بررسی سقوط مجازات جزای نقدی در اثر فوت محکوم

بررسی سقوط مجازات جزای نقدی در اثر فوت محکوم خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 26 شهریور 1399 در استان یزد برگزار شد، موضوع بررسی سقوط مجازات جزای نقدی به دلیل فوت محکوم مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا با فوت محکوم، که مجازات وی به جزای نقدی تبدیل شده است، بر اساس ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری (1392) این مجازات ساقط می‌شود یا خیر. نظر هیات عالی این بود که با فوت محکوم، مجازات‌های شخصی از جمله جزای نقدی موقوف می‌شود. همچنین، نظر اکثریت به این نکته تاکید داشت که مجازات ساقط می‌شود، زیرا تبدیل مصادره اموال به جزای نقدی منجر به سقوط آن با فوت محکوم می‌گردد. در مقابل، نظر اقلیت بیان کرد که مجازات ساقط نمی‌شود، زیرا مصادره اموال به عنوان مجازات تلقی نمی‌گردد و جزای نقدی تنها بدل از مصادره است، به‌ویژه در مواردی که مصادره به عنوان مجازات در نظر گرفته شده باشد. این مباحث نشان‌دهنده اختلاف نظر در تفسیر مواد قانونی و آثار حقوقی فوت محکومین در مجازات‌ها است. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1399/06/26 برگزار شده توسط: استان یزد/ شهر اشکذر موضوع بررسی سقوط مجازات جزای نقدی در اثر فوت محکوم پرسش چنانچه دادگاه در مقام تخفیف مجازات به استناد بند ت ماده 37 قانون مجازات اسلامی (1392) مصادره اموال را به جزای نقدی درجه 4 تبدیل و سپس محکوم فوت کند، آیا به استناد ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری (1392) مجازات جزای نقدی ساقط است؟ نظر هیات عالی با فوت محکوم‌علیه، مجازات‌های شخصی که قائم به شخص م. ع. است از جمله؛ حبس، شلاق، جزای نقدی اجرای آن موقوف می‌شود. نظر اکثریت مجازات ساقط می‌شود زیرا مصادره اموال تغییر ماهیت یافته و به جزای نقدی تبدیل شده است؛ لذا ب. ت. ب. ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری (1392) با فوت محکوم ساقط می‌شود. نظر ابرازی مجازات ساقط نمی‌شود زیرا مصادره اموال، اولاً و بالذات مجازات نیست، بلکه استرداد اموالی است که به ناحق در دست محکوم قرار گرفته و چون جزای نقدی هم بدل از مصادره است، با فوت محکوم ساقط نمی‌شود مگر در مواردی که مصادره اموال به‌عنوان مجازات (و نه استرداد اموال) باشد مانند جرایم مربوط به مواد مخدر و روان‌گردان که خودروی حامل مواد مخدر نیز مصادره می‌شود و در این صورت با فوت محکوم، مجازات مربوط به مصادره خودرو نیز ساقط می‌شود.