریه نفع عمومی دارد. وفق نظریه اخیر صلاحیت واقعی برای تعقیب و مجازات فرامرزی تنها در صورتی توجیه پذیر است که با لازم الاجراء شناختن نظام کیفری در تضمین کرامت و امنیت جمعی شهروندان سودمند باشد. از اینرو شناسائی صلاحیت کیفری واقعی موسع در ماده 5 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و بند ج ماده 28 قانون جرائم رایانه ائی مصوب 1388 در تعارض با شالوده آن بر اساس یافته های پژوهش است.
Analyzing the Foundation of Real Criminal Jurisdiction in Confrontation with the Theorie of Public Interest, Retribution, and Deterrenc of Punishment
With the advancement of human societies in various fields—including transportation systems, telecommunications, and computer technology—crime has acquired a cross‑border character. Consequently, most criminal justice systems, by recognizing real criminal jurisdiction (protective principle), seek to prosecute and punish perpetrators of crimes committed outside their territorial sovereignty but against their fundamental interests and vital values. In international criminal law, real jurisdiction is accepted as an exception to the principle of territoriality of criminal laws and the prohibition of interference in the sovereignty of other states. This situation makes it necessary to examine the foundation and scope of real jurisdiction. The aim of this descriptive‑analytical study is to investigate the foundation of real criminal jurisdiction in confrontation with the theories of public interest, retribution, and deterrence of punishment. According to the findings, the theories of retribution and deterrence are unable to justify real criminal jurisdiction. The foundation of real jurisdiction, like that of territorial jurisdiction, lies in the public interest theory. Under the latter theory, real jurisdiction is justified only when the enforcement of the criminal system proves beneficial in guaranteeing the dignity and collective security of citizens. Therefore, the broad recognition of real criminal jurisdiction in Article 5 of the Islamic Penal Code (2013) and Article 28(c) of the Computer Crimes Code (2009) is inconsistent with its foundation, based on the research findings.
موارد مرتبط 76
آرای مرتبط 37
-
رأی
هماستناد
اختلاس
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و تبصره 6 ماده 5
-
رأی
هماستناد
عدم امضای دادنامه فرجام خواسته توسط دادستان یا نماینده وی
قانون مجازات اسلامی و ماده 5
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 573 مورخ 1370/11/01 هیات عمومی دیوان عالی کشور | صلاحیت دادگاههای عمومی در رسیدگی به جرایم موضوع ماده 104 قانون تعزیرات و ارتباط آن با قانون نحوه رسیدگی به
ماده 5 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
شرب خمر شخص ایرانی در خارج از کشور
مواد 5 و 6 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 681 مورخ 1401/09/19 هیات تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری
قانون مجازات اسلامی و ماده 5
-
رأی
هماستناد
شرب خمر شخص ایرانی در خارج از کشور
مواد 5، 7 و 8 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
اختلاس
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و تبصره 6 ماده 5
-
رأی
هماستناد
عدم امضای دادنامه فرجام خواسته توسط دادستان یا نماینده وی
قانون مجازات اسلامی و ماده 5
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ومواد 5
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و بند 6 از ماده 5
-
رأی
هماستناد
عنصر مادی جرم اختلاس
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392و ماده 5
-
رأی
هماستناد
مقدمه بودن جرم استفاده از سند مجعول برای اختلاس
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 وتبصره 2 ماده 5
-
رأی
هماستناد
اثر گذشت شاکی در جرایم غیر قابل گذشت
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و با در نظر گرفتن ماده 5
-
رأی
هماستناد
درخواست صدور حکم موت فرضی از سوی زوجه مطلقه فرد غائب
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و با در نظر گرفتن ماده 5
-
رأی
هماستناد
رأی شعبه دیوان عالی کشور
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و اصلاحی 1399و مواد 5
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
قانون مجازات اسلامی مصوب 92 و بند 1 ماده 5
-
رأی
هماستناد
بزه نگهداری قمه چهل سانت
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و بند 1 از ماده 5
-
رأی
هماستناد
فاقد ارزش تکراری
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و بند 1 ماده 5
-
رأی
هماستناد
رأی: #مهم (۱ ۴ ۰ ۳/۱ ۲/۱ ۴)
قانون مجازات اسلامی: ماده 5
-
رأی
هماستناد
رأی: ✅ تازه ترین رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور در روزن
قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1 3 9 2 و مواد 5
-
رأی
هماستناد
رأی: ✅متن کامل تازه ترین رای وحدت رویه در روزنامه رسمی منتشر شد (۱ ۴ ۰ ۱/۱ ۲/۱ ۵)
قانون مجازات اسلامی مصوب 1 3 9 2 و ماده 5
-
رأی
هماستناد
رأی وحدت رویه شماره 682 دیوان عالی کشور در خصوص اصل 49 قانون اساسی
با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون مجازات اسلامی و بند 6 ماده 5
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رأی وحدت رویه هیأت عمومی دیوانعالی کشور به...
