پذیرش یا عدم پذیرش بیمه مسئولیت مدنی — در آغاز قرن ۱۹ بیمه مسئولیت مدن

در آغاز قرن ۱۹ بیمه مسئولیت مدن به عنوان امری غیر اخلاقی تلقی میشد و همانند این بود که نتایج کیفری و مسئولیت آن را شخص دیگری عهده دار گردد. بیشترین ممنوعیت و نظارت بر بیمه مسئولیت در شوروی سابق به عمل آمده و علت آن تأکید این کشور بر جلوگیری از رفتار ضد اجتماعی و اعتبار نظریه تقصیر بود. در این کشور اصل بر ممنوعیت پوشش مسئولیت توسط بیمه بود و حتی تصادفات رانندگی هم مشمول این اصل بود، هر چند کشورهای دیگر نظیر مجارستان در <a class="artref" href="/ماده/ماده-590-a_0815110236237">ماده ۵۹۰ قانون مدنی</a> و لهستان در مواد ۸۲۱ تا ۸۲۶ ۱۱۱ - حق بیمه ها از سال ۱۹۵۵ تا ۱۹۶۵ دو برابر افزایش یافته است. یعنی از ۳۳/۶ میلیارد دلار به ۷۲/۵ میلیارد رسیده است. این میزان در کشورهای صنعتی بیشتر از کشورهای در حال توسعه است. در ایالات متحده ۷/۹ در بریتانیای کبیر (۸/۳ در هند ۱/۱٪ است. در ایالات متحده در سال ۱۹۶۵بیمه گران مبلغ ۴۴/۷ میلیارد و در سال ۱۹۷۰ ۷۲/۵ میلیارد دلار حق بیمه دریافت نمودند: ⚠ احتیاط: 1 واژهٔ ناخوانا با «...» جایگزین شد. در آغاز قرن ۱۹ بیمه مسئولیت مدن به عنوان امری غیر اخلاقی تلقی میشد و همانند این بود که نتایج کیفری و مسئولیت آن را شخص دیگری عهده دار گردد. بیشترین ممنوعیت و نظارت بر بیمه مسئولیت در شوروی سابق به عمل آمده و علت آن تأکید این کشور بر جلوگیری از رفتار ضد اجتماعی و اعتبار نظریه تقصیر بود. در این کشور اصل بر ممنوعیت پوشش مسئولیت توسط بیمه بود و حتی تصادفات رانندگی هم مشمول این اصل بود، هر چند کشورهای دیگر نظیر مجارستان در <a class="artref" href="/ماده/ماده-590-a_0815110236237">ماده ۵۹۰ قانون مدنی</a> و لهستان در مواد ۸۲۱ تا ۸۲۶ ۱۱۱ - حق بیمه ها از سال ۱۹۵۵ تا ۱۹۶۵ دو برابر افزایش یافته است. یعنی از ۳۳/۶ میلیارد دلار به ۷۲/۵ میلیارد رسیده است. این میزان در کشورهای صنعتی بیشتر از کشورهای در حال توسعه است. در ایالات متحده ۷/۹ در بریتانیای کبیر (۸/۳ در هند ۱/۱٪ است. در ایالات متحده در سال ۱۹۶۵بیمه گران مبلغ ۴۴/۷ میلیارد و در سال ۱۹۷۰ ۷۲/۵ میلیارد دلار حق بیمه دریافت نمودند: قانون مدنی خود آن را پذیرفته بودند. علت عمده مخالفت با بیمه مسئولیت را در رواج بی احتیاطی و به خطر افتادن امنیت اجتماعی اعلام میکنند زیرا اشخاص با اعتمادی که با به دست آوردن پوشش بیمه دارند از نتایج خطرات اعمال خود باکی نداشته و احتیاط را رعایت نخواهند کرد. اما افزایش حوادث ناشی از فعالیتهای صنعتی در این تفکر تجدید نظر ایجاد کرد و ممنوعیت اخلاقی بیمه جای خ. ر. ب. لزوم آن به دلیل اهمیت اجتماعی اش