برای کعبه احکامی در فقه مطرح شده است که برخی از آنها بیان میشود. ۵.
۱ - قبله بودن کعبه کعبه قبله است و هنگام نماز ، استقبال و رو کردن به آن بر همه واجب است. ۵.
۲ - حرمت و عظمت کعبه احترام و تعظیم کعبه واجب و هتک حرمت آن حرام، بلکه موجب کفر و ارتداد است. ۵.
۳ - ورود به کعبه داخل شدن حاجی به کعبه پس از بازگشت از منی به مکه ؛ بویژه برای کسی که نخستین بار حج میگزارد مستحب مؤکد است. ۵.
۴ - آداب ورود به کعبه رعایت این امور برای داخل شونده به کعبه مستحب است: غسل کردن؛ گرفتن حلقههای در کعبه قبل از داخل شدن و خواندن دعای وارد شده؛ پابرهنه بودن همراه با طمانینه، وقار و خضوع هنگام ورود؛ خواندن دعای وارد شده هنگام داخل شدن؛ خواندن دو رکعت نماز میان دو استوانه بر سنگ سرخ، در رکعت نخست، سوره حمد و فصلت و در رکعت دوم، حمد و پنجاه آیه از آیات قرآن ؛ خواندن نماز در چهار گوشۀ کعبه، همراه دعای وارد شده پس از آن؛ استلام ارکان، بویژه رکن یمانی و گریه بر تقصیرها و گناهان. مستحب است پس از خروج از کعبه و پیش از پایین آمدن از پلههای آن، سه بار تکبیر بگوید و دعای وارد شده را بخواند و پس از پایین آمدن از پلهها، رو به کعبه کند و پلهها را سمت چپ خود قرار دهد و دو رکعت نماز بخواند. ورود به کعبه برای زنان مستحب مؤکد نیست؛ هر چند افضل است. ۵.
۵ - نماز گزاردن در کعبه خواندن نماز واجب در داخل کعبه بنابر قول مشهور، جایز است، لیکن کراهت دارد. بر این قول ادعای اجماع نیز شده است. برخی خواندن نماز واجب در داخل کعبه را در حال اختیار جایز ندانستهاند. خواندن نماز واجب بر بام کعبه بنابر قول مشهور، مکروه است و کسی که میخواهد نماز بگزارد، بخشی از فضای بام را به عنوان قبله پیش روی خود قرار میدهد. قول مقابل مشهور به پشت خوابیدن نمازگزار و رو کردن به آسمان (به سمت بیت المعمور) است. برای رکوع و سجود نیز اشاره میکند. البته اینگونه نماز گزاردن در حال اختیار جایز نیست و تنها در حال ضرورت جایز است. آیا خواندن نماز جماعت دورانی، گرد کعبه با یک امام جماعت جایز است؛ هر چند مستلزم تقدم ماموم بر امام جماعت باشد یا در صورتی که ماموم نزدیکتر از امام به کعبه نباشد جایز است و یا آنکه مطلقا جایز نیست؟ مسئله محل اختلاف است. ۵.
۶ - دیگر احکام بوییدن هر نوع عطر ، بنابر قول مشهور، بر محرم حرام است؛ لیکن خلوق کعبه -که کعبه را با آن خوش بو میکنند ـ از این حکم استثنا شده است. بنابر قولی، زمان قطع تلبیه برای محرم به احرام عمره مفرده ، و نیز بنابر قول مشهور برای کسی که جهت احرام عمره مفرده از مکه خارج شده، هنگام مشاهده کعبه است. طواف کعبه به خودی خود مستحب است؛ لیکن در حج و عمره از واجبات بلکه از ارکان آن دو است. طواف کننده باید هنگام طواف، کعبه را سمت چپ خود قرار دهد و همه بدن او نیز خارج از کعبه و آنچه که از کعبه به شمار میرود، باشد. شاذروان نیز جزء کعبه است و طواف بر آن صحیح نیست. نگاه کردن، بلکه بسیار نگاه کردن به کعبه مستحب است. التزام (در آغوش گرفتن) ارکان کعبه و استلام آن، بویژه رکن حجر الاسود و یمانی مستحب است. نوشیدن آب ناودان کعبه و شفا جستن از آن مستحب است. دعا کردن، نماز گزاردن و گرفتن پرده کعبه و چسبانیدن صورت و شکم به آن در محدوده حطیم مستحب است. مستحب است سعی کننده پس از رسیدن به صفا بر فراز کوه رود و به کعبه نظر کند و دعای وارد شده را بخواند. مستحب است حجگزار هنگام وداع کعبه دستش را بر در کعبه بگذارد و بگوید: «المسکینُ علی بابکَ فَتَصدَّق عَلیه بالجَنَّةِ.» آویختن پرده بر کعبه مستحب است. آیا اگر کسی پرده کعبه را بدزدد، حد سارق (قطع انگشتان دست) بر او جاری میشود یا نه؟ مسئله محل اختلاف است. بلندتر ساختن بنا از کعبه در مکه مکرمه، بنابر قول مشهور، مکروه است. ظاهر کلام برخی قدما حرمت آن است. در صورت ویران شدن کعبه ساختن آن واجب است. برداشتن خاک کعبه حرام است و اگر کسی چیزی از آن را بردارد، واجب است آن را به کعبه بازگرداند.
منبع: شیخ حر عاملی، هدایة الامة، ج۵ ص۱۹۳ · کشف الغطاء، ج۲، ص۱۴۶ · جواهر الکلام، ج۲۰، ص۶۰ - ۶۴ · جواهر الکلام، ج۲۰، ص۶۳ - ۶۴ · مدارک الاحکام، ج۳، ص۱۲۳ · ج۱، ص۴۳۹ · جواهر الکلام، ج۷، ص۳۵۳ · شیخ طوسی، النهایة، ص۱۰۱ · الحدائق الناضرة، ج۱۱، ص۱۱۸ · جواهر الکلام، ج۱۸، ص۳۱۷ – ۳۲۲ · الکافی فی الفقه، ص۱۹۳ · ج۱، ص۳۱۷ · العروة الوثقی، ج۴، ص۵۹۱ · جواهر الکلام، ج۱۹، ص۳۷۰ · جواهر الکلام، ج۱۹، ص۲۹۱ - ۲۹۹ · الجامع للشرائع، ص۳۹۶ · جواهر الکلام، ج۱۹، ص۳۴۰ - ۳۴۱ · وسائل الشیعة، ج۲۵، ص۲۶۲ · کشف اللثام، ج۶، ص۲۶۸ - ۲۶۹ · الحدائق الناضرة، ج۱۶، ص۲۶۰ · جواهر الکلام، ج۲۰، ص۵۵ · وسائل الشیعة، ج۱۳، ص۲۰۷ · ج۵، ص۴۲۹ · ج۲، ص۳۷۲ · الجامع للشرائع، ص۲۲۹ · وسائل الشیعة، ج۱۳، ص۲۰۸ · وسائل الشیعة، ج۱۳، ص۲۱۸
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
