یکی دیگر از توجیهات دادگاه ها در مورد بی اعتباری صلح اجبار

یکی دیگر از توجیهات دادگاه ها در مورد بی اعتباری صلح اجبار و اکراه بیمه گذار مالک مال مسروقه است. دادگاهها انعقاد صلح را از سوی بیمه گذار مبتنی بر اکراه تلقی نموده اند و اراده آزاد را از بیمه گذار نپذیرفته اند. در بخشی از استدلال دادگاه آمده است: «از مجموع اقدامات اولیه به وسیله خ. م. ب. پرداخت مالیات نقل و انتقال و عوارض شهرداری ... نیز چنین استنباط میگردد تا قبل از اقدامات فوق و عدم تنظیم سند صلح مورد اشاره وجهی بابت خسارت به خواهان پرداخت نمی گردد و این خود دلیلی روشن بر کره و اجبار او به تنظیم سند صلح از ناحیه خوانده است. ۱۱۴ استدلال دادگاه اگر همان است که در قانون مدنی به عنوان «اکراه یاد شده، قطعاً نادرست است زیرا اکراه هر گونه فشار و اجباری است که از سوی شخص به طور مستقیم و به هدف انعقاد قرارداد بر طرف دیگر وارد می شود. برای مثال (الف)، (ب) را تهدید می کند که اگر خانه خ. ر. ب. فروش نرساند آسیبی جسمی به او یا نزدیکان او وارد می آورد. اما در قرارداد صلح مورد بحث ما شرکت بیمه چه تهدیدی نسبت به بیمه گذار به عمل آورده است. بیمه گذار در انعقاد قرارداد کاملاً مختار بوده و با اراده خود، آنرا برگزیده است. البته استدلال دادگاه در یک مورد قابل دفاع به نظر میرسد و آن هنگامی است که منظور از اکراه بیمه گذار عدم طیب نفس و رضایت کامل به دلیل سوء استفاده از اضطرار باشد و به دلیل اهمیت این بحث ذیل عنوان مستقل از آن یاد میکنیم ۱۱۵ ۹۱۴ - مذاکرات و آراء هیأت عمومی دیوان عالی کشور سال ۱۳۷۹، ص ۱۵۶. ۹۱۵ در برخی موارد زیان دیده نسبت به راننده مقصر اعلام رضایت میکند تا در امور اداری مانند تحویل جسد متوفی اشکالی پیش نباید یا وسیله نقلیه توقیف نماند یا راننده به زندان اعزام نشود و ... در این موارد پرسش هایی مطرح می شود: ۱ آیا مسئولیت راننده منتفی است و به تبع آن مسئولیت بیمه گر نیز منتفی میشود؟ -۲- آیا می توان رضایت را تفکیک نمود و نسبت به راننده اعلام رضایت کرد به نحوی که دادگاه بتواند ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی را اعمال نماید اما نسبت به بیمه گر ادعا باقی باشد؟ این مسائل در دادنامه شماره ۸۹۰۹۹۷۰۰۵۶۱۰۰۳۷۵-۸۹/۵/۱۰ موضوع پرونده شماره ۸۸۰۹۹۸۰۰۵۶۱۰۰۲۵۵ شعبه دوم دادگاه حقوقی گرگان آمده است. همچنین قاعده نسبیت مذکور در ماده ۱۳ قانون بیمه ۱۳۱۶ و توجه به قصد زبان دیده و اوضاع و احوالی که در زمان رضایت حاکم بوده است از دیگر موارد منعکس در دادنامه است ... ن. ب. ا. ۱ بیمه نامه شماره ۱۴۲/۰۸۴۶۳/۰۰۰۰۹۶ - ۱۳۸۷/۵/۱ دلالت بر آن دارد که مسئولیت راننده اتومبیل مذکور در نزد شرکت بیمه .... در قالب بیمه شخص ثالث بیمه میباشد؛ ۲ - حسب نظریه افسر کاردان فنی و گواهی پزشکی قانونی و گزارش مرجع انتظامی تقصیر راننده اتومبیل موضوع دعوا. ورود زیان به خواهان و رابطه سببیت بین این دو محرز است ۳ پرونده کلاسه ۸۷/۲۵۳۶ شعبه ۱۳ دادیاری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان گرگان حکایت از آن دارد که به جهت فوت راننده مقصر مرحوم حمید... قرار موقوفی تعقیب امر مطروحه جزایی صادر شد؛ ۴- مناقشه اصلی در این است که آیا با وجود انصراف خواهان از شکایت نسبت به راننده مقصر مرحوم حمد... آیا حق مراجعه به وراث وی یا شرکت بیمه برای دریافت دیه دارد یا خیر؟ البته خواهان در مورخ ۸۹/۵/۷ دعوای خود را تنها معطوف به شرکت بیمه ... دانسته است و طرح دعوابه طرفیت وراث را صرفا جهت تحکیم دعوا دانست.