قانون مجازات اسلامی و بند 6 ماده 5
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۱۰۶۸ الی ۱۰۸۶ مورخ ۱۴۰۰/۰۸/۲۳ هیأت تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری(موضوع شکایت و خواسته : ابطال مصوبه شماره ۱۵۳۹۷۳/ت ۵۷۷۵۲ هـ مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۲۵ در مورد تعدیل میزان مبالغ مجازات نقدی و تخلفات مندرج در قوانین و مقررات مختلف)
قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1399 (ماده 5
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره ۶۸۲ دیوان عالی کشور در خصوص اصل ۴۹ قانون اساسی
قانون مجازات اسلامی و بند 6 ماده 5
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به بزه اقدام علیه بهداشت عمومی
قانون مجازات اسلامی و ماده 28
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به اتهام تهیه فیلم و صوت مستهجن
قانون مجازات اسلامی و ماده 28
-
رأی
هماستناد
مساعدت جهت خلاصی متهم از محاکمه و تعقیب
ماده 28 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی و با رعای
-
رأی
هماستناد
پرداخت دیه قبل از قطعیت رای
مواد 28 و 29 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 (حاکم در زمان وقوع جرم
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به لغو قرار تعلیق مجازات
قانون مجازات اسلامی و ماده 28
-
رأی
هماستناد
رای شماره 883 مورخ 1401/11/18 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 28 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
پرداخت دیه قبل از قطعیت رای
مواد 28 و 29 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 (حاکم در زمان وقوع جرم
-
رأی
هماستناد
مساعدت جهت خلاصی متهم از محاکمه و تعقیب
ماده 28 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی و با رعای
-
رأی
هماستناد
1-ضبط خودرو حاوی مواد مخدر در حالت توقف2-کشف مواد از داخل خودرو در حال توقف
ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب92
-
رأی
هماستناد
تعهد بیمه گر به ایفای تعهدات بدون لحاظ جنسیت و دین و به قیمت یوم الادا
قانون مجازات اسلامی و ماده 28
-
رأی
هماستناد
صدور قرار موقوفی تعقیب در فرض ذیسمت نبودن شاکی در جرم قابل گذشت
ماده 28قانون مجازات اسلامی اصلاحی مصوب 1399 حکم به محکومیت متهم ردیف اول
-
رأی
هماستناد
شماره پــرونـــده : هـ ع/ 0100167 شماره دادنامه: 140109970906010883 تاریخ: 1401/11/18
ماده 28 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/2/1 ماده 28 - کلیه مبالغ مذکور در ا
نظریات مشورتی 22
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1952 مورخ 1399/02/10
قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 و ماده 5
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
حدود صلاحیت رسیدگی مراجع قضایی ایران در ماده 7 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
ماده 5 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نباشد و عدم پذیرش تعقیب متهم موجب گ
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/219 — 1400/05/12
قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 محسوب میشود؟ پاسخ: با لحاظ مواد 5
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/98/1952 — 1399/02/10
قانون مجازات اسلامی و ماده 5
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1388/5285 مورخ 1388/08/24 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی تعارض میان ماده 30 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 و تبصره 3 ماده 5 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و
قانون مجازات اسلامی و تبصره 3 ماده 5
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/1952 مورخ 1399/02/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص دایره شمول مامورین به خدمات عمومی مندرج در ماده 598 قانون مجازات اسلامی و ماده 5 قانون تشدید مجازات مرتکبین ا
قانون مجازات اسلامی و ماده 5
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/92/1354 مورخ 1392/07/13 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون مجازات اسلامی در بخش دیات در حدی که معارض ماده 5
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1388/7016 مورخ 1388/11/07 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص صلاحیت رسیدگی دادگاه های ایران به جرایم ارتکابی توسط اتباع بیگانه در خارج از قلمرو ایران. با اصلاحات و الحا
مواد 5 و 6 و 8 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1385/1262 مورخ 1385/02/27 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص جعل کارت هویت عراقی توسط برخی اتباع ایرانی در کشور عراق. با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 5 قانون مجازات اسلامی (مصوب 5/9/1370 مجمع تشخیص مصلحت نظام
