موارد غیر ضروری و غیر اجباری ارسال اظهارنامه — اما مواردی که تحت موضوع این گفتار

تاکنون آنچه گفته شد اعم از موارد اجباری و موارد ضروری ارسال و استفاده از اظهارنامه، موارد قانونی و همچنین مواردی بود که به تشخیص ذی نفع و البته بر مبنای آثار قانونی از حیث اثباتی بر موضوع اظهارنامه بار میشد. دو جهت یاد شده اجباری و ضروری)، به علت آثار قانونی می تواند دعوا یا دفاع اظهار کننده را در دادرسی تقویت کند و او را در نظام اثباتی دعوا در جایگاه و موضعی برتر و بهتر از طرف دیگر دعوا بنشاند. اما مواردی که تحت موضوع این گفتار در می آید ناظر به اظهارنامه هایی است که نه ارسال آن اجباری است و نه ضروری در حقیقت باید گفت که اظهارنامه های دسته سوم فاقد هرگونه اثر قانونی هستند و حتی ارسال آن نیز با همین فرض که انتساب آن را به اظهار کننده برساند، هیچ اثری را به دنبال نخواهد داشت. در این موارد اظهارنامه از آن جهت ارسال میشود که اظهار کننده بخواهد با مخاطب خود اتمام حجت کند یا او را از قامه دعوا بترساند. گاه نیز ارسال آن موجب می شود که مخاطب، ترغیب شود برای سازش و مصالحه با پیش گذارد و فصل خصومت و حل اختلاف را به شانس و قرعه دادرسی و حکم دادگاه نسپرد. اما این که ارسال چنین اظهارنامه ای در این موارد، اظهار کننده را در موقعیتی برتر و بهتر از مخاطب خویش قرار دهد، چنین چیزی نیست. حتی شاید تأثیری عکس گذارد؛ مثل این که در اظهارات خود عباراتی را به کار ببرد که به زیان وی تمام شود. مانند این که اخبار به حقی برای غیر و به ضرر خود نماید <a class="artref" href="/ماده/ماده-1259-a_0815110236921">ماده ۱۲۵۹ قانون مدنی</a>). همواره ارسال اظهارنامه مناسب و مفید نیست. چون اولین و مهمترین تالی فاسد آن در موارد غیر اجباری و غیر ضروری آگاهی و هشیاری مخاطب است. مخاطبی که از اقامه ی دعوای قریب الوقوع اظهار کننده مطلع شود، سعی میکند همه ادله و قرائنی که به نفع اظهار کننده است از میان ببرد یا دست کم آن را مخفی کند. از آن طرف اگر مخاطب به واقع در مقابل اظهار کننده بدهکار و متعهد باشد در صدد مخفی کردن و انتقال اموال و حقوق مالی خود ب. غ. بر می آید تا اظهار کننده پس از اقامه دعوا و اخذ حکم به نفع خود قادر به وصول محکوم به از محل اموال و حقوق مزبور نباشد. این وضعیت در جایی خطیر است که اظهار کننده بخواهد پیش از تحصیل حکم یا حتی قبل از اقامه دعوا به واسطه یکی از ترتیبات تأمینی و موقتی مانند تأمین خواسته و دستور موقت مالی از اموال یا حقوق مالی مخاطب را توقیف یا او را از نقل و انتقال مال یا حق مزبور ب. غ. منع کند. بنابراین ارسال اظهارنامه همانطور که در مواردی به نفع اظهار کننده عمل می کند، اگر نابجا و نامناسب به کار رود به همان اندازه نیز برای ارسال کننده ی آن زیانبار خواهد بود.