واکاوی قواعد حاکم بر داوری در حقوق خانواده

واکاوی قواعد حاکم بر داوری در حقوق خانواده نویسندگان: فرزام جهانی فر عاطفه لرکجوری منبع: حقوق و مطالعات نوین سال 6 بهار 1404 شماره 1 (پیاپی 18) چکیده خانواده به عنوان بنیادی ترین نهاد اجتماعی، نقشی اساسی در شکل گیری شخصیت افراد و بنیان های جامعه ایفا می کند. حمایت از حقوق اعضای خانواده و حل وفصل مؤثر اختلافات خانوادگی، نه تنها به تحکیم بنیان خانواده، بلکه به تحقق عدالت اجتماعی و صلح پایدار کمک می کند. در نظام حقوقی ایران، داوری و میانجی گری به عنوان ابزارهایی برای حل وفصل اختلافات خانوادگی مورد توجه قرار گرفته اند.این پژوهش با هدف بررسی جایگاه داوری در حقوق خانواده ایران، کارکردهای میانجی گری در حل اختلافات زوجین و ضرورت بازطراحی این نهادها با تأکید بر اصلاح فرآیندهای موجود و ارائه الگویی کارآمد انجام شده است. بررسی ها نشان می دهد که با وجود ظرفیت های قانونی موجود، اجرای داوری و میانجی گری در دعاوی خانوادگی با چالش هایی همچون عدم انسجام در رویه های اجرایی، ضعف در نظارت و کمبود متخصصان در این حوزه مواجه است. اصلاح ساختارهای قانونی و اجرایی، تقویت صلاحیت داوران و میانجی گران، و بهره گیری از الگوهای موفق بین المللی می تواند به کارآمدتر شدن این نهادها در حل اختلافات خانوادگی منجر شود. Analysis of the Rules Governing Arbitration in Family Law As the most fundamental social institution, the family plays a crucial role in shaping individuals' personalities and forming the foundations of society. Protecting the rights of family members and effectively resolving family disputes not only strengthens the family structure but also contributes to social justice and lasting peace. In Iran’s legal system, arbitration and mediation have been recognized as key mechanisms for resolving family disputes.This study aims to examine the role of arbitration in Iranian family law, the functions of mediation in resolving marital disputes, and the necessity of redesigning these institutions with an emphasis on improving existing procedures and proposing an efficient model. Findings indicate that despite existing legal frameworks, the implementation of arbitration and mediation in family disputes faces challenges such as inconsistencies in procedural practices, weak oversight, and a lack of specialized professionals in this field. Reforming legal and procedural structures, enhancing the qualifications of arbitrators and mediators, and adopting successful international models can contribute to the effectiveness of these mechanisms in resolving family conflicts.