نشست قضایی
استیذان در مجازاتهای سلب حیات غیر از قصاص نفس
خلاصه
موضوع بحث لزوم یا عدم لزوم استیذان (اجازه) برای اجرای مجازاتهای سلب حیات غیر از قصاص بود. هیات عالی تایید کرد که استیذان صرفاً مختص احکام قصاص است و برای سایر مجازاتهای سلب حیات، نیازی به استیذان نیست.
اصلِ حقوقی: استیذان برای اجرای مجازاتهای سلب حیات، تنها در مورد قصاص نفس لازم است و در سایر مجازاتها ضرورت ندارد.
مستند: اصول ۱۵۸ و ۱۵۹ قانون اساسی، ماده ۴۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲.
کلیدواژهها: استیذان، سلب حیات، قصاص، اعدام، قانون مجازات اسلامی، قانون اساسی.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
استیذان در مجازاتهای سلب حیات غیر از قصاص نفس
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1401/04/02 در شهرستان آزادشهر برگزار شد، موضوع استیذان در مجازاتهای سلب حیات غیر از قصاص نفس مورد بحث قرار گرفت. سوال اصلی این بود که آیا استیذان تنها در قصاص نفس لازم است یا اینکه در مجازاتهای سلب حیات مانند اعدام نیز ضروری است. نظر هیات عالی، که مورد تایید اکثریت قضات قرار گرفت، بر این نکته تاکید دارد که استیذان تنها مختص احکام قصاص است و بر اساس اصول 158 و 159 قانون اساسی، ایجاد صلاحیت برای مقامات عمومی نیاز به تجویز قانونی دارد. اکثریت بر این باورند که قانونگذار در ماده 419 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، فقط به استیذان در خصوص قصاص اشاره کرده و در سایر مجازاتها نیازی به آن نیست. در مقابل، نظر اقلیت به این نکته اشاره دارد که اگرچه در مواد قانونی به استیذان در مجازاتهای سلب حیات غیر از قصاص اشارهای نشده، اما با قیاس اولویت میتوان این مورد را نیز در نظر گرفت، زیرا حفظ دماء مسلمین و جنبه عمومی اعدامها ایجاب میکند که اذن رهبری قبل از اجرا اخذ شود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/04/02
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر آزاد شهرموضوع
استیذان در مجازاتهای سلب حیات غیر از قصاص نفسپرسش
آیا استیذان صرفاً درقصاص نفس لازم است یا اینکه درمجازات های سلب حیات غیر از قصاص نفس (اعدام در مواد مخدر و...) هم نیاز است؟
نظر هیات عالی
نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان آزادشهر مورد تایید است. ضمناً از حیث قواعد حقوق عمومی، ایجاد صلاحیت برای مقامات عمومی نظیر ریاست محترم قوه قضاییه نیاز به تجویز قانون دارد و اصل، عدم صلاحیت مقامات عمومی میباشد؛ مگر قانون امر صلاحیت را تجویز نماید و قسمت اخیر اصل 159 قانون اساسی و نیز اصل 158 این قانون به ترتیب در تعیین صلاحیت دادگاهها و رئیس قوه قضاییه موید این موضوع است.نظر اکثریت
استیذان صرفاً خاص احکام قصاص است و قانونگذار آن را صرفاً در ذیل سر فصلهای قصاص ذکر نموده است و در شرع و روایات نیز صرفاً اذن ولیامر مسلمین در قصاص لازم دانسته شده است؛ لذا در مجازاتهای سلب حیات غیر از قصاص استجازه از رهبری لازم نمیباشد؛ زیرا قانونگذار در مقام بیان بوده و میتوانسته در اعدامها نیز این مورد را بیان نماید. در صورتی که صرفاً در خصوص قصاص و در ماده 419 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 این مورد را بیان نموده است.نظر اقلیت
هرچند در مواد قانونی در مجازاتهای سالب حیات غیر از قصاص سخنی از استیذان نیامده است اما میتوان با قیاس اولویت این مورد را برای مجازاتهای سالب حیات نیز عنوان کرد؛ زیرا قانون گذار در قصاص که یک حق کاملاً خصوصی است و ربطی به حکومت ندارد استیذان را لازم دانسته است. به طریق اولی در اعدام (اعم از مواد مخدر و...) که صرفاً جنبه عمومی دارد و مربوط به حکومت اسلامی است این مورد باید باشد ضرورت حفظ دماء مسلمین نیز اذن رهبری قبل از اجرا را اقتضا مینماید.موارد مرتبط 10
نظریات مشورتی 7
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی ۵۹۹/97/۷ مورخ ۲۷/03/۱۳۹۷ اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص اینکه مباشرت اولیایدم مقتول یا وکیل آنها در اجرای قصاص الزامی است و تعیین وکیل مدنی (غیر دادگستری) از سوی او
ماده 419 قانون مجازات اسلامی مرقوم شده اجرای قصاص و مباشرت در آن حسب مورد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/599 مورخ 1397/03/27
ماده 419 قانون مجازات اسلامی مرقوم شده اجرای قصاص و مباشرت در آن حسب مورد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/93/579 مورخ 1393/03/13
ماده 419 قانون مجازات اسلامی 1392 نیز دلالت بر این امر دارد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/93/0579 مورخ 1393/03/13
ماده 419 قانون مجازات اسلامی 1392 نیز دلالت بر این امر دارد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1868 مورخ 1399/02/06
ماده 419 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/98/1868 — 1399/02/06
ماده 419 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 متهم
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/1868 مورخ 1399/02/06 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص احراز جنون متهم (لغو قرار تأمین کیفری پس از صدور قرار موقوفی تعقیب – ارسال پرونده به دادگاه کیفری ذی ربط جهت
ماده 419 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 متهم
مواد مرتبط 1
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 419 — قانون مجازات اسلامی
ماده 419 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
دکترین 2
-
مقاله
هماستناد
حق قصاص
ماده 419 قانون مجازات اسلامی
-
مقاله
هماستناد
دیه دست و پا: پیشینه
ماده 419 قانون مجازات اسلامی (مصوب 1370
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
