مقدمه
اعتراض زوجه اول به عنوان
ثالث در دعوای
اثبات نکاح موقت
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 15 شهریور 1389 در
استان مازندران برگزار شد، موضوع اصلی بررسی اعتراض زوجه اول به عنوان
شخص ثالث در دعوای اثبات
نکاح موقت بود. پرسش کلیدی این بود که آیا صدور حکم در مورد اثبات نکاح موقت میتواند به
حقوق زوجه دائم آسیب برساند و آیا دعوای او قابل
استماع است. هیات عالی با استناد به ماده 417
قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، اعلام کرد که رای مربوط به
اعتراض شخص ثالث نباید به حقوق او لطمه بزند و در این مورد، اثبات
زوجیت موقت به حقوق زوجه دائم آسیب نمیزند. نظر
اکثریت هیات بر این بود که زوجه دائم میتواند به عنوان
معترض ثالث اقدام کند، زیرا اثبات نکاح موقت ممکن است به
حقوق مالی و معنوی او آسیب برساند و او حق دارد به عنوان
شاکی خصوصی شکایت کند. در مقابل، نظر
اقلیت بر این بود که در
شرع اسلام،
ازدواج موقت به حقوق زوجه اول لطمهای نمیزند و بنابراین او نمیتواند اعتراض ثالث مطرح کند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1389/06/15
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر قائم شهر
موضوع
اعتراض زوجه اول به عنوان ثالث در دعوای اثبات نکاح موقت
پرسش
در
دادگاه خانواده گاهی اوقات طرفین به خواسته اثبات نکاح موقت
دادخواست تقدیم مینمایند و طرفین هم به وقوع نکاح موقت
اقرار دارند و دادگاه حکم به اثبات نکاح موقت صادر مینماید. آیا با اثبات نکاح موقت، حقوقی از خواهان معترض ثالث ضایع گردیده است و به عبارت دیگر دعوای ایشان قابل استماع و
رسیدگی میباشد؟
نظر
هیئت عالی
ب. ت. ب. ماده 417 قانون
آیین دادرسی دادگاههای عمومی و
انقلاب در امور مدنی، رأی موضوع اعتراض شخص ثالث باید به حقوق شخص ثالث خللی وارد نکرده باشد تا قابلیت استماع را داشته باشد. در موضوع سوال که صدور حکم ماهیتاً، اثبات زوجیت موقت است، از نفس حکم صادره خللی به حقوق زوجه دائم وارد نمیشود تا از ناحیه او دعوای اعتراض ثالث قابل استماع باشد. هر چند ممکن است آثار بعدی ناشی از این زوجیت، حقوق زوجه دائم را تحت تأثیر قرار دهد که خود موضوعی جداگانه و قابل طرح به موجب دعوای مستقل خواهد بود. در نتیجه نظر اقلیت تا حدی که منطبق با این نظر م. ب. مورد تأیید است.
نظر اکثریت
در پروندهای که زن و مرد دادخواستی به خواسته اثبات نکاح موقت تقدیم دادگاه نمودهاند و دادگاه ضمن پذیرش خواسته حکم به اثبات نکاح موقت صادر نماید، همسر دائمی آن مرد میتواند دادخواست اعتراض ثالث تقدیم این دادگاه نماید و دعوای این خانم … و رسیدگی است چون با اثبات نکاح موقت به حقوق مالی و معنوی همسر اول لطمه وارد میشود. وقتی که همسر اول به عنوان شاکی خصوصی حق داشته باشد که علیه شوهرش به اتهام رابطه نامشروع طرح شکایت نماید، به طریق اولیٰ میتواند در اثبات نکاح ایشان نیز
ذینفع باشد.
نظر اقلیت
در شرع مقدس اسلام ازدواج موقت برای شوهر در نظر گرفته شده است و چنین ازدواجی (متعه) به هیچ حقی از حقوق زوجه اول خلل وارد نمینماید. لذا همسر اول نمیتواند به عنوان اعتراض ثالث طرح دعوا کند.