دکترین
کاربرد قواعد طرح مواد مسئولیت دولت و پیدایش نظام فرعی مسئولیت در داوری معاهدهای دولت- سرمایهگذار: باز اندیشی در قابلیت استماع دعوا
کاربرد قواعد طرح مواد مسئولیت دولت و پیدایش نظام فرعی مسئولیت در داوری معاهدهای دولت- سرمایهگذار: باز اندیشی در قابلیت استماع دعوا
نویسندگان: شافع, میر شهبیز، نظریانی, نیلوفر
نشریه: پژوهش های حقوق اقتصادی و تجاری، دوره 4، شماره 1، 2026/05/22
چکیده:
تمایل حقوق بینالملل معاصر به سمت چندپارگی است؛ به این معنا که حقوق عام مسئولیت دولت به نظامهای فرعی ناشی از معاهدات خاص تقسیم میشود. این مقاله به بررسی کاربرد طرح مواد مسئولیت ۲۰۰۱ و شکلگیری یک نظام فرعی مسئولیت در دعاوی دولت–سرمایهگذار میپردازد.بررسی رویه داوریها نشان میدهد که بخشهای اول و چهارم طرح (انتساب، نقض، معاذیر و مقررات کلی) بیشترین کاربرد را داشتهاند؛ در حالی که بخش دوم (جبران خسارت) با وجود تعلق به روابط دولت–دولت، اغلب بهطور قیاسی اعمال شده و بخش سوم (اقدامات متقابل) کمتر مورد توجه بوده است. مقاله همچنین بر ایجاد یک نظام فرعی مسئولیت دولت در دعاوی سرمایهگذار–دولت تأکید میکند. این نظام با اتکا به مواد ۳۳ و ۵۵ شکل گرفته و با اعطای مستقیم حقوق به سرمایهگذاران، از قواعد سنتی قابلیت استماع دعوا مانند «تابعیت دعاوی» یا «لزوم طی مراجع داخلی» فاصله میگیرد؛ مگر آنکه در معاهده صراحتاً مقرر شده باشد. رویه داوریها نیز این تمایز را تأیید کرده و مواد کمیسیون را بیشتر بهعنوان بازتاب عرف و مقررات تکمیلی به کار بستهاند. نتیجه آنکه، اگرچه دیوانهای سرمایهگذاری بهطور گسترده به طرح کمیسیون استناد کردهاند، این استناد همراه با تعدیل و انطباق بوده و اینگونه میتوان از شکلگیری یک نظام فرعی مسئولیت در این حوزه سخن گفت.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
