امکان محاسبه ثمن در مبایعه نامه با شرایط خاص

امکان محاسبه ثمن در مبایعه نامه با شرایط خاص صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1400/09/03 برگزار شده توسط: استان قزوین/ شهر قزوین موضوع امکان محاسبه ثمن در مبایعه نامه با شرایط خاص پرسش در مبایعه نامه فروش یک دستگاه کامیون بنز و نیم یدک یخچال دار ثمن معامله بدون تفکیک کامیون و نیم یدک به صورت کلی (565 میلیون تومان) قید گردیده است اما به جهت عدم توافق طرفین در نحوه پرداخت ثمن مهلتی برای پرداخت ثمن در قرارداد تعیین نگردیده و موکول به بعد شده است با پرداخت بخشی از ثمن در طول یک ماه (200 میلیون تومان) فروشنده آن را به عنوان پرداختی ثمن نیم یدک یخچال دار محاسبه نموده و با دریافت مبلغ (165 میلیون تومان) انتقال قطعی این جزء به نام خریدار صورت می‌پذیرد و ب. ت. ب. اینکه مسیر انتقال وجه متصدی نمایشگاه بوده و فروشنده به متصدی نمایشگاه اعلام می کند اضافی و الباقی ثمن را به خریدار اعاده می‌نماید و اعلام می‌کند که به علت عدم پرداخت ثمن کامیون بنز معامله در آن قسمت را فسخ می نمایم ب. ت. ب. مراتب مرقوم: 1) آیا مبیع موضوع قرارداد قابل تفکیک بوده تا امکان محاسبه ثمن به میزان هر قسمت وجود داشته باشد؟ 2) آیا با شرایط اعلامی خیار تاخیر ثمن برای بایع باقی مانده است تا با اتکا بدان نسبت به فسخ معامله در خصوص کامیون بنز اقدام نماید؟ نظر هیات عالی در فرض سوال به نظر می‌رسد معامله به صورت کلی ناظر بر کامیون به همراه نیم یدک یخچال دار بوده و در عین حال که قابل تفکیک می‌باشد، لیکن چنین قصد و اراده ای از رفتار متعاملین افاده نمی شود، لذا ثمن تعیینی نسبت به هر دو مورد محاسبه و لحاظ می‌گردد و ب. ت. ب. توافق طرفین به این که ثمن بعدا ً پرداخت شود، دلالت عرفی بر موجل بودن پرداخت ثمن دارد، بنابر این خیار تاخیر ثمن منتفی است به علاوه بخشی از مبیع تحویل شده، دلیل بر اقاله نسبت به قسمت های معامله نیست. نظر اکثریت هرچند در متن قرارداد مبیع(تریلی و نیم یدک یخچال) تفکیک نگردیده است اما رفتار عملی طرفین در اخذ ثمن آن قسم و انتقال رسمی دلالت بر اراده ایشان در تفکیک را داشته است نظریه اکثریت سوال(2): توجه به فرض پرسش مطروحه و عدم تعیین اجل در مبایعه نامه و عدم تسلیم مبیع به مشتری و عدم تسلیم تمام ثمن به بایع شرایط اعمال خیار تاخیر ثمن در فسخ معامله جاریست و این امر منطبق با شرایط مندرج در مفاد <a class="artref" href="/ماده/ماده-402-a_0815110236049">ماده 402 قانون مدنی</a> م. ب.. و عدم تعیین اجل را می توان تعبیر به نقد بودن بیع نمود. نظر اقلیت ب. ت. ب. اینکه از ابتدا تفکیک نگردیده دلالت بر این امر دارد که قصد تفکیک نبوده است لذا قابل تفکیک نمی‌باشد. نظریه اقلیت(ب) سوال (1): ب. ت. ب. منابع معتبر فقهی که اجماعی مابین فقها نیز م. ب. علاوه بر این که اجلی نباید تعیین شود.شرط خیار تاخیر ثمن هم نمی‌بایست مابین طرفین جاری شده باشد در موضوع پرسش مطروحه ب. ت. ب. اینکه اجل تعیین نشده اما نحوه ی اقدام عملی ایشان و عدم توافق در ذکر مدت پرداخت به منزله موجل بودن مدت پرداخت ثمن م. ب. لذا با این وصف خیار تاخیر ثمن از بایع ساقط می‌گردد