مقدمه
اعلام
حکم حجر اشخاص به
سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 17 شهریور 1380 در
استان قم برگزار شد، موضوع بررسی حکم
حجر اشخاص و نحوه
اطلاعرسانی آن به سازمان
ثبت اسناد و املاک کشور مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا دادگاه باید
پلاک ثبتی متعلق به
محجور را در حکم حجر مشخص کند یا اینکه باید بهطور کلی، حتی در صورت عدم وجود مالی به
نام محجور، نسخهای از رای را به ثبت ارسال نماید. هیات عالی به اتفاق نظر رسید که ماده 72 قانون
دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران مصوب سال 1354، که بیان میدارد «
محاکم دادگستری در هر مورد که رای به حجر اشخاص میدهند، باید مراتب را به سازمان
ثبت اسناد و
املاک کشور اعلام کنند»، شامل تمامی محجورین میشود، صرفنظر از وجود یا عدم وجود
اموال. نظر عمومی بر این است که ذکر اموال یا پلاک ثبتی در حکم حجر نه تنها ضروری نیست، بلکه ممکن است محجور پس از صدور حکم،
مالک اموالی شود که در
زمان صدور حکم، مالکیتی نسبت به آن نداشته است. بنابراین، صرف اعلام حکم حجر کافی است و
اداره ثبت موظف است این احکام و گزارشهای محاکم را در
دفتر محجورین ثبت و ضبط کند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1380/06/17
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قم
پرسش
در خصوص ماده 72 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران آیا دادگاه لازم است پلاک ثبتی متعلق به محجور را در حکم حجر معین کند یا اینکه بهطور مطلق (ولو اینکه اساساً مالی به نام محجور نباشد) باید نسخهای از رأی به ثبت ارسال شود؟
نظر
هیئت عالی
اتفاقنظر تأیید میشود.
نظر اتفاقی
ماده 72 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران مصوب سال 1354 مقرر داشته: «محاکم دادگستری در هر مورد که رأی به حجر اشخاص میدهند باید مراتب را به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام کنند»
مفاد ماده قانونی مذکور مطلق است، خواه محجور مالی داشته باشد یا نداشته باشد دادگاه
صادرکننده حکم حجر مکلف است مراتب را به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام کند و قید «اموال یا پلاک ثبتی
ملک غیرمنقول متعلق به محجور و امثال آن در حکم حجر نه تکلیف است و نه
ضرورت دارد» زیرا حکم حجر دارای آثار متعددی است و محدود به
بیع نیست تا
اموال محجور در حکم حجر قید شود: مضافاً به اینکه ممکن است محجور بعد از صدور، اموالی مالک شود که در زمان صدور حکم حجر نسبت به آن مالکیتی نداشته است. لذا صرف اعلام حکم حجر کافی است و اداره ثبت علیالقاعده موظف است تا حکم حجر و گزارشهای محاکم دادگستری را در مورد حکم حجر اشخاص در دفتری تحت عنوان دفتر محجورین ثبت و ضبط کند.