ویژه دیوان عالی کشور بر عملیات اجرایی — رسیدگی شعبه ویژه دیوان برخلاف دیگر رسیدگی

رسیدگی شعبه ویژه دیوان برخلاف دیگر رسیدگی های مبتنی بر اعتراض غیرعادی و نهایی لزوما متعاقب تعلیق تاخیر یا توقف اجرای رای هست. در فرجام خواهی، اعاده دادرسی موضوع ماده ۴۲۶ و اعتراض ثالث همواره رسیدگی دادگاه مبتنی بر قرار توقف یا تاخیر اجرا نیست. اما شعبه ویژه هنگامی وارد عمل میشود که پیشتر دستور تجویز اعاده دادرسی از سوی رییس قوه قضاییه صادر شده و در نتیجه آن، عملیات اجرایی معلق یا متوقف شده است. مگر آن که پیشتر عملیات اجرا انجام یافته و تجویز رییس قوه قضاییه خاصیتی از این جهت برای دادخواه نداشته باشد. در صورتی که عملیات اجرایی هنوز شروع نشده و یا در حال اجرا بوده که منجر به درخواست اعاده دادرسی و در نهایت صدور رای از شعبه ویژه دیوان عالی گردید، می توان به جهات و وضعیت های گوناگون رای نهایی را موثر بر عملیات اجرایی دانست شیوه و دامنه تاثیرگذاری رای نهایی در این مقام بیش و کم همان است که در نتیجه صدور رای دادگاه در مقام اعاده دادرسی (ماده ۴۳۸ ق.آ.د. م) و نیز نقض رای فرجامی از سوی شعبه دیوان عالی کشور ماده ۳۹۶ ق.آ.د. م) ارزیابی گردید. بنابراین: ۱ - چنانچه دیدگاه پایانی شعبه ویژه بر رد درخواست اعاده دادرسی و درستی رای موضوع اعاده باشد، عملیات اجرایی معلق یا متوقف شده یا منجر به تاخیر حسب مورد شروع شده یا تداوم می یابد. بابت تاخیر و توقف عملیات اجرا و زیان ناشی از آن طرف درخواست می تواند جداگانه دادخواهی برای مطالبه خسارت نماید. ۱ - برخلاف برخی دیدگاهها الشمس، عبداقه همان منبع ش ۱۱۸۲) شعبه ویژه دیوان عالی کشور قرار قبولی اعاده دادرسی صادر نمی کند. در عمل تجویز اعاده دادرسی از سوی رئیس قوه قضائیه اثر قرار قبولی اعاده دادرسی داشته و موجب تاخیر عملیات اجرا تا رسیدگی پایانی و رای نهایی شعبه ویژه دیوان عالی می گردد. ۲ در صورتی که موضوع درخواست اعاده دستور موقت صادر از مرجع قضایی باشد و نظر شعبه ویژه بر تایید آن باشد، عملیات اجرایی دستور که پیش از این به موجب تجویز اعاده دادرسی متوقف شده بود، از سرگرفته می شود. در عمل تایید دستور موقت موضوع اعاده دادرسی از سوی شعبه ویژه مصداق نوش داروی پس از مرگ سهراب خواهد بود. زیرا این تصمیم هم از حیث موضوع و هم از حیث تجلی آثار فوریت دارد و با گذر از دوره و دهلیز طولانی اعاده دادرسی اهمیت و آثار خود را از دست میدهد. در صورتی که رای شعبه ویژه همسو با نظر رییس قوه قضاییه بر نقض رای موضوع اعاده دادرسی باشد و رای منقوض متضمن بی حقی یا بطلان دعوای خواهان نخستین باشد، برپایه حکم جدید؛ دادبرده می تواند عملیات اجرا را در پیش گیرد. اگر حکم جنبه اجرایی داشته و نیازمند صدور اجرائیه باشد، همانند احکام محکومیت دادگاه های تجدید نظر به ترتیب مقرر در مواد ۱۹ به بعد ق.ا.ا.م عملیات اجرایی از سوی دایره اجرای دادگاه نخستین به درخواست ذی نفع پیگیری می شود. اگر حکم جنبه اعلامی داشته و نیازی به صدور اجرائیه نداشته باشد، برابر نزاکت حاکم بر آرای اعلامی، دستور لازم جهت تحقق مفاد حکم به مرجع مخاطب یا مسئول صادر می گردد.