ابلاغ واقعی اخطاریه

ابلاغ واقعی اخطاریه خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 16 اسفند 1402 در استان سازمان قضایی نیروهای مسلح برگزار شد، موضوع ابلاغ واقعی اخطاریه و پیامدهای آن در خصوص وثیقه‌گذاران مورد بحث و بررسی قرار گرفت. پرسش مطرح شده این بود که آیا در صورتی که وثیقه‌گذار پس از ابلاغ واقعی اخطاریه، متهم را تحویل ندهد و پرونده مشمول مرور زمان گردد، قرار موقوفی اجرا بر ضبط وثیقه تاثیر خواهد گذاشت یا خیر. نظر هیات عالی بر این بود که طبق ماده 230 قانون آیین دادرسی کیفری، در صورت عدم اجرای تعهدات کفالت، وجه الکفاله اخذ می‌شود و صدور دستور دادستان برای اخذ وجه تاثیری بر تعهدات کفیل نخواهد داشت. اکثریت هیات نیز بر این نکته تاکید کردند که ب. ت. ب. ماهیت حقوقی قرار وثیقه به عنوان عقد کفالت، عدم عمل به تعهد وثیقه‌گذار منجر به ضبط وثیقه خواهد شد و این موضوع با رای وحدت رویه 657 نیز تایید می‌گردد. در مقابل، نظر اقلیت به این نکته اشاره داشت که بر اساس ماده 251 قانون آیین دادرسی کیفری، در صورت مختومه شدن پرونده، قرار تامین نیز لغو شده و ضبط وثیقه غیرمنصفانه و خلاف قانون خواهد بود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1402/12/16 برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر اصفهان موضوع ابلاغ واقعی اخطاریه پرسش چنانچه وثیقه گذار پس از ابلاغ واقعی اخطاریه، متهم را ظرف مهلت مقرر تحویل ندهد و قبل از صدور دستور دادستان مبنی بر ضبط وثیقه موضوع مشمول مرور زمان اجرای مجازات گردد و قرار موقوفی اجرا صادر گردد آیا این قرار نسبت به ضبط وثیقه تسری پیدا می کند یا خیر ؟به عبارت دیگر آیا در هرصورت وثیقه ضبط می‌شود یا به علت انتفای اجرای حکم و مختومه شدن پرونده ضبط وثیقه نیز منتفی می‌گردد؟ نظر هیات عالی پیرو نظریه اکثریت به محض عدم اجرای تعهدات موضوع عقد کفالت و طی تشریفات قانونی موضوع ماده 230 قانون آیین دادرسی کیفری، وجه الکفاله اخذ می‌شود و صدور دستور دادستان صرفا برای اخذ وجه هست و تاثیری در تعهدات کفیل ندارد. لذا اگر بعد از حصول شرایط ماده 230 آیین دادرسی کیفری و قبل از صدور دستور دادستان مبنی بر اخذ وجه الکفاله، حکم صادره مشمول مرور زمان شود، تاثیری بر تعهدات سابق ندارد. نظر اکثریت با توچه به اینکه ماهیت حقوقی قرار وثیقه عقد کفالت م. ب. که در آن وثیقه گذار متعهد شده است تا در زمان نیاز متهم را حاضر نماید و ضمانت اجرای تعهد مزبور وثیقه تودیع شده م. ب. و در فرض سوال چون وثیقه گذار به تعهد خود عمل ننموده است لذا وثیقه تودیع شده به عنوان ضمانت اجرای قانونی ضبط می‌شود.رای وحدت رویه 657 نیز موید این برداشت است. نظر اقلیت ب. ت. ب. اینکه موارد الغای قرار تامین در ماده 251 قانون آیین دادرسی کیفری بیان شده است و یکی از آن موارد مختومه شدن پرونده به هرکیفیت است و در فرض سوال پرونده با قرار موقوفی اجرای مجازات مختومه شده است قرار تامین نیز لغو و ضبط وثیقه خلاف انصاف و قانون است.