نشست قضایی
ابطال مبایعهنامه به دلیل تخلف از شرط ضمن تقسیمنامه بین وراث
خلاصه
وراث در تقسیمنامه توافق کردهاند که حق فروش ملک به غیر از وراث را ندارند، اما یکی از وراث سهم خود را به شخص ثالث فروخته است. آیا سایر وراث میتوانند این مبایعهنامه را ابطال کنند؟ نظر هیات عالی این است که شرط عدم انتقال، صحیح و معتبر بوده و تخلف از آن به وراث حق ابطال سند عادی انتقال را میدهد.
اصلِ حقوقی: شرط عدم انتقال ملک در تقسیمنامه بین وراث، صحیح و معتبر است و تخلف از آن موجب حق ابطال سند انتقال میشود.
مستند: مواد ۲۳۷ الی ۲۳۹ قانون مدنی
کلیدواژهها: تقسیمنامه، وراث، مبایعهنامه، شرط ضمن عقد، ابطال سند
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
ابطال مبایعهنامه به دلیل تخلف از شرط ضمن تقسیمنامه بین وراث
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 20 آبان 1400 در استان کردستان برگزار شد، موضوع ابطال مبایعهنامه به دلیل تخلف از شرط ضمن تقسیمنامه بین وراث مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا وراث میتوانند سند عادی انتقال سهم یکی از وراث به شخص ثالث را به دلیل تخلف از شرط عدم فروش ب. غ. ابطال کنند و دادگاه در این زمینه چه تصمیمی اتخاذ خواهد کرد. نظر هیات عالی بر این بود که شرط عدم انتقال سهم مالکیت ب. غ. وراث، صحیح و معتبر است و تخلف از آن به وراث حق ابطال سند عادی انتقال را بر اساس مواد 237 الی 239 قانون مدنی اعطا میکند. از سوی دیگر، نظر اکثریت بر این بود که عقد بیع بین وراث و شخص ثالث قانونی بوده و ب. ت. ب. اصل صحت معاملات و قاعده تسلیط، دادگاه باید حکم به بیحقی خواهان صادر کند. نظر اقلیت نیز این بود که دادگاه نمیتواند به دعوی رسیدگی کند و باید قرار عدم استماع صادر نماید، زیرا حق فروش ملک به اشخاص غیر در تقسیمنامه به وضوح ذکر شده و این شرط از اراده طرفین قابل استنباط است.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1400/08/20
برگزار شده توسط: استان کردستان/ شهر بیجارموضوع
ابطال مبایعهنامه به دلیل تخلف از شرط ضمن تقسیمنامه بین وراثپرسش
وراث شخصی اراضی مورث «اراضی پدری» خود را فیمابین خود تقسیم مینمایند و در تقسیمنامه قید و توافق میگردد که هیچکدام از ورثه حق فروش ملک موضوع ارث و تقسیم شده را ب. غ. از ورثه ندارند اما بعد از تقسیم، احدی از وراث، سهم خود را بر اساس تقسیمنامه به شخصی غیر از وراث به موجب سند عادی انتقال میدهد و متعاقباً سایر وراث دادخواست ابطال سند عادی انتقال به طرفیت شخص انتقالدهنده «احدی از ورثه» و انتقالگیرنده «ثالث» به استناد تقسیمنامه تقدیم دادگاه مینمایند، دادگاه چه تصمیمی اتخاذ مینماید؟ اگر دادگاه دعوی ابطال سند عادی را بپذیرد مستند به چه ماده یا موادی باید باشد؟ نکته لازم به ذکر این است که در تقسیمنامه ضمانت اجرای قراردادی جهت انتقال ملک موضوع تقسیمنامه ب. غ. از وراث توافق و قید نشده است. پاسخ مستدل تحلیلی و با ذکر مواد و مستندات قانونی باشد.
نظر هیات عالی
در فرض سوال، شرط در تقسیمنامه خلاف اطلاق عقد و تقسیم ماترک بوده و صحیح م. ب. و به موجب شرط عدم انتقال سهم مالکیت مشاعی ب. غ. وراث صرفاً ایجاد محدودیت در واگذاری و انتقال سهم هریک از وراث ب. غ. ورثه به عمل آمده و تخلف از شرط واگذاری سهم مشاعی به ثالث برای سایر ورثه به عنوان مشروط لهم مستنداً به مواد 237 الی 239 قانون مدنی حق ابطال سند عادی انتقال به طرفیت انتقال دهنده و منتقلالیه ایجاد میکند.نظر اکثریت
ب. ت. ب. اینکه عقد بیع فیمابین احدی از ورثه که اقدام به فروش سهم خود به شخص ثالثی نموده است، منعقد شده است فاقد ایراد و اشکال قانونی بوده است و نظر به اصل صحت معاملات و آزادی اراده افراد در انعقاد قراردادها و اینکه ورثه سهم خود را فروخته است و به موجب قانون و شرع، هر کس نسبت به اموال خود مسلط است «قاعده تسلیط» و توافق ورثه با یکدیگر ارتباطی با توافق احدی از آنها با شخص ثالث ندارد و اینکه موارد ابطال معاملات نیز در قانون مشخص و مصرح است و شرط ضمن تقسیمنامه نیز فاقد ضمانت اجراء از جمله شرط فسخ یا تفاسخ است؛ لذا دادگاه با رعایت جمیع شرایط باید اقدام به صدور حکم به بیحقی خواهان صادر نماید و حقی از این منظر نمیتوان برای سایر ورثه در فرض سوال متصور بود.نظر اقلیت
در فرض سوال دادگاه نمیتواند رسیدگی ماهوی نماید و دعوی به این کیفیت قابل رسیدگی نبوده و باید قرار عدم استماع صادر نماید و خ. ه. باید دادخواست ابطال تقسیمنامه را تقدیم دادگاه نمایند هرچند ضمانت اجرایی صراحتاً در تقسیمنامه قید نشده است اما بنا و اساس تقسیمنامه فیمابین وراث این بوده است که حق فروش ملک را به اشخاص غیر ندارند و این امر از اراده طرفین قابل استنباط است چون هیچ انسان عاقلی شرط بلاجهت و بلا اثر را ضمن عقدی تعیین نمیکند.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
