استحقاق زن به تمام مهر در صوت فوت یکی از زوجین قبل از زفاف

استحقاق زن به تمام مهر در صوت فوت یکی از زوجین قبل از زفاف خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 20 شهریور 1381 در استان اصفهان برگزار شد، موضوع استحقاق زن به دریافت تمام مهر در صورت فوت یکی از زوجین قبل از زفاف مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا زن مستحق دریافت تمام مهر است یا تنها نصف آن در صورتی که یکی از زوجین پس از عقد و قبل از انجام زفاف فوت کند. نظر هیات عالی و اکثریت بر اساس <a class="artref" href="/ماده/ماده-1082-a_0815110236738">ماده 1082 قانون مدنی</a> بیان می‌کند که به محض وقوع عقد، زن مالک کل مهر می‌شود و در صورت فوت زوج قبل از نزدیکی، این دین از ترکه قابل وصول خواهد بود. همچنین در هیچ یک از نصوص قانونی، حکمی در خصوص کاهش یا تنصیف مهر در این شرایط وجود ندارد. در مقابل، نظر اقلیت بیان می‌کند که مالکیت زن نسبت به نصف مهر متزلزل است و تنها با انجام زفاف، مالکیت نسبت به نصف دیگر قطعی می‌شود؛ بنابراین در صورت فوت یکی از زوجین قبل از زفاف، باید نصف مهر به ورثه مرد مسترد گردد. در نهایت، نظر اکثریت بر اصل مالکیت زن بر کل مهر تاکید دارد و نظر اقلیت به تزلزل مالکیت نسبت به نصف دیگر اشاره می‌کند. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1381/06/20 برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر نجف آباد موضوع استحقاق زن به تمام مهر در صوت فوت یکی از زوجین قبل از زفاف پرسش در صورتی‌که بعد از ازدواج و قبل از انجام زفاف احدی از زوجین فوت کنند زن مستحق تمام مَهر است یا نصف مَهر؟ نظر هیئت عالی همان‌‌‌‌طوری که در نظر اکثریت نیز آمده است به دلالت <a class="artref" href="/ماده/ماده-1082-a_0815110236738">ماده 1082 قانون مدنی</a>، به مجرد عقد، زن مالک مَهر می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بکند. چنان‌چه مَهر به حیطه وصول در نیامده باشد به‌ عنوان دین بر ذمّه‌ی زوج است و چنان‌چه قبل از نزدیکی، زوج فوت کند، این دین از ترکه او قابل وصول خواهد بود و در هیچ‌یک از نصوص قانونی، حکم خاصی در مورد کاهش میزان مَهر یا تنصیف آن در صورت فوت شوهر، قبل از وقوع نزدیکی به ‌نظر نرسیده است و تنها استثنا بر قاعده کلی مندرج در ماده 1082 حکم مندرج در <a class="artref" href="/ماده/ماده-1092-a_0815110236749">ماده 1092 قانون مدنی</a> است که قانون‌گذار در صورت وقوع طلاق قبل از نزدیکی، قائل به تنصیف شده و زن را مستحق دریافت نیمی از مَهر دانسته و حکم قانون‌گذار را در مورد خاص بدون وجود مبنای قانونی، نمی‌توان ب. غ. موارد منصوص تسری داد. نظر اکثریت نظر به این‌که به‌ موجب <a class="artref" href="/ماده/ماده-1082-a_0815110236738">ماده 1082 قانون مدنی</a> بعد از وقوع عقد نکاح زن مستحق کل مَهر بوده و هرگونه دخل و تصرفی می‌تواند در آن بنماید، ایجاد مالکیت زن نسبت به کل مَهر به‌ عنوان اصل پذیرفته شده و با وصف ایجاد مالکیت زن، زوال مالکیت مذکور مستلزم وجود دلیل قانونی است که در مورد طلاق قانون‌گذار صریحاً زوال نصف مالکیت مَهر زن را بیان کرده لکن در مورد فوت حکم خاصی در جهت سلب مالکیت زن وجود ندارد. ب. ت. ب. این‌که اولاً: مالکیت زن بر کل مَهر مسلم و ثانیاً: زوال مالکیت مذکور نیاز به دلیل و نص م. ب.. بنابراین، در هر صورت زن مستحق کل مَهر خواهد بود. نظر اقلیت اگرچه زن پس از وقوع عقد نکاح مالک کل مَهر می‌شود، مالکیت وی نسبت به نصف قطعی و مالکیت وی نسبت به نصف دیگر آن متزلزل و مستلزم انجام زفاف است و در صورت انجام زفاف است که مالکیت زن نسبت به نصف دیگر مَهر قطعی می‌شود. بنابراین در صورتی‌که هر یک از زوجین بعد از عقد نکاح و قبل از زفاف بمیرند باید نصف مَهر به مرد یا ورثه وی مسترد شود.