چک: اقسام

۱۸. ۱ - عادی صادرکنندگان چک‌های عادی اشخاص حقیقی یا حقوقی‌اند که به نام خود حساب جاری باز کرده و دسته چک گرفته‌اند. آنان می‌توانند چک را در وجه یا به حواله‌کرد شخص معین یا در وجه حامل تنظیم نمایند. ۱۸.۲. ۱ - تضمین شده از جمله چک‌های فوق‌العاده، «چک تضمین شده» است. این نوع چک را بانک، به درخواست مشتری، به عهده همان بانک صادر، و پرداخت آن را تضمین می‌کند. ۱۸.۲. ۳ - مسافرتی (چک در گردش) چک مسافرتی یا چک در گردش، از دیگر چک‌های فوق‌العاده است که بانک صادر می‌کند و وجه آن در هریک از شعب آن بانک یا توسط نمایندگان و کارگزاران آن، پرداخت می‌گردد. بعضی حقوق‌دانان این نوع چک را مشمول مقررات چک ندانسته و آن را صرفآ تعهد بانک صادرکننده به پرداخت مبلغ معینی در وجهِ دارنده آن به‌شمار آورده‌اند؛. ۱۸.۲. ۴ - دولتی از دیگر چک‌های فوق‌العاده، چک دولتی ‌است ‌که وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکت‌های دولتی، برای بیرون کشیدن وجه به عنوان تنخواه‌گردان یا انتقال آن به شخص معین و بدون حواله‌کرد برای مبالغ ده میلیون ریال و بالاتر، با قید علت پرداخت، صادر می‌کنند. در صورت عدم پرداخت این چک در موعد مقرر، با تقاضای ذی‌نفع، اجرائیه صادر می‌شود. چک بسته بر دو نوع است: عام و خاص. در چک بسته خاص، نام بانک خاصی میان دو خط موازی ذکر می‌شود ولی در چک بسته عام هیچ مطلبی درج نمی‌شود. ۱۸. ۵ - تهاتری چک تهاتری (یا چک واریز به حساب)، که هیچگاه دارنده آن به وصول نقدی مبلغ آن مبادرت نمی‌کند، در مادّه ۳۹ پیمان ژنو پیش‌بینی شده‌است و وجه آن باید به حساب معینی واریز شود. معمولا نام حساب تنظیم شده یا شماره آن روی چک قید می‌شود؛ ۱۸. ۸ - رسیده چک رسیده، که در انگلستان بیش‌تر از کشورهای دیگر رواج دارد، اوراقی است با مبالغ معین و معاف از مالیات که دارنده می‌تواند برای رفع نیازهای شخصی خود به‌تدریج از آن‌ها استفاده کند. ۱۸. ۹ - صندوقی چک صندوقی، که معمولا بانک‌ها در پرداخت تعهدات خویش از آن استفاده می‌کنند، چکی است که بانک بر روی خود می‌کشد و صندوق‌دار یا یکی از مسئولان بانک آن را امضا می‌کند. منبع: ج۳، ص۹۲، ج ۳، تهران ۱۳۸۲ش · قوانین چک، سفته، برات، همراه با قانون عملیات بانکی بدون ربا، تدوین جهانگیر منصور، «قانون صدور چک»، مادّه ۱، تهران ۱۳۷۹ش الف، ۱۳۹۰۰ · ج۳، ص۹۷، ج ۳، تهران ۱۳۸۲ش · ولی‌اللّه محمدی، سازمان بانکی ایران، تهران ۱۳۴۵ش · ج۲، ص۴۶۸ـ۴۶۹، تهران ۱۳۸۰ش · ج۲، ص۴۶۹، تهران ۱۳۸۰ش · ج۳، ص۹۲ـ۹۳، ج ۳، تهران ۱۳۸۲ش · ج۳، ص۹۹ـ۱۰۰، ج ۳، تهران ۱۳۸۲ش