استحقاق دریافت نفقه و معاذیر قانونی آن

آیا جرم ترک انفاق زوجه منوط به تمکین زن در هر شرایطی م. ب. یا زوجه می‌تواند در موارد قانونی مثل مواد 1115 و 1085 قانون مدنی از تمکین زوج خودداری نماید و حق شکایت کیفری هم داشته باشد؟ نظر هیات عالی به محض وقوع عقد ازدواج تکلیف زوجین نسبت به یکدیگر مشخص است از جمله تکلیف پرداخت نفقه زوجه که در صورت امتناع زوجه از پرداخت نفقه مطابق ماده 642 قانون مجازات اسلامی تعزیرات زوج محکوم به حبس خواهد شد و در ازای آن زوجه باید از همسرش تمکین کند والّا مستحق نفقه نیست. لیکن به موجب قانون مدنی گاهی زوجه روی معاذیر شرعی و قانونی می‌تواند از زوج تمکین زوجه، نکند و این عدم تمکین مسقط نفقه او نیست مانند این‌که زوجه با اختیارات حاصل از ماده 1085 قانون مدنی می‌تواند تمکین خود را منوط به دریافت مَهر خود کند، در این‌جا با وجود عدم تمکین زوجه زوج مکلف به پرداخت نفقه وی م. ب. و نیز در ماده 1115 همان قانون چنین آمده است در صورتی‌که بودن زن در منزل شوهر متضمن خوف ضرر بدنی و مالی یا شرافتی برای زن باشد می‌تواند مسکن علی‌‌حده اختیار کند و مادام‌که زن در بازگشت به منزل شوهر معذور باشد نفقه این مدت به عهده زوج است. نهایتاً در صورت فقدان معاذیر شرعی و قانونی وقتی زن مستحق نفقه است که نسبت به همسرش تمکین کند والّا نفقه او ساقط خواهد شد.