یمین (قواعد فقه)

یمین ، از مباحث مطرح در قاعده بیّنه از قواعد فقهیّه است. یمین در فقه به معنای سوگند است و با قسم و حلف مترادف بوده، و به دو نوع یمین عقد و یمین قضایی تقسیم می‌شود. یمین عقد، سوگندی برای انجام یا ترک کاری در آینده است که تعهد می‌آورد و در صورت تخلف، کفاره بر آن مترتب می‌شود. این نوع سوگند بیشتر ناظر به التزام‌های شخصی و اجتماعی است و در مشاغل عمومی مانند قضا ، وکالت و ریاست‌جمهوری دیده می‌شود. یمین قضایی، سوگندی است که در دادگاه برای اثبات یا رد دعوا به کار می‌رود و مهم‌ترین نوع آن سوگند منکر است. اجرای سوگند منکر نیازمند طرح دعوا، ناتوانی مدعی از بینه ، انکار خوانده ، درخواست مدعی و اجازه حاکم دادگاه است. در صورت سوگند منکر، دعوا پایان می‌یابد؛ و در صورت رد یا نکول ، میان فقیهان درباره آثار آن اختلاف‌نظر وجود دارد. سوگند‌های دیگر مانند تکمیلی و استظهاری استثنایی‌اند؛ موضوع و صیغه‌شان شرایط خاص دارد و معمواً باید به نام خدا ، ادا شوند.