نشست قضایی
بررسی امکان کلی فی الذمه بودن راس المال در عقد مضاربه
خلاصه
این نشست به بررسی امکان کلی فیالذمه بودن سرمایه در عقد مضاربه میپردازد. اختلاف نظر میان دیدگاه سنتی مبنی بر لزوم وجه نقد و عین بودن سرمایه و رویکرد ناشی از نیازهای تجاری روز وجود داشت. در نهایت، نظر موافق با اعتبار مال فیالذمه به عنوان سرمایه تأیید شد.
اصلِ حقوقی: سرمایه در عقد مضاربه میتواند به صورت مال فیالذمه نیز بر اساس توافق طرفین قرار گیرد.
مستند: ماده 521 قانون مدنی، ماده 546 قانون مدنی، ماده 547 قانون مدنی
کلیدواژهها: مضاربه، رأسالمال، کلی فیالذمه، سرمایه، عقد تجاری
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
بررسی امکان کلی فی الذمه بودن راس المال در عقد مضاربه
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/12/06
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیرازموضوع
بررسی امکان کلی فی الذمه بودن راس المال در عقد مضاربهپرسش
آیا امکان دارد که در مضاربه راسالمال به صورت کلی فی الذمه باشد؟ (در دعوای اثبات عقد مضاربه)
نظر هیات عالی
در فرض سوال؛ هر چند مرحوم استاد دکتر … در ذیل ماده 521 قانون مدنی (نظم حقوقی کنونی) بر این عقیده است که دین نمیتواند سرمایه در مضاربه تلقی شود! لیکن ب. ت. ب. این که قواعد حقوقی باید در خدمت روابط حقوقی اشخاص باشد و در جوامع کنونی روابط حقوقی اشخاص پیچیدهتر و از قالبهای متعددی برخوردار است؛ به طوری که نمونههای متعددی از قراردادهای مضاربه وجود دارد که راس المال یا مالی فیالزمه به موجب توافق و قرارداد مالک و عامل به عنوان سرمایه فعالیت تجاری و تولیدی مضارب قرار داده شده است؛ از این رو چون امروز مال فیالذمه قابلیت نقل و انتقال دارد و به آن عنوان مال اطلاق دارد و در تحقیق عقد مضاربه لازم نیست حتماً مال (وجه نقد) در اختیار مالک باشد؛ هرچند برخی مراجع بنابر احتیاط به عدم صحت عقد مضاربه کلی در ذمه فتوا صادر نمودهاند؛ با این وصف نظریه اقلیت در حدی که موافق نظریه مذکور است؛ مطلوب و مورد تایید است.
نظر اکثریت
مطابق ماده 546 قانون مدنی مضاربه عقدی است که به موجب آن احد متعاملین سرمایه میدهد با قید اینکه طرف دیگر با آن تجارت کرده و در سود آن شریک باشند؛ صاحب سرمایه مالک و عامل مضارب نامیده میشود. مطابق ماده 547 همان قانون سرمایه باید وجه نقد باشد یکی از شرایط عقد مضاربه آن است که راس المال وجود خارجی داشته باشد به این معنی که در حین انعقاد عقد مضاربه راسالمال نباید کلی در ذمه عامل مضاربه یا ثالث بوده باشد. منظور از راسالمال همان سرمایه است که باید به صورت پول رایج و معلوم و معین باشد و این موضوع از مواد 546 و 547 قانون مدنی قابل برداشت است.نظر اقلیت
از مواد 546 و 547 قانون مدنی این موضوع مستفاد است احد از متعاملین سرمایه میدهد با قید اینکه طرف دیگر با آن تجارت نماید و در سود آن شریک باشند؛ اینکه گفته شده سرمایه باید وجه نقد باشد دلیلی بر این نیست که راسالمال نمیتواند کلی در ذمه باشد؛ زیرا طلبکار میتواند به بدهکار خود بگوید که طلبی که بر ذمه تو دارم را به عنوان راسالمال و سرمایه در عقد مضاربه قرار میدهیم و این موضوع مانعی ندارد؛ هرچند برخی حقوقدانان معتقد هستند که قبض سرمایه موضوعیت دارد و در عقد مضاربه سرمایه باید قبض شود، ولی از مواد پیش گفته این موضوع مستفاد نیست.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط 11
نشستهای قضایی 3
-
نشست قضایی
هماستناد
عقد قرارداد در قالب مضاربه
ماده 546 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
تعیین سود مورد انتظار بانکی بر اساس قرارداد یا مقررات
ماده 546 قانون مدنی در باب مضاربه که مفهوم مخالف این ماده این است که اگر م
-
نشست قضایی
هماستناد
اثبات شراکت مدنی در عقد مضاربه
مطابق ماده 546 ق.م نوعی عقد مشارکت است کما اینکه در حقوق بانکی قراردادهای بانک
مواد مرتبط 2
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 521 — قانون مدنی
ماده 521 قانون مدنی (نظم حقوقی کنونی
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 546 — قانون مدنی
مطابق ماده 546 قانون مدنی مضاربه عقدی است که به موجب آن احد متعاملین سرمایه می د
دکترین 6
-
مقاله
هماستناد
کاری که عامل یا مضارب انجام میدهد میتواند مطلق باشد یا معین
ماده 546 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
نیازی به تعیین مدت نیست و ب
ماده 546 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
نیازی به تعیین مدت نیست و ب
ماده 546 قانون مدنی در این قرارداد سرمایه گذار یا مالک به دیگری پول میدهد
-
مقاله
هماستناد
بازجستی در ویژگی های فقهی حقوقی سرمایه در عقد مضاربه
ماده 546 قانون مدنی مضاربه عقدی است که به موجب آن احد متعاملین
-
مقاله
هماستناد
بر طبق ماده ۵۴۶ قانون مدنی مضاربه عقدی است که به موجب
ماده 546 قانون مدنی مضاربه عقدی است که به موجب آن احد متعاملین سرمایه می د
-
مقاله
هماستناد
بر طبق ماده ۵۴۶ قانون مدنی مضاربه عقدی است که به موجب
ماده 546 قانون مدنی مضاربه عقدی است که به موجب آن احد متعاملین سرمایه می د
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
