چالش های تقنینی اصل صلاحیت واقعی

چالش های تقنینی اصل صلاحیت واقعی نویسندگان: محمدرضا اعزازی علی احمدی فر منبع: فقه و حقوق نوین سال 6 پاییز 1404 شماره 24 چکیده اصل صلاحیت واقعی یکی از اقسام چهارگانه صلاحیت م. ب. که نظام جزای بین المللی آن را به رسمیت می شناسد. مطابق مبانی موجود در این اصل، دولت ها جهت صیانت از امنیت، استقلال و تمامیت خود حق رسیدگی به جرایمی که بواسطه فعلی خارج از قلمرو سرزمینی آن دولت، منافع و مصالح اساسی اش را به خطر می اندازد را خواهد داشت. در نظام جزایی ایران، در ماده 5 قانون مجازات اسلامی 1392آمده است، مورد تایید واقع شده است. اصل صلاحیت واقعی با وجود کارکرد های فراوان و رفع مسائل پیرامون تعارض صلاحیت های جزایی، از بدو تاسیس در نظام جزای بین المللی چالش ها و ابهاماتی را به همراه داشته که برخی مورد توجه حقوقدانان واقع گردیده و استدلالات و توجیهات قابل قبولی به آن ها داده شده است که این قسم را «چالش های سنجیده» خطاب می کنیم. در میان چالش های نسنجیده می توان به: عدم امکان رسیدگی غیابی جرایم حدی موضوع بند «الف» ماده 5 قانون مجازات اسلامی، عدم ضمانت اجرای کیفری آرای غیابی و چگونگی تحصیل دلیل، اشاره کرد. بنابراین با وجود چالش های متعددی که در این زمینه مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است از نهاد قانونگذاری انتظار می رود با در نظر گرفتن چالش های مذکور به اصلاح ماده ۵ قانون مجازات اسلامی بپردازند تا علاوه بر تقویت ضمانت اجرای کیفری، مانع گسترش تشتت آرا گردد. Legislative challenges of the protective jurisdiction principle the protective jurisdiction principle is one of the four types of jurisdictions that, according to the principles contained in this principle, governments, in order to protect their security, independence, and integrity, have the right to deal with crimes that, due to the fact that they are oppose to the risks outside the territorial territory of that state, their basic interests. In Iran's penal system, the principle of real jurisdiction was accepted by the legislator in the General Penalty Law in 1973, and after the Islamic Revolution, despite changes in form and substance, it was approved in Article 5 of the Islamic Penalty Law 2013. the protective jurisdiction principle, despite its many functions and resolving issues surrounding the conflict of criminal jurisdictions, has brought challenges and ambiguities since its establishment in the international criminal system, some of which have attracted the attention of jurists and given them acceptable arguments and justifications. We have called this type "measured challenges". But some other challenges are related to the protective jurisdiction principle that have not been paid attention to in the international arena or have recently arisen due to the changes and developments caused by different periods of legislation and have been neglected in Iran's penal system so far. We call this type "unmeasured challenges". The main investigation in this article will be involved to the last part of the challenges