داد. دادگاه تجاری شهر سن (Seine) در سال ۱۸۴۱ و دادگاه استیناف پاریس در سال ۱۸۵۱، ممنوعیت سنتی بیمه را مردود اعلام نمودند و دیوان پاریس نیز در اول ژوئیه ۱۸۴۵ اعتبار رسمی آن را اعلام نمود. ۱۳ در آمریکا، از سال ۱۹۲۵ و در کشورهای اسکاندیناوی از سال ۱۹۱۴، مخالفت با بیمه مسئولیت پایان یافت و پوشش بیمه ای به صورت گسترده ای رایج گردید ۱۱۲ در حقیقت مخالفت با بیمه مسئولیت در راستای مبنای مسئولیت قرار داشت که روزگاری به طور مطلق بر نظریه تقصیر مبتنی بود. طبیعی بود که اخلاق اجازه رواج بی احتیاطی و فرار از مسئولیت را در این محیط به کسی نمی داد اما تحول در مبانی مسئولیت و حدوث زیانهایی که از نظر اخلاقی کسی مسئول آنها نبود، این تفکر را دگرگون نمود و اکنون هیچ کس در ضرورت و مقبولیت آن تردیدی ندارد. شبیه این تحولات را در فقه می بینیم که ابتدائاً در مخالفت با عقد بیمه چه استدلالهایی مطرح میشد ولی در دوران فعلی حقوقدان و فقیه ۱۱۵ - جمالزاده احمد بررسی فقهی عقد بیمه انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی چاپ اول ۱۳۸۰، صفحات ۳۳۷ تا ۴۱۰؛ «فی أناس یمضون إلی الهند و یشترون أجناسً و بها أناس یضمنون لهم سلامة أموالهم إلی أوطانهم بأجرة معلومة مثلا من المائة لهم اثنان أو ثلاثة، فإن أصحاب أموالهم تلف یسلمون لهم قیمة الأموال هل یجوز هذا العمل ؟ و هل فیه ترک الاتکال علی الله و الاعتماد علی المخلوق ... المال؟ ⚠ احتیاط: 1 واژهٔ ناخوانا با «...» جایگزین شد. قانون مدنی خود آن را پذیرفته بودند. علت عمده مخالفت با بیمه مسئولیت را در رواج بی احتیاطی و به خطر افتادن امنیت اجتماعی اعلام میکنند زیرا اشخاص با اعتمادی که با به دست آوردن پوشش بیمه دارند از نتایج خطرات اعمال خود باکی نداشته و احتیاط را رعایت نخواهند کرد. اما افزایش حوادث ناشی از فعالیتهای صنعتی در این تفکر تجدید نظر ایجاد کرد و ممنوعیت اخلاقی بیمه جای خ. ر. ب. لزوم آن به دلیل اهمیت اجتماعی اش داد. دادگاه تجاری شهر سن (Seine) در سال ۱۸۴۱ و دادگاه استیناف پاریس در سال ۱۸۵۱، ممنوعیت سنتی بیمه را مردود اعلام نمودند و دیوان پاریس نیز در اول ژوئیه ۱۸۴۵ اعتبار رسمی آن را اعلام نمود. ۱۳ در آمریکا، از سال ۱۹۲۵ و در کشورهای اسکاندیناوی از سال ۱۹۱۴، مخالفت با بیمه مسئولیت پایان یافت و پوشش بیمه ای به صورت گسترده ای رایج گردید ۱۱۲ در حقیقت مخالفت با بیمه مسئولیت در راستای مبنای مسئولیت قرار داشت که روزگاری به طور مطلق بر نظریه تقصیر مبتنی بود. طبیعی بود که اخلاق اجازه رواج بی احتیاطی و فرار از مسئولیت را در این محیط به کسی نمی داد اما تحول در مبانی مسئولیت و حدوث زیانهایی که از نظر اخلاقی کسی مسئول آنها نبود، این