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1380/2465 مورخ 1380/05/02 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص شرایط قانونی برای تعقیب و رسیدگی به جرایم انجام شده در خارج از کشور. با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون مجازات اسلامی: ماده 5
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/1407 مورخ 1399/10/09
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و نیز معیارهای موجود در ماده 28
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/44 مورخ 1400/03/05
ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 (با اصلاحات در سال 1399
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/404 مورخ 1400/06/01
ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نمی باشد و بنابراین مصوبه هیات وزیر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2089 مورخ 1397/07/22
ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و یکسان بودن شرایط بازداشت در ماده
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/514 مورخ 1400/09/06
ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 جزای نقدی موضوع این ماده به مبلغ ده
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/1787 مورخ 1392/09/13
ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 می شوند
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/492 مورخ 1404/06/08
ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به هیات وزیران اجازه داده است که هر
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1128 مورخ 1400/09/10
ماده 28 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/93/424 مورخ 1393/02/28
ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بهره مند شوند
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1979 مورخ 1398/03/13
ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/748 مورخ 1399/06/04
ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نیز از نظر قانونی با مقررات مربوطه
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/823 — 1399/07/19
ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 تعدیل جزای نقدی به هر شکل
نشستهای قضایی 7
-
نشست قضایی
هماستناد
مسوولیت کیفری مدیر مدرسه در صورت ایراد صدمه عمدی از سوی طفل 14 ساله در حیاط مدرسه نسبت به طفل دیگر
مواد 5 و2 و 529 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بمعنی وجود رابطه استنادی بین تقصیر
-
نشست قضایی
هماستناد
افتتاح حساب برای شخصی غیر از صاحب حساب و تحویل دست چک به نامبرده
قانون مجازات اسلامی و ماده 5
-
نشست قضایی
هماستناد
اثبات عمد مسبب و پرداخت دیه توسط صندوق تامین خسارتهای بدنی
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و 3- ماده 5
-
نشست قضایی
هماستناد
شمول ماده 540 قانون مجازات اسلامی بر پزشکان دریافت کننده وجوه ناشی از صدور گواهی های خلاف واقع حضور پزشکان
قانون مجازات اسلامی و ماده 5
-
نشست قضایی
هماستناد
تاثیر تغییر جزای نقدی در درجه مجازات احکام سابق
ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 موضوع ناظر به بند «پ» ماده 11 قانون
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی امکان تسری آییننامه تشدید جزای نقدی به جرائم قبل از تصویب آن
ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب 1399
-
نشست قضایی
هماستناد
رعایت تناسب درجرائم مواد مخدر
ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب1403/03/30نیز این تناسب رعایت نگردیده است
مواد مرتبط 2
-
استناد
از این صفحه
ماده 5 — قانون مجازات اسلامی
ماده 5 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
استناد
از این صفحه
ماده 28 — قانون مجازات اسلامی
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و بند ج ماده 28
دکترین 7
-
مقاله
هماستناد
چالش های تقنینی اصل صلاحیت واقعی
ماده 5 قانون مجازات اسلامی 1392آمده است
-
مقاله
هماستناد
تصمیم دادگاه: حق یا تکلیف؟ (مقاله علمی وزارت علوم)
قانون مجازات اسلامی مصوب 1387 و مواد 5
-
مقاله
هماستناد
وابستگی حقوق کیفری داخلی به تدابیر موقتی — شکل دوم استفاده مراجع کیفری از نهادهای
قانون مجازات اسلامی تبصره 2 ماده 5
-
مقاله
هماستناد
وابستگی حقوق کیفری داخلی به تدابیر موقتی — تدابیر تامینی این گونه در مقررات دیگر
قانون مجازات اسلامی تبصره 2 ماده 5
-
مقاله
هماستناد
وابستگی حقوق کیفری داخلی به تدابیر موقتی — تدابیر تامینی این گونه در مقررات دیگر
قانون مجازات اسلامی تبصره 2 ماده 5
-
مقاله
هماستناد
اصل صلاحیت واقعی: پیشینه
ماده 5 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 اصل صلاحیت واقعی را مورد توجه قرار
-
مقاله
هماستناد
اصل صلاحیت واقعی: در قانون
ماده 5 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
نکتههای مرتبط 1
-
هماستناد
خودداری از استرداد آلات و ادوات جرم و ضبط یا معدوم کردن آنها
ماده 5 از قانون مجازات اسلامی مصوب تیر ماه 1361 برای این گونه موارد پیش بین
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
