تعیین تکلیف پرونده های دارای نقص

متهم به علت عجز از تودیع وثیقه یا معرفی کفیل در بازداشت به سر می‌برد. پرونده به دادگاه ارسال و دادگاه نیز با نقص تحقیقات، پرونده را به دادسرا اعاده می‌کند. در مورد ابقاء قرار تامین منتهی به بازداشت با فرض گذشت مهلت قانونی کدامیک از مراجع (دادسرا یا دادگاه) در این فرض باید اظهارنظر کند؟ نظر هیات عالی در خصوص تکلیف مقرر در قسمت نخست ماده 242 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 مقررات مذکور (فک، تخفیف یا ابقای قرار تامین) صرفاً ناظر به مرحله قبل از صدور کیفرخواست در دادسرا، است و لذا در مواردی که پرونده امر، متعاقب صدور کیفرخواست به دادگاه ارسال گردیده است ولو اینکه به لحاظ نقص تحقیقاتی، پرونده مجدداً از سوی دادگاه به دادسرا اعاده گردد، تکلیفی از این حیث متوجه مقام قضایی دادسرا نیست. نظر اکثریت مطابق با ماده 242 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392 و مفهوم مخالف صدر ماده مزبور که بیان می‌دارد (بعد از مهلت‌های قانونی یک ماهه و دو ماهه متهم در بازداشت بماند و پرونده اتهامی او منتهی به تصمیم نهایی نشود بازپرس مکلف به فک یا تخفیف قرار تامین م. ب.) که مفهوم مخالف آن عبارت است از اینکه پس از صدور تصمیم نهایی دادسرا تکلیفی ندارد و از طرفی قاعده فراغ دادرس نیز تکلیف را از دادسرا برداشته است. نظریه مشورتی اداره حقوقی به شماره 95/2490 نیز موید همین نظر م. ب.. نظر اقلیت با عنایت به ذیل ماده 242 قانون آیین دادرسی کیفری که به صراحت بیان می‌کند به هرحال مدت بازداشت متهم نباید از حداقل مجازات حبس مقرر در قانون برای آن تجاوز کند لذا دادسرا در فرض سوال که پرونده نزد او ارسال شده است مکلف به تعیین تکلیف و اظهار نظر در خصوص متهم م. ب. و نظریه مشورتی 7/99/355 موید این نظر م. ب.. نظر ابرازی نظر به اطلاق ماده 242 قانون آیین دادرسی کیفری و تبصره یک آن هر مقام قضایی که پرونده نزد وی مطرح است مکلف به اجرای مفاد ماده مذکور است و بازپرس مکلف به حفظ حقوق متهم است و باید اقدام لازم را انجام دهد و لازمه تکمیل تحقیقات نظارت بر قرار تامین کیفری است.