پس از این توضیح باید گفت با این که یقین سابق در

پس از این توضیح باید گفت با این که یقین سابق در پاره ای موارد ایجاد ظن بر استمرار می کند این موارد به اندازه ای نیست که ظن نوعی بر بقای حالت گذشته ایجاد کند. در بیشتر حالتهای استصحاب، گمانی در رسیدن به واقع وجود ندارد، خردمندان نیز مبنای کار خود را بر غالب می نهند و اعتنایی به یقین سابق نمیکنند. پس ظاهر این است که قانونگذار استصحاب را وسیله کشف حقیقت نساخته اصلی به وجود آورده است تا حالت تردید را از بین ببرد و راهنمای دادرس در انتخاب یکی از دو احتمال باشد. مطالعه قانون آیین دادرسی مدنی نیز این ادعا را تأیید میکند. زیرا اصل بقاء دین پس از اصل برائت و در یک ردیف آمده است و هماهنگ بودن مواد ایجاب میکند که استصحاب نیز مانند برائت اصل عملی باشد نه اماره از این گذشته در ماده ۳۵۷ از دلالت بر بقای دین سخنی نیست و فقط گفته شده است: در صورتی که حق یا دینی بر عهده کسی ثابت شد، اصل بقاء آن است مگر خلافش ثابت شود و آنها که به شیوه نویسندگی در حقوق ما آشنایی دارند، بخوبی در می یابند که مقصود از این گونه عبارتها اشاره به اصل عملی است نه اماره.