اثبات اعسار از پرداخت محکوم به با شهادت شهود

گروه اول: برخی از همکاران محترم از جهت اینکه فرض سوال، مشمول عمومات ادله اثبات در مبحث گواهی، است؛ با نظریه اکثریت، موافق بودند؛ لیکن معتقد بودند؛ موضوع مشمول بند ب ماده 230 قانون آئین دادرسی مدنی است؛ بنابراین ضرورتی برای شهادت دو مرد وجود ندارد و با شهادت یک مرد و دو زن نیز قابل اثبات است. مبانی استدلال: هرچند در ماده 14 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی، دعوی اعسار، دعوایی غیر مالی محسوب شده است؛ ولی این امر ناظر به مقررات شکلی دعوی به ویژه از جهت محاسبه هزینه دادرسی است و ارتباطی به ماهیت دعوا ندارد و ماهیت دعوی اعسار، امری مالی است و مقصود از آن نیز مال است؛ بنابراین موضوع مشمول بند ب ماده 230 مذکور خواهد بود. گروه دوم: این گروه از همکاران معتقد بودند که در فرض سوال در اثبات دعوی اعسار با شهادت شهود، رعایت شرایط بینه از حیث جنسیت، لازم نمی‌باشد و دعوی اعسار حتی با شهادت دو زن و یا یک مرد و یک زن هم قابل اثبات است. مبانی استدلال: اثبات دعوی اعسار محکوم به مشمول عمومات ادله اثبات دعوی، مبحث گواهی نمی‌باشد و این موضوع با وجود ماده 8 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی، از عمومات مذکور خارج شده است؛ چون در ذیل ماده 8 مذکور، قانونگذار که در مقام بیان بوده است؛ شهادت نامه حداقل دو شاهد را ضروری دانسته است و چون این ماده، دارای اطلاق است و تعبیر شهادت، شامل زن و مرد می‌باشد؛ لذا در اثبات اعسار با شهادت، فقط از حیث تعداد، دو نفر بودن، شرط است؛ اما جنسیت مرد شرط نیست و دو شاهد می‌تواند هر دو زن باشند و یا یک مرد و یک زن و یا دو مرد و دلیلی وجود ندارد که اطلاق مذکور را مقید به شهادت دو شاهد مرد بنماییم.