(۴) تهیه صورت وضعیت قطعی توسط پیمانکار — در ماده ۴۰ شرایط عمومی پیمان پیمانکار

اصولاً صورت وضعیت قطعی طبق ماده ۴۰ شرایط عمومی پیمان پس از تحویل موقت تهیه و برای رسیدگی به مهندس مشاور تسلیم می شود. اما چون در اثر فسخ پیمان، رابطه ی قراردادی پیمانکار با کارفرما قطع می شود، در نتیجه همانند تحویل موقت صورت وضعیت قطعی کارهایی که تا قبل از فسخ توسط پیمانکار انجام شده باید وفق ماده ۴۰ تهیه و رسیدگی شود. اصولاً صورت وضعیت قطعی طبق ماده ۴۰ شرایط عمومی پیمان پس از تحویل موقت تهیه و برای رسیدگی به مهندس … می شود. اما چون در اثر فسخ پیمان، رابطه ی قراردادی پیمانکار با کارفرما قطع می شود، در نتیجه همانند تحویل موقت صورت وضعیت قطعی کارهایی که تا قبل از فسخ توسط پیمانکار انجام شده باید وفق ماده ۴۰ تهیه و رسیدگی شود. در ماده ۴۰ شرایط عمومی پیمان پیمانکار باید حداکثر تا یک ماه از تاریخ تحویل موقت صورت وضعیت قطعی کارهای انجام شده را بر اساس اسناد و مدارک پیمان بدون منظور نمودن مصالح و تجهیزات پای کار تهیه کند و برای رسیدگی به مهندس …. اما بند (ب) ماده ۴۷ شرایط عمومی پیمان مقرر می دارد که: ... پس از صورت برداری پیمانکار بی درنگ طبق ماده ۴۰ اقدام به تهیه صورت وضعیت قطعی از کارهای انجام شده میکند». ظاهراً واژه ی «بی درنگ» مندرج در با عبارت حد اکثر متعارض به نظر میرسد اما ب. ت. ب. این که تهیه صورت وضعیت قطعی را به ماده ۴۰ شرایط عمومی پیمان مستند میکند، از جمع این دو ماده می توان نتیجه گرفت که پیمانکار باید بدون فوت وقت صورت وضعیت قطعی خود را پس از اعمال فسخ از طرف کارفرما تهیه کند و صورت برداری آن را به مهندس …. هرگاه پیمانکار از تهیه صورت وضعیت قطعی پس از فسخ پیمان خودداری کند، تکلیف کارفرما چیست؟ هر چند پاسخ این پرسش را در ماده ۴۷ شرایط عمومی پیمان نمی توان یافت اما چون به ماده ۴۰ شرایط عمومی پیمان احاله شده بنابراین برابر مندرجات ماده اخیر الذکر «در صورتی که پیمانکار ظرف مهلت تعیین شده برای تهیه صورت وضعیت قطعی اقدام نکند با تایید کارفرما، مهندس مشاور به هزینه پیمانکار اقدام به تهیه آن می کند و پس از امضای پیمانکار برای تصویب کارفرما ارسال می دارد. در صورتی که پیمانکار از امضای صورت وضعیت خودداری کند مهندس مشاور بدون امضای پیمانکار صورت وضعیت را برای کارفرما می فرستد. در حالتی که پیمانکار صورت وضعیت را قبلاً امضا نموده است اگر اعتراضی نسبت به نظر کارفرما داشته باشد یا در حالتی که صورت وضعیت را قبلاً امضا نکرده است و نسبت به نظر کارفرما اعتراض دارد اعتراض خود را حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ وصول صورت وضعیت با ارائه دلیل و مدرک، یکجا به اطلاع کارفرما می رساند. کارفرما نظر پیمانکار به موارد اعتراض رسیدگی می کند و قبول یا رد آنها را اعلام می نماید. پیمانکار می تواند برای تعیین تکلیف آن قسمت از اعتراض خود که مورد قبول کارفرما واقع نمی شود طبق ماده ۵ اقدام نماید. (۵) خرید و اجاره ی تأسیسات و ساختمانهای موقت از پیمانکار هدف از انعقاد پیمان این است که پیمانکار با ایفای تعهدات قراردادی خویش کارهای موضوع پیمان را انجام و به پایان رساند. پایان کار همان تحویل موقت است که در واقع از نظر حقوقی با ایفای تعهد توسط پیمانکار، با گذاشتن بار از دوش خود آنچه را که طبق شرایط عمومی پیمان بر عهده داشته ساقط می کند. یعنی یکی از موارد سقوط تعهدات که ایفای عهد است با پایان کار توسط پیمانکار تحقق پیدا می کند. اما همیشه کارهای پیمان به تحویل موقت منتهی نمی شود و در پاره ای از مواقع پیمان به حق یا ناحق به فسخ آن می انجامد. گرچه در زمان فسخ پیمان رابطه حقوقی و قراردادی کارفرما با پیمانکار به اتمام میرسد ولی کارهای انجام شده به پایان نمی رسد و باید توسط پیمانکار دیگری ادامه یابد و تحویل موقت شود.برای ادامهی کارهای پیمانکاری که پیمان او با کارفرما به فسخ انجامیده، کارفرما مصالح، تجهیزات، ماشین آلات و تأسیسات و ساختمانهای موقت پیمانکار سابق نیاز مبرم دارد. به همین دلیل طبق بند (ج) ماده ۴۷ شرایط عمومی پیمان یکی از پیامدهای فسخ پیمان این است که کارفرما تاسیسات و ساختمانهای موقت را که در کارگاه احداث شده و برای ادامه کار مورد نیاز است در اختیار می گیرد و... بند (ه) ماده ۱۳ شرایط عمومی پیمان در تعریف تأسیسات و ساختمانهای موقت می گوید: «تاسیسات و ساختمانهای موقت، عبارت از انواع ساختمانها، محوطه سازیها، انبارها، تاسیسات آب، برق، سوخت و مخابرات، شالوده دستگاهها، و بطور کلی، تمام تاسیسات و بناهایی است که به صورت موقت برای دوره اجرا تامین شده و جزو کارهای تجهیز کارگاه به شمار میرود».