وصیت عهدی: احکام وصیّت عهدی

از احکام وصیت عهدی در باب وصیت سخن گفته‌اند. • وصیت عهدی ( بنابر عقد بودن ) جایز است و موصی هر زمان بخواهد می‌تواند از آن بر گردد. • هرگاه در وصیت عهدی، کسی به عنوان وصیّ جهت تنفیذ وصایا تعیین نشود، تنفیذ آن بر عهده حاکم شرع یا منصوب او خواهد بود؛ و در صورت دسترسی نبودن حاکم، بعض مؤمنان عادل عهده دار آن خواهند شد. (ببینید: عدول مؤمنین ) • در وصیت تملیکی که قصد موصی به آن انشای تملیک است، باید موصی له ( کسی که به او تملیک می‌شود ) در حال وصیت وجود داشته باشد؛ لیکن در وصیت عهدی ( که موصی سفارش می‌کند چیزی به کسی داده یا برای او وقف شود ) وجود موصی له هنگام وصیت شرط نیست و وصیت برای معدوم نیز صحیح است، مانند وصیت به مالی یا وقف آن برای فرزندان زید که در آینده متولد می‌شوند. • وصیت عهدی ب. غ. واجبات تنها در مقدار ثلث نافذ است؛ اما واجبات مالی، همچون خمس ، زکات و کفاره و اجرت حج ، نماز و روزه از اصل ترکه خارج می‌شوند؛ لیکن واجبات بدنی غیر مالی، مانند نماز و روزه از ثلث خارج می‌شوند، مگر آنکه در افزون بر ثلث، ورثه اجازه دهند. • از برخی ( فقها ) ، خروج واجب بدنی، از اصل ترکه نقل شده است. • سوال : آیا بر انسان وصیت به واجبات بدنی و تعیین مالی برای آن از ثلث واجب است یا نه؟ مسئله محل بحث است؛ لیکن اعلام واجب بدنی به ولی با وجود او، واجب است تا وی برای قضا و ادای آن آمادگی پیدا کند. منبع: ج۳، ص۳۳۵ · جامع الاحکام، ص۴۸۷ - ۴۸۸ · ج۵، ص۷۸ · جواهر الکلام، ج۲۸، ص۳۶۲ – ۳۶۴ · سفینة النجاة ۴، ص۸۵ · ج۱، ص۶۲۵ · جامع المقاصد، ج۱۰، ص۱۲۰