ادای سوگند و قسامه توسط ولی به ولایت از طفل صغیر

ادای سوگند و قسامه توسط ولی به ولایت از طفل صغیر خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 14 آبان 1398 در استان کردستان برگزار شد، موضوع ادای سوگند و قسامه توسط ولی به نمایندگی از طفل صغیر مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا طفل صغیر می‌تواند قسامه اقامه کند و در صورت ناتوانی او، ولی‌اش چه وظیفه‌ای دارد، به‌ویژه در مواردی که تعارض منافع وجود دارد. هیات عالی به این نتیجه رسید که ولی قهری می‌تواند به نیابت از طفل قسامه اقامه کند و نظر اکثریت نیز بر اساس <a class="artref" href="/ماده/ماده-1329-a_0815110236996">ماده 1329 قانون مدنی</a> و ماده 313 قانون مجازات اسلامی، اجرای قسامه توسط ولی را مجاز دانست. نظر اکثریت بیان کرد که ولی می‌تواند برای برائت از اتهام سوگند یاد کند و در این صورت تعارض منافع منتفی است. در مقابل، نظر اقلیت اعلام کرد که در مواردی که ولی و طفل در تعارض منافع قرار دارند، ولی اساساً نمی‌تواند به نیابت از طفل سوگند یاد کند و در مورد طفل ممیز نیز، ادای سوگند موجب سلب مسئولیت مالی او خواهد شد. این مباحث به تبیین شرایط قانونی و اصول حاکم بر قسامه و مسئولیت‌های ولی و طفل پرداخت. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1398/08/14 برگزار شده توسط: استان کردستان/ شهر دیواندره موضوع ادای سوگند و قسامه توسط ولی به ولایت از طفل صغیر پرسش آقای … با آقای ب درگیر بوده است و در حین درگیری با وی ناگهان از ناحیه کمر احساس سوزش می‌نماید و متوجه می‌شود که به وسیله چاقو مجروح شده است. پزشکی قانونی اصل ورود جراحت را تایید می‌نماید شاکی در مقام تعیین جارح بیان می دارد که بین آقای … و فرزند صغیر وی (14 ساله) که در حین درگیری پشت وی بوده اند و قبل از وقوع درگیری با پدرش، یک چاقو در دست وی دیده مردد است و یکی از آنها این عمل مجرمانه (ایراد جرح با چاقو) را مرتکب شده است اما ب. ت. ب. اینکه خود در تعیین مجرم مردد است حاضر به اقامه قسامه نیست و تقاضای رد قسامه در راستای عمل به ماده 333 ق. م. ا مصوب 1392 را دارد. سوالات: 1) اولا آیا فرد صغیر می‌تواند اقامه قسامه کند؟ 2) ثانیا آیا برای اقامه قسامه ب. ت. ب. این که نتیجه آن پرداخت و عدم پرداخت دیه است (امر مالی) رشد شرط است؟ 3) اگر در پاسخ سوال اول قائل بر این باشیم که ولی فرد صغیر باید اقامه قسامه نماید، در حالتی که صغیر و ولی وی در اقامه قسامه تعارض منافع داشته باشند (مثل مساله مطروحه) چه کسی باید اقامه قسامه نماید؟ نظر هیئت عالی در موارد لوث که نوبت به قسامه برسد امکان سوگند بوسیله ولی قهری ولایتاً ممکن م. ب. لذا نظریه اکثریت که بر این مبنا صادر شده است صائب م. ب.. نظر اکثریت چون براساس <a class="artref" href="/ماده/ماده-1329-a_0815110236996">ماده 1329 قانون مدنی</a> که می گوید: « قسم به کسی متوجه می‌گرددکه اقرارکند اقرارش نافذ باشد» تردیدی وجود ندارد که طفل صغیری که به رشد نرسیده است نمی تواند در موضوع مالی حتی برای نفی مسئولیت سوگند یاد کند و چون براساس ماده 313 قانون مجازات اسلامی قسامه جمع سوگند هایی است که برای اثبات ادعا ادا می‌شود اجرای قسامه از سوی ولی طفل امکان پذیر است خصوصا این که مفهوم مخالف ماده 358 قانون مجازات اسلامی نیز این گونه استنباط می‌شود که ولی طفل در غیر مورد ماده 358 قانون مجازات اسلامی می‌تواند ادای قسامه نماید اما در فرض سوال ب. ت. ب. صراحت ماده 334 قانون مجازات اسلامی ولی طفل به ولایت از طفل و اصالتا از طرف خود برای برائت از اتهام می‌تواند سوگند یاد کند و با ادای سوگند به ولایت از طفل توسط ولی تعارض منافع منتفی است و فرض سوال متفاوت با مصداق ماده 358 قانون مجازات اسلامی است. نظر اقلیت در مورد طفل غیر ممیز چون ولی و طفل در فرض سوال تعارض منافع دارند به گونه ای که اگر ولی طفل از ادای سوگند به ولایت از طفل خودداری کند و از جانب خود ادای سوگند یاد کند مسئولت پرداخت دیه بر عهده طفل قرار می‌گیرد بنابراین ولی اساسا نمی تواند به ولایت از طفل سوگند یاد کند و در مورد طفل ممیز نیز چون ادای سوگند با قسامه برای برائت موجب سلب مسئولیت مالی طفل می‌شود طفل در این مورد می‌تواند سوگند یاد کند.