بررسی ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری

بررسی ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 1397/10/24 در استان اصفهان برگزار شد، موضوع بررسی ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری مورد بحث و بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که منظور قانون‌گذار از عبارت «در میزان مجازات قابل اجرا موثر است» چیست. نظر هیات عالی این بود که مجازات‌های حدود، دیات و قصاص، همچنین تعزیری‌های درجه 7 و 8، از شمول ماده 510 خارج بوده و قانون‌گذار به آنها اشاره‌ای نکرده است. در مقابل، نظر اکثریت بیان داشت که این عبارت شامل محکومیت‌های مربوط به مجازات‌های تعزیری درجه 7 و 8 و همچنین مجازات‌های حدی و دیه می‌شود. به این ترتیب، در صورت وجود محکومیت‌های متعدد، مقررات تعدد جرم قابل اعمال نیست و نیازی به ادغام پرونده‌ها وجود ندارد. نظر اقلیت نیز بر این نکته تاکید داشت که ماده 510 تنها در مواردی که شخص به دلیل جرائم تعزیری متعدد به اشد مجازات محکوم شده باشد، اعمال می‌شود و در این موارد نیز نیازی به ادغام مجازات‌ها نیست. در نهایت، اقلیت اشاره کرد که عبارت «در میزان مجازات قابل اجرا موثر است» از اشکالات نگارشی ماده 510 به شمار می‌رود. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1397/10/24 برگزار شده توسط: استان اصفهان/ شهر اصفهان موضوع بررسی ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری پرسش منظور مقنن از عبارت «در میزان مجازات قابل اجرا موثر است» در ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 چیست؟ نظر هیئت عالی به نظر می‌رسد مجازات‌های مربوط به حدود و دیات و قصاص و تعزیری درجه 7 و 8 خروج موضوعی از ماده 510 دارد و اساساً قانونگذار راجع به اینها صحبت نمی‌کند چون به صراحت در مواد قانونی متعددی اعلام شده است که مقررات تعدد در این مجازات‌ها قابل اعمال است بنابراین منظور از عبارت «در میزان مجازات قابل اجرا موثر باشد» حتما مصداق دیگری از مواد مجازات‌های تعزیری یک تا شش مراد مقنن است. نظر اکثریت ب. ت. ب. سیاق نگارش ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری و با عنایت به ضرورت نقض دادنامه‌ها و ن. ب. ا. تا زمان ادغام محکومیت‌ها اجرای احکام موظف است نسبت به اجرای آراء قطعی محاکم اقدام نماید و موجبی جهت توقف اجرای برخی احکام لازم‌الاجرا بدون نقض دادنامه‌ها وجود ندارد و ب. ت. ب. ماده 22 قانون مزبور و با عنایت به بررسی مصادیق مختلفی که در پرونده‌های اجرایی پیرامون وجود محکومیت‌های متعدد در خصوص م. ع. وجود دارد، می‌توان گفت منظور مقنن از عبارت «در میزان مجازات قابل اجراء موثر است» صرفا شامل مواردی از قبیل محکومیت‌های ناظر بر جرائم تعزیری درجه هفت و هشت، محکومیت‌های ناظر بر جرائم حدی و مجازات‌های دیه و قصاص است که علاوه بر محکومیتی تعزیری که مشمول مقررات تعدد جرم باشد، م. ع. ب. آنها نیز محکوم شده است. در چنین مواردی ب. ت. ب. اینکه مقررات تعدد جرم اعمال نمی‌گردد؛ لذا موضوع مشمول ماده 510 نیست و موجبی برای ارسال پرونده به دادگاه برای ادغام وجود ندارد. نظر اقلیت با عنایت به اینکه شرط اعمال ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری، تاثیر داشتن اعمال مقررات تعدّد در میزان مجازات قابل اجرا است و از طرفی مقنّن در مواد 134 و 135 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مجازات‌های تعزیری درجه هفت و هشت و همچنین سایر اقسام مجازات‌ها شامل مجازات قصاص، حد و دیه را از شمول مقررات تعدّد استثنا کرده است، لذا مقصود از عبارت «در میزان مجازات قابل اجراء موثر است» نمی‌تواند موارد مزبور باشد، بلکه به نظر شامل مواردی است که شخصی به جهت ارتکاب جرائم تعزیری متعدد (به عنوان مثال دو فقره ارتکاب تخریب عمدی موضوع ماده 677 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 در دو حوزه قضایی مختلف) بدون اعمال مقررات تعدد جرم به اشد مجازات محکوم شده است (سه سال حبس در مثال معنونه) که در صورت ادغام مجازات‌ها نیز دادگاه رای به محکومیت وی به همان میزان حبس صادر خواهد کرد. لذا در چنین مواردی موجبی برای ارسال پرونده به دادگاه برای ادغام مجازات‌ها ب. ت. ب. قید مزبور در ماده 510 وجود ندارد و ب. ت. ب. اطلاق ماده 134 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قاضی اجرای احکام کیفری صرفا یکی از مجازات‌ها را به عنوان مجازات اشد اجرا می‌نماید. هر چند این امر از لحاظ اجرایی می‌تواند مشکلات متعددی از قبیل عدم امکان صدور دستور به اجرای احکام کیفری حوزه قضایی دیگر جهت متوقف نمودن اجرای رای قطعی صادره در آن حوزه، عدم امکان تعیین دادگاه صالح برای اعمال مقررات ماده 483 قانون آیین دادرسی کیفری در صورت گذشت یکی از شکات دو پرونده در فرض تعدد جرایم غیر قابل گذشت و... را به دنبال داشته باشد. در پایان قابل ذکر است که قید عبارت «در میزان مجازات قابل اجراء موثر است» از اشکالات نگارشی ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری م. ب..