دکترین
چرایی و چگونگی تعدیل وجه التزام قراردادی؛ قیام رویه قضایی در برابر قانون نامطلوب (با مطالعه تطبیقی در حقوق فرانسه، انگلستان و اسناد بین المللی) (مقاله علمی وزارت علوم)
چرایی و چگونگی تعدیل وجه التزام قراردادی؛ قیام رویه قضایی در برابر قانون نامطلوب (با مطالعه تطبیقی در حقوق فرانسه، انگلستان و اسناد بین المللی) (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: محمدهادی جواهرکلام رسول کاظم زاده
منبع: تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی دوره 8 بهار 1404 شماره 26
چکیده
تحولات قضایی در نظام های حقوقی گوناگون و اسناد بین المللی، به سمت تعدیل وجه التزام آشکارا گزاف یا ناچیز پیش رفته و توانسته است با تشکیل یک نهضت جهانی، قانونگذاران را نیز با خود همراه سازد. در حقوق ایران، اگرچه نص ماده 230 ق.م. دادرسان را از کاستن یا افزودن بر خسارت مقطوع قراردادی منع می کند، اما رویه قضایی در سالیان اخیر در برابر قانون ظالمانه قیام نموده و با استناد به مبانی مختلف حکم به تعدیل آن می نماید. در این نوشتار، برای تثبیت رویه قضایی و ساماندهی آرای محاکم، در کنار مطالعات تطبیقی در حقوق فرانسه و انگلیس و حقوق فراملی، دو مبنای اصلی برای تعدیل پیشنهاد شده است: یکی، قاعده لاضرر و دیگری، روایت «ما لم یحط». پرسش مهم تر، درباره چگونگی و میزان کاستن از وجه التزام سنگین یا افزودن بر مبلغ مقطوع اندک است، که در این زمینه نیز با بررسی رویه قضایی و مطالعات تطبیقی در حقوق فرانسه، انگلیس و اسناد بین المللی، پیشنهاد شد که برای تعدیل وجه التزام گزاف، نباید آن را به میران خسارت واقعی تعیین کرد، بلکه کارکرد و ماهیت دوگانه وجه التزام اقتضا دارد میزان آن از ضرر وارده بیشتر باشد و دادرس بتواند به صورت متعارف و معقول از مبلغ توافق شده بکاهد. در مورد خسارت مقطوع ناچیز هم، در صورت نقض تعهد در اثر تقصیر عمدی یا سنگین، متعهد باید تمام خسارت واقعی را جبران کند؛ در غیر این صورت، دادرس می تواند فراتر از مبلغ مقطوع تا سقف خسارت واقعی، بر اساس منطق عرفی، به مبلغ متناسب حکم دهد.
The argument and Manner of Modification of Liquidated Damages; Resistance of Judicial Precedent Against an Inappropriate Law (By a Comparative Study of French and English Law and International Instruments)
Juridical developments in different legal systems and international instruments have moved towards modification of manifestly excessive or insignificant amounts of liquidated damages, and by forming a global movement, have been able to persuade legislators to co-operate with them. In Iranian law, although according to the exact wording of article 230 of the Iranian Civil Code judges are prohibited from increasing or decreasing the amount of liquidated damages, in recent years judicial precedent has opposed this oppressive law and has ordered its modification based on various grounds. In this article, in order to establish judicial precedent and standardize judgments, along with comparative studies in French, English and transnational law, two bases for modification have been proposed, first the “no harm rule” and second the narration “As long as the liquidated damages do not cover the total rent”. The more important question concerns the manner and amount of reduction of excessive liquidated damages or adding to an insufficient amount, and in this regard also, by examining judicial precedent and a comparative study of French and English law and international instruments, it is suggested that in order to modify an excessive amount, the amount of liquidated damages should not be equivalent to the amount of actual damages, since the dual function and nature of liquidated damage requires that its amount should be greater than the damage inflicted so that the judge may be able to reduce the agreed amount in an appropriate and reasonable manner. in case of determined insignificant damage if breach of obligation is due to intentional or gross negligence, the obligor must compensate all the actual damages; Otherwise, the judge, based on reasonable custom, can rule to a proportionate amount beyond the determined amount, up to the limit of actual damages.
