اقامه دعوی علیه متوفی

اقامه دعوی علیه متوفی خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 15 شهریور 1397 در استان آذربایجان شرقی برگزار شد، موضوع مورد بحث اقامه دعوی علیه متوفی بود. پرسش اصلی این بود که آیا در صورتی که خوانده قبل از اقامه دعوی فوت کرده و خواهان به دلیل عدم اطلاع از فوت، دادخواست را علیه وی مطرح کند، این موضوع مشمول ماده 105 قانون آیین دادرسی مدنی (ق.آ.د. م) قرار می‌گیرد یا خیر. هیات عالی نظر داد که از آنجا که خوانده پیش از اقامه دعوی فوت کرده، شرایط لازم برای طرح دعوی فراهم نبوده و بنابراین اقامه دعوی قابل پذیرش نیست. بر این اساس، طبق ماده 2 ق.آ.د.م، قرار رد دعوی صادر خواهد شد. اکثریت همچنین با استناد به این نکته که ماده 105 ق.آ.د.م تنها در مورد فوت و حجر خوانده در حین رسیدگی قابل اعمال است، به این نتیجه رسیدند که در این حالت نیز باید قرار عدم استماع دعوی صادر شود. در مقابل، نظر اقلیت این بود که می‌توان ماده 105 ق.آ.د.م را در این مورد به کار برد، زیرا فوت خوانده در حین رسیدگی مشخص شده است. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1397/06/15 برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر بناب موضوع اقامه دعوی علیه متوفی پرسش چنانچه خوانده قبل از اقامه دعوی فوت نموده و خواهان به جهت عدم اطلاع از واقعه فوت دادخواست خویش را علیه خوانده فوت شده اقامه نماید و در جلسه اول دادرسی معلوم گردد که خوانده قبل از تاریخ اقامه دعوی فوت نموده، آیا مورد از موارد اعمال ماده 105 قانون آیین دادرسی مدنی است؟ نظر هیئت عالی چنانچه خوانده قبل از اقامه دعوی فوت نموده باشد، مورد از شمول ماده 105 ق.آ.د.م خارج است؛ زیرا شرایط طرح دعوی در هنگام تقدیم دادخواست فراهم نبوده، چه اقامه دعوی به این کیفیت قابلیت پذیرش و استماع نداشته و به استناد ماده 2 ق.آ.د.م قرار رد دعوی (قرار عدم استماع دعوی) صادر می‌شود. نظر اکثریت با عنایت به اینکه مقررات موضوع ماده 105 قانون آیین دادرسی مدنی صرفا ناظر به حالت فوت و حجر خوانده در حین رسیدگی است لذا در حالتی که قبل از اقامه دعوی شخص فوت نموده باشد ماده 105 قانون آیین دادرسی مدنی قابل اعمال نیست و می‌بایست در این حالت قرار عدم استماع دعوی صادر گردد چون اقامه دعوی علیه شخص فوت شده صحیح نمی‌باشد. نظر اقلیت در این حالت می‌توان ماده 105 قانون آیین دادرسی مدنی را اعمال نمود به جهت اینکه در حین رسیدگی متوجه فوت شخص خوانده شده‌ایم.