اثر استرداد دعوی بر متفرعات آن

اثر استرداد دعوی بر متفرعات آن خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 25 مرداد 1397 در استان مازندران برگزار شد، موضوع بررسی اثر استرداد دعوی بر متفرعات آن مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که اگر خواهان اعلام کند که طلب خود را از خوانده دریافت کرده است، آیا دادگاه می‌تواند نسبت به متفرعات دعوی حکم صادر کند یا خیر؟ همچنین در صورت استرداد دعوی اصلی، آیا صدور حکم در مورد متفرعات مجاز است؟ هیات عالی نظر داد که متفرعات دعوی، شامل خسارات و هزینه‌های دادرسی، تابع اصل دعوا هستند و بنابراین در صورت استرداد دعوی اصلی، دادگاه نمی‌تواند حکمی به نفع خواهان صادر کند. اکثریت بر این باور بودند که ب. ت. ب. ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی، خواهان می‌تواند خسارات دادرسی را مطالبه کند، زیرا استحقاق او به تقصیر خوانده وابسته است و بنابراین صدور حکم در مورد متفرعات مجاز است. از سوی دیگر، اقلیت معتقد بودند که با استرداد دعوی اصلی، امکان صدور حکم در مورد متفرعات وجود ندارد و این عمل به نوعی نشان‌دهنده صرف‌نظر کردن خواهان از متفرعات نیز م. ب.. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1397/05/25 برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر نور موضوع اثر استرداد دعوی بر متفرعات آن پرسش در دعوی مطالبه وجه اگر خ. د. ج. دادگاه اعلام نماید که روز گذشته طلب خود را از خوانده دریافت نموده و از این حیث حقی بر خوانده ندارد آیا دادگاه صرفاً نسبت به متفرعات دعوی حکم به محکومیت خوانده صادر می‌نماید یا خیر ؟ چنانچه خواهان دعوی خود را نسبت به اصل خواسته مسترد نماید آیا صدور حکم به محکومیت خوانده نسبت به متفرعات مجاز می‌باشد؟ نظر هیئت عالی متفرعات دعوا از قبیل خسارات و هزینه های دادرسی، حق الوکاله ی وکیل و حق الزحمه کارشناسی تابع اصل دعوا است؛ بنابراین اگر دعوای اصلی مسترد شود و یا خواهان در جریان رسیدگی اعلام کند طلب خود را از خوانده دریافت کرده، دیگر در خصوص متفرعات آن حکم به نفع خواهان صادر نخواهد شد؛ بنابراین در مورد سوال طرح شده دادگاه باید به طور کلی در مورد خواسته اصلی و هم متفرعات دعوا بدون نیاز به تفکیک این دو خواسته قرار صادر کند، بدیهی است خواهان می‌تواند به طور علیحده و مستقل این دعوا را به عنوان خواسته اصلی طرح و مطالبه نماید. نظر اکثریت در خصوص بند اول سوال در مورد آیا دادگاه صرفا می بایست نسبت به متفرعات دعوی حکم صادر نماید نظر اتفاقی وجود دارد که متفرعات دعوی کماکان قابل مطالبه م. ب. زیرا بر اساس ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی استحقاق خواهان در دریافت خسارات دادرسی منوط به تقصیر خوانده م. ب. که در ما نحن فیه ارکان ان وجود دارد. لذا اتخاذ تصمیم در این خصوص منع قانونی ندارد. در خصوص قسمت دوم سوال مبنی بر اینکه چنانچه خواهان دعوی خود را نسبت به اصل خواسته مسترد نماید آیا صدور حکم نسبت به متفرعات مجاز م. ب. یا خیر نظر اکثریت آنکه در ما نحن فیه نیز منع قانونی وجود ندارد زیرا اولاً ملاک تصمیم گیری در این خصوص صرف احراز تقصیر خوانده م. ب. ثانیاً منظور از کلمه حکم ذیل ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی مطلق تصمیم گیری م. ب. نه صدور حکم به معنای خاص آن. نظر اقلیت در خصوص قسمت اول سوال هیچ اختلاف نظری وجود ندارد اما در خصوص قسمت دوم سوال ب. ت. ب. ذیل ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی که کلمه حکم را به کار برده است دادگاه فقط در صورتی می‌تواند حکم به متفرعات نماید که را جع به دعوی اصلی حکم صادر نماید در این فرض که شخص دعوی اصلی را مسترد می‌نماید دعوی اصلی با قرار تصمیم گیری می‌گردد فلذا صدور حکم به متفرعات ممکن نیست. مضافاً اینکه استرداد دعوی اصلی به نوعی دلالت بر صرف نظر کردن خواهان از متفرعات نیز م. ب. زیرا هنگامی که از اصل خواسته عدول می‌شود اعراض از متفرعات نیز اثر تبعی آن م. ب..