موارد مرتبط 41
آرای مرتبط 20
-
رأی
هماستناد
مطالبه وجه التزام قراردادی در فرض انجام تعهد با تأخیر
ماده 230 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
ابطال معامله و رد دعوای الزام به پرداخت ثمن به نرخ روز به دلیل عدم اثبات استحقاق خواهان
مواد 230، 390 و 391 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مصادیق سند مکتوم در اعاده دادرسی
ماده 230 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
آثار قرارداد نسبت به قائم مقام
مواد 230 و 358 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
حق تغییر نام کوچک
قانون مدنی و ماده 230
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت مازاد بر وجه التزام
ماده 230 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط تغییر نام
قانون مدنی و ماده 230
-
رأی
هماستناد
اثر توافق طرفین بر خسارت تأخیر تأدیه
ماده 230 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تاخیر تادیه علیرغم وجود وجه التزام مطالبه خسارت تاخیر تادیه در فرض عدم اجرای رای داوری
ماده 230 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تقاضای تعیین خسارت عدم انجام به موقع تعهد تا پایان دادرسی
قانون مدنی در ماده 230
-
رأی
هماستناد
تغییر خواسته از وجه التزام به ضرر و زیان ناشی از جرم
مواد 230 و 198 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست تغییر نام توسط ولی قهری
قانون مدنی و ماده 230
-
رأی
هماستناد
وجه التزام تأخیر در پرداخت دیون
ماده 230 ق.م
-
رأی
هماستناد
تأثیر قوه قاهره در مطالبه وجه التزام قراردادی
مواد 230 و 190 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه توأمان وجه التزام عدم تخلیه و اجرت المثل ایام تصرف
ماده 230 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تایید حکم دیوان عالی کشور درباره مطالبه خسارت ناشی از کلاهبرداری و تاخیر در تادیه دین بر اساس قوانین مدنی
ماده 230 ق.م
-
رأی
هماستناد
مطالبه وجه التزام نامتناسب شرط مطالبه خسارت تاخیر در تنظیم سند رسمی
ماده 230 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تاثیر اظهارنامه آمادگی پرداخت ثمن بر وجه التزام ناشی از تاخیر پرداخت ثمن
مواد 230 و 10 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رابطه وجه التزام و نقض تعهدات فرعی
ماده 230 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه هم زمانِ وجه التزام و اجرت المثل
مواد 230 و 355 قانون مدنی
نظریات مشورتی 8
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1807 مورخ 1398/12/25
ماده 230 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/157 مورخ 1397/02/03
قانون مدنی ماده 230
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/33 مورخ 1402/05/30
ماده 230 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/3375 مورخ 1398/01/21
قانون مدنی ایران در ماده 230
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/36 مورخ 1400/03/31
ماده 230 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/780 مورخ 1398/06/26
ماده 230 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/1088 مورخ 1401/12/20
ماده 230 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/233 مورخ 1400/04/12
ماده 230 قانون مدنی
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 230 — قانون مدنی
ماده 230 ق.م
دکترین 12
-
مقاله
هماستناد
تنظیم برنامه مشترک برای اجرای حکم — چنانچه داد باخته به این پیمان پایبند
ماده 230 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تنظیم برنامه مشترک برای اجرای حکم — در صورت تخلف داد برده
ماده 230 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تنظیم برنامه مشترک برای اجرای حکم — در صورت تخلف داد برده
ماده 230 ق.م
-
مقاله
هماستناد
آیین و ترتیبات ویژه در اجرای برخی احکام — چنانچه مجوز اعمال ماده ۷۲۹ ق
ماده 230 ق.م
-
مقاله
هماستناد
آیین و ترتیبات ویژه در اجرای برخی احکام — این مدت حکم به موقع اجرا گذاشته
ماده 230 ق.م
-
مقاله
هماستناد
آیین و ترتیبات ویژه در اجرای برخی احکام — این مدت حکم به موقع اجرا گذاشته
ماده 230 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری شهرکرد اسفند ۷۹ — حداقل دستمزد افزایش یافته است
مواد 226 و 230 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری شهرکرد اسفند ۷۹ — نحوه و چگونگی مطالبه خسارت ناشی از
مواد 226 و 230 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری شهرکرد اسفند ۷۹ — نحوه و چگونگی مطالبه خسارت ناشی از
مواد 226 و 230 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری شهرکرد اسفند ۷۹ — نشست قضایی (۱) مدنی ب
مواد 226 تا 230 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری شهرکرد اسفند ۷۹ — اگر فروشنده یا خریدار در دفترخانه اسناد
مواد 226 تا 230 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری شهرکرد اسفند ۷۹ — اگر فروشنده یا خریدار در دفترخانه اسناد
مواد 226 تا 230 ق.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
