نشست قضایی
تحقق خیار فسخ برای بایع در صورت عدم پرداخت تمام یا قسمتی از ثمن موجل در موعد مقرر
خلاصه
این نشست به بررسی تحقق خیار فسخ برای بایع در صورت تخلف مشتری از پرداخت ثمن موجل و وضعیت انتقال مبیع به شخص دوم میپردازد. پرسش پیرامون ایجاد حق فسخ و امکان پسگرفتن مبیع بود. نظر اکثریت بر این است که عدم پرداخت ثمن در موعد مقرر به عنوان تخلف از شرط فعل، موجب ثبوت خیار فسخ و بازگشت مبیع به بایع میگردد.
اصلِ حقوقی: عدم پرداخت تمام یا قسمتی از ثمن موجل در موعد مقرر به عنوان شرط فعل، حق فسخ معامله را برای بایع ایجاد نموده و موجب بازگشت مبیع میشود.
مستند: نامطمئن. کلیدواذهها: ثمن موجل، خیار فسخ، شرط فعل، عقد بیع، انتقال مبیع به غیر.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
تحقق خیار فسخ برای بایع در صورت عدم پرداخت تمام یا قسمتی از ثمن موجل در موعد مقرر
خ. م.:
در نشست قضایی برگزار شده در تاریخ 1380/10/05 در استان قم، موضوع بررسی شده به تحقق خیار فسخ برای بایع در صورت عدم پرداخت تمام یا بخشی از ثمن موجل در موعد مقرر مربوط میشد. پرسش مطرح شده شامل دو بخش بود: نخست، آیا تخلف از شرط عدم پرداخت ثمن، حق فسخ را برای بایع ایجاد میکند؟ و دوم، اگر مشتری پیش از موعد پرداخت، مبیع را به شخص دیگری منتقل کند و در موعد مقرر از پرداخت خودداری نماید، آیا بایع میتواند مبیع را از مشتری دوم بازپسگیرد؟ هیات عالی به این نتیجه رسید که عدم اجرای شرط فعل در زمان مقرر، حق فسخ را برای بایع فراهم میآورد. نظر اکثریت نیز بر این بود که این موضوع به شرط فعل مربوط میشود و در صورت عدم پرداخت ثمن در زمان تعیین شده، معامله محکوم به فسخ است و مبیع به بایع بازمیگردد. در مقابل، نظر اقلیت به دو دسته تقسیم شد؛ برخی این وضعیت را به عنوان خیار تاخیر ثمن و گروهی دیگر آن را به عنوان بیع خیاری یا خیار شرط تلقی کردند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1380/10/05
برگزار شده توسط: استان قم/ شهر قمموضوع
تحقق خیار فسخ برای بایع در صورت عدم پرداخت تمام یا قسمتی از ثمن موجل در موعد مقررپرسش
هرگاه در عقد بیع تأدیه تمام یا قسمتی از ثمن موجل باشد و شرط شود چنانچه مشتری در موعد مقرر باقیمانده ثمن را نپردازد بایع حق داشته باشد عقد را منفسخ نماید. اولاً: آیا تخلف از شرط مذکور موجب خیار فسخ برای بایع میشود؟ ثانیاً: اگر مشتری قبل از فرا رسیدن موعد تأدیه ثمن، مبیع را به دیگری منتقل کند و در موعد مقرر نیز از پرداخت باقیمانده ثمن به هر دلیلی خودداری کند، آیا بایع اول میتواند با فسخ معامله، مبیع را از مشتری دوم بگیرد؟
نظر هیئت عالی
چون در عقد مزبور شرط فعل شده، عدم اجرای آن در موعد مقرر به وسیله خریدار یا انتقالگیرنده بعدی که مکلف به انجام همان شرایط قرارداد است، موجبات فسخ برای بایع اول را فراهم میکند.نظر اکثریت
مورد از موارد شرط فعل است و داخل در بحث تأخیر ثمن یا بیع شرط نمیباشد. لذا چنانچه تا زمان معین شده نسبت به پرداخت ثمن از ناحیه مشتری اقدام شد که خوب، والا معامله محکوم به فسخ است و مبیع به بایع برمیگردد در نتیجه نسبت به سوال دوم نیز موضوع روشن است.نظر اقلیت
برخی از باب خیار تأخیر ثمن تلقی کرده و بعضی دیگر از باب بیع خیاری یا خیار شرط میدانند.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
