امکان احضار متهم و تفهیم اتهام انتسابی توسط دادگاه

آیا اقدام دادگاه در ارسال پرونده به دادسرا جهت انجام تحقیقات، احضار متهم و تفهیم اتهام، صدور قرار تامین، بدون نقض قرار منع تعقیب و بدون صدور قرار جلب دادرسی، بر اساس موازین قانونی است؟ ب. ت. ب. اینکه متهم یکبار احضار و اتهام انتسابی به وی تفهیم و قرار تامین صادر شده است؛ آیا مجددا پس از نقض قرار منع تعقیب و صدور قرار جلب دادرسی، لازم است متهم احضار و اتهام انتسابی به وی تفهیم و قرار تامین مجدد صادر شود؟ نظر هیات عالی الزام دادسرا به صدور قرار تامین و تفهیم اتهام متهم بدون نقض قرار منع تعقیب صادره با ماده 276 قانون آیین دادرسی کیفری انطباقی ندارد. نظر اکثریت با عنایت به اینکه مواد 274، 275 و 276 قانون آیین دادرسی کیفری، تکلیف دادگاه را مشخص کرده است. اتخاذ تصمیم دادگاه، حسب مورد می‌تواند در قالب تکمیل تحقیقات یا نقض قرار منع تعقیب باشد. در صورتی‌که دادگاه، تکمیل تحقیقات را ضروری بداند صرفا می‌تواند جهت انجام تحقیقات تکمیلی با مشخص نمودن موارد نقص تحقیق بر تفصیل و بدون هرگونه ابهام طبق مواد 274 و 275 قانون آیین دادرسی کیفری، پرونده را به دادسرا ارسال نماید؛ درخواست دادگاه مبنی بر احضار متهم و تفهیم اتهام انتسابی، فاقد وجاهت قانونی است چراکه در این خصوص می‌بایست وفق ماده 276 قانون آیین دادرسی کیفری، بدوا قرار منع تعقیب را نقض، قرار جلب به دادرسی صادر و سپس پرونده را جهت تفهیم اتهام و صدور قرار تامین به دادسرا ارسال نماید. نظر اقلیت ب. ت. ب. مواد 274 و 275 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، در خصوص موارد صدور قرار منع تعقیب، چنانچه دادگاه تحقیقات انجام شده را از هر حیث کامل بداند و پرونده معد صدور قرار جلب به دادرسی باشد، با نقض قرار منع تعقیب، قرار جلب به دادرسی صادر می‌کند اما چنانچه دادگاه تحقیقات را کامل نداند و بدون رفع نواقص امکان اظهارنظر نداشته باشد بدون نقض قرار، تکمیل تحقیقات را مطابق قسمت دوم ماده 274 قانون فوق‌الذکر، از دادسرا خواسته و یا راسا اقدام به تکمیل تحقیقات می‌کند و در صورت ارجاع به دادسرا، دادسرا مطابق ماده 275 قانون یادشده، اقدام می‌کند. مطابق ماده 274 در مواردی که به نظر دادگاه، تحقیقات دادسرا کامل نباشد بدون نقض قرار می‌تواند تکمیل تحقیقات را از دادسرا بخواهد یا خود اقدام به تکمیل تحقیقات نماید؛ لذا نقض قرار منع تعقیب به دلیل نقص تحقیقات وجاهت قانونی ندارد. ب. ت. ب. ماده 267 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 در صورت موافقت با قرار منع تعقیب، بازپرس مراتب را به طرفین ابلاغ می‌کند و در این صورت قرار تامین و قرار نظارت قضایی ملغی می‌شود؛ لذا در ماده 276 همان قانون آمده است در صورت نقض قرار منع تعقیب و صدور قرار جلب به دادرسی توسط دادگاه، بازپرس مکلف است متهم را احضار و موضوع اتهام را به او تفهیم کند و با اخذ آخرین دفاع و تامین مناسب از وی، پرونده را به دادگاه ارسال کند. بنابراین پس از نقض قرار منع تعقیب و صدور قرار جلب به دادرسی، تفهیم مجدد اتهام و صدور قرار تامین مناسب از سوی دادسرا ضرورت دارد.