جلوه های موانع رویه ای — در پاسخ باید گفت که به موجب

داشتن حق و تکلیف از اوصاف شخص اعم از حقیقی و حقوقی است و لذا حق دفاع به عنوان حق تمتع در دادگاه به چیزی تعلق میگیرد که دارای شخصیت باشد و تنها چنین موجودی است که میتواند تکلیف بر عهده بگیرد. طبیعی است که چنانچه نهادی طرف دعوا قرار گیرد که شخصیت حقوقی مستقل ندارد، امکان دفاع ندارد و صدور حکم محکومیت آن هم ممکن نمیباشد. در پرونده کلاسه ۸۹۰۹۹۸۳۸۲۳۲۰۰۴۵۱ شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی شهرستان لردگان آقای … ز. د. ب. ط. اداره امور آب شهرستان کردگان به خواسته اجرت المثل ایام تصرف خوانده در ۱۴۴۵ متر مربع از اراضی خواهان تقدیم دادگاه نمود و در توضیح عنوان کرد که خوانده بدون اجازه در ملک وی احداث بنا کرده است. نهایتاً دادگاه طی دادنامه شماره ۹۰۰۹۹۷۳۸۲۳۲۰۰۳۶۱ مورخ ۱۳۹۰/۴/۱۱ قرار عدم استماع دعوا صادر نمود. استدلال این دادگاه برای صدور قرار عدم استماع دعوا این است که اداره خوانده زیر مجموعه شرکت آب منطقه ای چهارمحال و بختیاری است و شخصیت حقوقی مستقلی ندارد.» صرف نظر از اینکه این اداره شخصیت حقوقی مستقل دارد یا خیر، استدلال دادگاه صحیح به نظر می رسد؛ چرا که داشتن حقوق و تکالیف از اوصاف شخص است و حق دفاع در دادگاه به شخص تعلق می گیرد. طبیعی است که در این مورد چنانچه نهادی طرف دعوا قرار گیرد که شخصیت حقوقی مستقل ندارد، امکان دفاع ندارد و امکان محکومیت آن هم وجود ندارد. بدیهی است که در این موارد خواهان مکلف است مالک آن نهاد را شناسایی و به طرفیت آن طرح دعوا نماید. ۱ استماع ناپذیری دعوای مستقل اعتراض به عملیات اجرایی واحد اجرای احکام یا ابطال مزایده در خلال عملیات توقیف و فروش اموال م. ع. د. واحد اجرای احکام مدنی دادگاه ممکن است اشتباهات یا تخلفاتی صورت گیرد. چند پرسش در اینجا مطرح می شود: اول اینکه نحوه اعتراض به این گونه اقدامات چگونه است؟ آیا این اعتراض دعوا به شمار می رود؟ آیا اعتراض نیازی به تقدیم دادخواست یا رعایت دیگر تشریفات قانونی دارد یا خیر؟ در پاسخ باید گفت که به موجب ماده ۱۴۲ قانون اجرای احکام مدنی که مفاد آن در مواد متعدد دیگر این قانون هم منعکس شده است شکایت راجع به تنظیم صورت ملک و ارزیابی آن و تخلف از مقررات مزایده و سایر اقدامات دادورز مأمور اجرا ظرف یک هفته از تاریخ وقوع به دادگاهی که دادورز مأمور اجرا در آنجا مأموریت دارد داده می شود دادگاه در وقت فوق العاده به موضوع شکایت رسیدگی و در صورتی که شکایت را وارد دانست اقدامی را که بر خلاف مقررات شده است ابطال و دستور مقتضی صادر خواهد نمود. ... این قاعده بیانگر آن است که هر چند برای متضرر از اقدامات خلاف یا اشتباه حق اعتراض وجود دارد ولی برای طرح این اعتراض، عنوان دعوا به کار نرفته بلکه عنوان شکایت در نظر گرفته شده و طریق طرح شکایت هم در قانون مشخص شده است. لذا چنانچه شکایت از راه دیگری مطرح گردد به نظر نگارنده دادگاه باید قرار عدم استماع دعوا صادر کند یا اینکه پرونده را از موجودی شعبه مرجوع الیه کسر و برای اتخاذ تصمیم وفق ماده ۱۴۲ قانون اجرای احکام مدنی به واحد اجرای دادگاهی که دادورز در آنجا مأموریت دارد ارسال نماید. حال باید دید علت این امر چیست. علت این امر مشخص است؛ چراکه اولاً در مباحث قبل جلوه های عدم استماع در شکل کنونی طرح دعوا) ذیل عنوان «استماع ناپذیری دعوایی که خواسته آن عنوان دعوا نداشته باشد اشاره شد که چنانچه خواسته عنوان دعوا نداشته باشد خواسته دعوا محسوب نگردد طرح آن در قالب دادخواست قابل استماع نیست بلکه برای رسیدگی دادگاه به یک موضوع به عنوان دعوا لازم است که موضوع خواسته شده، عنوان دعوا داشته باشد و به عبارت دیگر ماهیت دعوا داشته یکی از مصادیق مفهوم کلی دعوا باشد و مبتنی بر اختلاف و نیازمند حل و فصل باشد. ثانیاً در پیش گرفتن راه دیگری غیر از شکایت از عملیات اجرایی و تقدیم دادخواست در این مورد، در عمل مشکلات عدیده ای به بار می آورد از جمله اینکه ممکن است پرونده به شعبه ای غیر از شعبه ناظر بر اجرای رأی شعبه صادر کننده رأی بدوی ارجاع گردد و شعبه مرجوع الیه تصمیمی مغایر با تصمیم دادگاه ناظر بر اجرای رأی اتخاذ نماید. ثالثاً چنانچه دادگاه مرجوع الیه در این مورد رأی صادر نماید بحث قابلیت یا عدم قابلیت تجدیدنظر خواهی از رأی صادر شده و پرداخت هزینه دادرسی و رعایت برخی لذا در صورت تقدیم دادخواست در این مورد یک روش این است که دادگاه قرار عدم استماع دعوا صادر نماید تا معترض از راه قانونی اعتراض خود را مطرح نماید. ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. ثالثاً چنانچه دادگاه مرجوع الیه در این مورد رأی صادر نماید بحث قابلیت یا عدم قابلیت تجدیدنظر خواهی از رأی صادر شده و پرداخت هزینه دادرسی و رعایت برخی لذا در صورت تقدیم دادخواست در این مورد یک روش این است که دادگاه قرار عدم استماع دعوا صادر نماید تا معترض از راه قانونی اعتراض خود را مطرح نماید. مشابه این پرسشها در نشست قضایی مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۲ دادگستری شهرستان بن هم مطرح و نظراتی در مورد آن ارائه شده است. پرسش ها بدین گونه مطرح شده اند که وفق ماده ۱۴۲ قانون اجرای احکام مدنی شکایت از تنظیم صورت ملک و ارزیابی و تخلف از مزایده، ظرف یک هفته از تاریخ وقوع به دادگاهی که دادورز زیر نظر آن ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. مشابه این پرسشها در نشست قضایی مورخ ۱۳۹۸/۱۰/۲ دادگستری شهرستان بن هم مطرح و نظراتی در مورد آن ارائه شده است. پرسش ها بدین گونه مطرح شده اند که وفق ماده ۱۴۲ قانون اجرای احکام مدنی شکایت از تنظیم صورت ملک و ارزیابی و تخلف از مزایده، ظرف یک هفته از تاریخ وقوع به دادگاهی که دادورز زیر نظر آن