گوسفند: احکام مرتبط

احکام گوسفند در باب‌هایی از فقه بیان شده است. ۱. ۱ - طهارت ادرار و مدفوع گوسفند پاک است، مگر آنکه عادت به خوردن نجاست پیدا کند. در این صورت با استبرا پاک می‌شود. همچنین اگر گوسفندی از شیر خوک تغذیه کند، در حدّی که استخوان‌هایش محکم شود و گوشت در بدنش بروید، ادرار و مدفوع آن نجس خواهد بود. همچنین اگر انسانی با آن آمیزش کند، ادرار و مدفوعش نجس می‌شود. اگر گوسفندی در آب چاه بیفتد و بمیرد، در صورت عدم تغییر آب چاه، چهل دلو از آن کشیده می‌شود. و اگر گوسفند پس از ذبح در چاه بیفتد و خون او در چاه بریزد، بنابر قول مشهور پنجاه دلو از چاه کشیده می‌شود. ۱. ۲ - صلات نماز گزاردن در طویله مکروه است، جز طویله گوسفند که بعضی آن را استثنا کرده و نماز گزاردن در آن را مکروه ندانسته‌اند. ۱. ۳ - زکات گوسفند از اصناف نُه‌گانه‌ای است که با شرایطی زکات در آنها واجب است. به قول مشهور، گوسفند پرداختی به عنوان زکات، در صورت میش بودن باید هفت ماهه و در صورت بز بودن باید یک ساله باشد. ۱. ۴ - حج از واجبات حج تمتع قربانی است که باید گوسفند یا گاو و یا شتر باشد. حج‌گزار می‌تواند در حج قِران با تقلید یا اشعار و یا تلبیه محرم شود. حیوانی که تقلید نسبت به آن صورت می‌گیرد باید گوسفند یا گاو و یا شتر باشد. کفاره برخی محرمات احرام ، مانند استعمال عطر ، چیدن ناخن‌های تمامی انگشتان دست یا پا در یک مجلس، پوشیدن لباس دوخته زیر سایبان رفتن و پوشاندن مرد سر خود را، یک گوسفند است که آن را قربانی می‌کند. ۱. ۵ - تجارت ندوشیدن شیر گوسفند با هدف پر شیر نشان دادن آن برای فروختن با قیمتی بیش از قیمت واقعی آن، تصریه نامیده می‌شود و مصداق تدلیس و حرام و موجب ثبوت خیار فسخ برای خریدار بی‌اطلاع از واقع است. ۱. ۶ - عاریه در مالی که عاریه داده می‌شود شرط است که عین آن با استفاده از بین نرود؛ لیکن عاریه دادن گوسفند برای استفاده از شیر آن که «مِنحه» نامیده می‌شود، از آن استثنا شده و صحیح است. ۱. ۷ - اجاره آیا اجاره دادن گوسفند برای استفاده از شیر آن نیز حکم عاریه را دارد و صحیح است یا نه و اجاره باطل می‌باشد؟ مسئله محل اختلاف است. قول دوم به مشهور نسبت داده شده است. ۱. ۸ - نکاح حیوانی که به عنوان عقیقه برای نوزاد قربانی می‌شود باید گوسفند یا گاو و یا شتر باشد. ۱. ۹ - صید و ذباحه به تصریح جمعی، مستحب است هنگام ذبح گوسفند، دو دست و یک پای آن بسته و پای دیگرش باز باشد و با گرفتن پشم آن، حیوان را پس از ذبح نگه دارند تا بدنش سرد شود. ۱. ۱۰ - اطعمه و اشربه گوسفند از حیوانات حلال گوشت است و در روایات ، از میان گوشت‌ها به خوردن گوشت گوسفند سفارش ویژه شده است. گوسفندی که از شیر خوک تغذیه کرده و بر اثر آن استخوانش محکم شده و گوشت در بدنش روییده است، گوشت و نسل آن حرام است، و اگر در این حد شیر نخورده باشد، خوردن گوشت آن مکروه و استبرای آن به مدت هفت روز مستحب است. گوشت و نسل گوسفندی که انسانی با آن آمیزش کرده است، حرام می‌شود. همچنین گوسفندی که عادت به خوردن نجاست پیدا کرده است، خوردن گوشت آن حرام خواهد بود، مگر آنکه استبرا شود و استبرای آن بنابر قول مشهور ده روز است که در این مدت از خوردن نجاست منع و علف جایگزین آن می‌شود. منبع: موسوعة الخوئی، ج۲، ص۳۸۲ - ۳۸۶ · العروة الوثقی، ج۱، ص۱۱۷ · شیخ مفید، المقنعة، ص۶۶ · شهید ثانی، حاشیة شرائع الاسلام، ص۲۴ · ج٢، ص۱۰۴ · جواهر الکلام، ج۱۵، ص۶۵ · جواهر الکلام، ج۲۳، ص۲۶۲-۲۶۳ · جواهر الکلام، ج۲۷، ص۱۷۲ · مفتاح الکرامة، ج۱۹، ص۴۴۳ · ج٥، ص۴۴۷ · جواهر الکلام، ج۳۶، ص۱۳۱ – ۱۳۲ · جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۶۴ – ۲۶۵ · وسائل الشیعة، ج۲٥، ص۴۳ · ج۴، ص۶۳۳ · جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۸۴ · جواهر الکلام، ج۳۶، ص۲۷۲