نشست قضایی
تحقق بیع با تنفیذ معامله از طرف مالک
خلاصه
در خصوص معامله به مال غیر، این پرسش مطرح شد که آیا علم تفصیلی مالک به شرایط عقد در زمان تنفیذ ضروری است. هیئت عالی معتقد است معامله به مال غیر جز با اجازه و تنفیذ مالک نافذ نیست و مالک باید از شرایط عقد آگاه باشد تا معامله صحیح واقع شود. در صورت عدم تنفیذ، معامله باطل است.
اصلِ حقوقی: معامله به مال غیر تنها در صورتی نافذ است که با اجازه و تنفیذ مالک همراه باشد و برای صحت آن، علم مالک به شرایط عقد ضروری است.
کلیدواژه‌ها: معامله فضولی، تنفیذ، مالک، عقد، نافذ، باطل، اجازه
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
مقدمه
تحقق بیع با تنفیذ معامله از طرف مالک
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1383/02/08 در استان آذربایجان شرقی برگزار شد، موضوع بررسی تحقق بیع با تنفیذ معامله از سوی مالک مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا علم تفصیلی مالک نسبت به شرایط عقد در زمان تنفیذ ضروری است و آیا جهل او می‌تواند موجب غرری شدن معامله شود یا خیر. هیات عالی قضایی بر این باور است که معامله به مال غیر تنها در صورتی نافذ است که با اجازه و تنفیذ مالک همراه باشد و در صورت عدم تنفیذ، معامله باطل خواهد بود. همچنین، تنفیذ مالک می‌تواند به صورت لفظی یا عملی انجام شود و نیازی به فوریت ندارد؛ به این معنا که اگر تنفیذ پس از مدتی انجام شود و این امر موجب ضرر طرف مقابل گردد، او می‌تواند نسبت به ابطال معامله اقدام کند. نظر اکثریت بر این است که اگر فضول به عنوان وکیل یا نماینده عمل کند، علم تفصیلی موکل به شرایط مورد وکالت ضروری نیست، اما در غیر این صورت، مالک باید از شرایط عقد آگاه باشد. در مقابل، نظر اقلیت بر این نکته تاکید دارد که در هر حال، مالک باید به موضوع و شرایط عقد علم داشته باشد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1383/02/08
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر مرندموضوع
تحقق بیع با تنفیذ معامله از طرف مالکپرسش
آیا در حین تنفیذ عقد از ناحیه مالک مبایعه فضولی علم تفصیلی وی نسبت به شرایط عقد لازم است و جهل او موجب غرری شدن معامله می‌شود؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (*4) مدنی: معامله به مال غیر جز به عنوان ولایت یا وصایت یا وکالت نافذ نیست و لو آن‌که صاحب مال باطناً از این معامله راضی باشد و یا از آن نفع کلی عایدش شود در این‌صورت برای صحت معامله اجازه و تنفیذ مالک ضروری است.
لازم به یادآوری است در صورتی‌که ولی یا وصی معامله‌یی انجام دهد که غبطه مولی‌علیه یا موصی له را رعایت نکرده و موجب ضرر و زیانی شود مسئول است و نیز وکیل فقط در چارچوب وکالت‌نامه حق معامله دارد والا او نیز مسئول است به هر تقدیر با تنفیذ معامله از طرف مالک عقد بیع محقق می‌شود والا معامله باطل و در صورت فوت مالک ورثه وی قائم‌مقام او بوده تنفیذ یا عدم تنفیذ با ورثه است. بدیهی است رد یا قبول مالک حاصل می‌شود با لفظ یا عملی که دلالت بر امضای عقد می‌کند از طرفی تنفیذ معامله فوریت نداشته و اگر مالک پس از مدتی معامله را تنفیذ کند و این تنفیذ موجب ضرر طرف اصیل باشد می‌تواند معامله را بهم زند.نظر اکثریت
در صورتی‌که فضول در قالب وکیل و نماینده عمل کند همانند سایر موارد وکالت و نمایندگی علم تفصیلی موکل به شرایط مورد وکالت شرط نیست ولی اگر به عنوان نمایندگی و یا وکالت نباشد در این‌صورت علم مالک به شرایط عقد منعقده لازم است و چون فضول به دلیل نداشتن سمت، معامله را انجام داده مالک باید موضوع و شرایط عقدی را که امضا کرده بداند. بنابراین علم تفضیلی بر موضوع عقد برای مالک ضروری است.نظر اقلیت
در معامله فضولی سمت نمایندگی یا وکالت مطرح نبوده و خارج از موضوع است. لذا در هر حال مالک باید به موضوع شرایط عقد علم و آگاهی داشته باشد.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.