تفکر را دگرگون نمود و اکنون هیچ کس در ضرورت و مقبولیت آن تردیدی ندارد. شبیه این تحولات را در فقه می بینیم که ابتدائاً در مخالفت با عقد بیمه چه استدلالهایی مطرح میشد ولی در دوران فعلی حقوقدان و فقیه ۱۱۵ - جمالزاده احمد بررسی فقهی عقد بیمه انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی چاپ اول ۱۳۸۰، صفحات ۳۳۷ تا ۴۱۰؛ «فی أناس یمضون إلی الهند و یشترون أجناسً و بها أناس یضمنون لهم سلامة أموالهم إلی أوطانهم بأجرة معلومة مثلا من المائة لهم اثنان أو ثلاثة، فإن أصحاب أموالهم تلف یسلمون لهم قیمة الأموال هل یجوز هذا العمل ؟ و هل فیه ترک الاتکال علی الله و الاعتماد علی المخلوق ... المال؟ ⚠ احتیاط: 2 واژهٔ ناخوانا با «...» جایگزین شد. قانون مدنی خود آن را پذیرفته بودند. علت عمده مخالفت با بیمه مسئولیت را در رواج بی احتیاطی و به خطر افتادن امنیت اجتماعی اعلام میکنند زیرا اشخاص با اعتمادی که با به دست آوردن پوشش بیمه دارند از نتایج خطرات اعمال خود باکی نداشته و احتیاط را رعایت نخواهند کرد. اما افزایش حوادث ناشی از فعالیتهای صنعتی در این تفکر تجدید نظر ایجاد کرد و ممنوعیت اخلاقی بیمه جای خ. ر. ب. لزوم آن به دلیل اهمیت اجتماعی اش داد. دادگاه تجاری شهر سن (Seine) در سال ۱۸۴۱ و دادگاه استیناف پاریس در سال ۱۸۵۱، ممنوعیت سنتی بیمه را مردود اعلام نمودند و دیوان پاریس نیز در اول ژوئیه ۱۸۴۵ اعتبار رسمی آن را اعلام نمود. ۱۳ در آمریکا، از سال ۱۹۲۵ و در کشورهای اسکاندیناوی از سال ۱۹۱۴، مخالفت با بیمه مسئولیت پایان یافت و پوشش بیمه ای به صورت گسترده ای رایج گردید ۱۱۲ در حقیقت مخالفت با بیمه مسئولیت در راستای مبنای مسئولیت قرار داشت که روزگاری به طور مطلق بر نظریه تقصیر مبتنی بود. طبیعی بود که اخلاق اجازه رواج بی احتیاطی و فرار از مسئولیت را در این محیط به کسی نمی داد اما تحول در مبانی مسئولیت و حدوث زیانهایی که از نظر اخلاقی کسی مسئول آنها نبود، این تفکر را دگرگون نمود و اکنون هیچ کس در ضرورت و مقبولیت آن تردیدی ندارد. شبیه این تحولات را در فقه می بینیم که ابتدائاً در مخالفت با عقد بیمه چه استدلالهایی مطرح میشد ولی در دوران فعلی حقوقدان و فقیه ۱۱۵ - جمالزاده احمد بررسی فقهی عقد بیمه انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی چاپ اول ۱۳۸۰، صفحات ۳۳۷ تا ۴۱۰؛ «فی أناس یمضون إلی الهند و یشترون أجناسً و بها أناس یضمنون لهم سلامة أموالهم إلی أوطانهم بأجرة معلومة مثلا من المائة لهم اثنان أو ثلاثة، فإن أصحاب أموالهم تلف یسلمون لهم قیمة الأموال هل یجوز هذا العمل ؟ و هل فیه ترک الاتکال علی الله و الاعتماد علی المخلوق ... المال؟ أفدنا مما علمک الله و لک الأجر، العمل المذکور باصطلاحهم یسمونه &#34; بیمه ». جواب المعاملة المذکورة لیست شرعیة، و إذا ... تطبیقها علی الوجه الشرعی، له أن صالح ماله صاحب البیمة بالقیمة المعینة و یشترط علیه أن یکون له خیار الفسخ إذا أعطی مائة در هم إلی زمان معین، و حینئذ فإن تلف المال فله القیمة، وإن سلم یسلم إلیه مائة درهم و فسخ المعاملة، هذا و یجوز أن تصرف فی المال الذی یأخذه من صاحب البیمة علی فرض التلف من جهة رضاه بذلک و لو مع فساد المعامله، کما أنه أیضا یعطیه المائة درهم برضاء و لو مع فساد المعاملة فی صورة السلامة، هذا و لو کان صاحب البیمة من الکفار الحربیین الأمر سهل، لأن ماله فی للمسلمین، و لو کانت المعاملة فاسدة. یزدی، سید محمد کاظم طباطبایی سؤال و جواب مرکز نشر العلوم الإسلامی چاپ اول ۱۴۱۵. ق، تهران، ص ۱۸۸ ما قولکم فی بعض أناس یضمنون أعمارهم عن الموت مثلا بحط عمره عن عشرة آلاف روبیه إلی سنة، ویسلم مثلا مائة روبیه، فإن مات یسلم الضامن العشرة آلاف إلی ورثه؟ وکذلک سلامة البیوت عن الحریق وا و أمثاله، أفدنا بالجواب احساس می کند که نظریات وی در جامعه چه اثراتی دارد و وقتی مصالح را می بیند نمی تواند در مخالفت با عقد بیمه اصرار ورزد. به عبارت بهتر مصالح و مفاسد است که منطق را به دنبال خود می کشند. ⚠ احتیاط: متنِ OCR در جاهایی ناخواناست؛ 1 واژهٔ ناخوانا با «...» جایگزین شد. أفدنا مما علمک الله و لک الأجر، العمل المذکور باصطلاحهم یسمونه &#34; بیمه ». جواب المعاملة المذکورة لیست شرعیة، و إذا ... تطبیقها علی الوجه الشرعی، له أن صالح ماله صاحب البیمة بالقیمة المعینة و یشترط علیه أن یکون له خیار الفسخ إذا أعطی مائة در هم إلی زمان معین، و حینئذ فإن تلف المال فله القیمة، وإن سلم یسلم إلیه مائة درهم و فسخ المعاملة، هذا و یجوز أن تصرف فی المال الذی یأخذه من صاحب البیمة علی فرض التلف من جهة رضاه بذلک و لو مع فساد المعامله، کما أنه أیضا یعطیه المائة درهم برضاء و لو مع فساد المعاملة فی صورة السلامة، هذا و لو کان صاحب البیمة من الکفار الحربیین الأمر سهل، لأن ماله فی للمسلمین، و لو کانت المعاملة فاسدة. یزدی، سید محمد کاظم طباطبایی سؤال و جواب مرکز نشر العلوم الإسلامی چاپ اول ۱۴۱۵. ق، تهران، ص ۱۸۸ ما قولکم فی بعض أناس یضمنون أعمارهم عن الموت مثلا بحط عمره عن عشرة آلاف روبیه إلی سنة، ویسلم مثلا مائة روبیه، فإن مات یسلم الضامن العشرة آلاف إلی ورثه؟ وکذلک سلامة البیوت عن الحریق وا و أمثاله، أفدنا بالجواب احساس می کند که نظریات وی در جامعه چه اثراتی دارد و وقتی مصالح را می بیند نمی تواند در مخالفت با عقد بیمه اصرار ورزد. به عبارت بهتر مصالح و مفاسد است که منطق را به دنبال خود می کشند.