مقدمه
تقدیم
دادخواست جهت
مطالبه نصف
دارایی زوج توسط
زوجه قبل از
طلاق
خ. م.:
در نشست
قضایی استان چهارمحال و بختیاری که در تاریخ 27 بهمن 1380 برگزار شد، موضوع بررسی دادخواست زوجه برای مطالبه نصف دارایی زوج پیش از طلاق مورد بحث قرار گرفت. خواهان با ارائه لیستی از
اموال زوج، به استناد
شرط ضمن عقد نکاح، درخواست خود را مطرح کرد. زوج در
دفاعیات خود به
فروش اموال برای پرداخت مهر و
نفقه اشاره کرد و
ادعا نمود که چیزی برای پرداخت ندارد. هیات عالی به این نتیجه رسید که زوجه قبل از طلاق حقی به دارایی زوج ندارد و تنها درآمدهای حاصل از
ازدواج تا
زمان طلاق مشمول پرداخت به زوجه است. نظرات اتفاقی شامل پنج دیدگاه مختلف بودند: اولاً، نیاز به
کارشناسی برای محاسبه دارایی قبل و بعد از ازدواج وجود دارد؛ ثانیاً،
دیون زوج باید در محاسبات لحاظ شود؛ ثالثاً، زوجه میتواند نسبت به مطالبه اموال بعد از ازدواج اقدام کند؛ رابعاً، زوجه از زمان
عقد مالک نیمی از دارایی است و باید
مهریه و نفقه به
صورت جداگانه محاسبه شود؛ و خامساً، زوجه باید با ارائه ادله اثباتی، ادعای عدم دارایی زوج را رد کند و درخواست خ. ر. ب. دادگاه ارائه دهد. این نظرات بر اهمیت بررسی دقیق و کارشناسانه وضعیت مالی زوج و
حقوق زوجه در زمان طلاق تاکید دارند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1380/11/27
برگزار شده توسط: استان چهار محال و بختیاری/ شهر شهرکرد
موضوع
تقدیم دادخواست جهت مطالبه نصف دارایی زوج توسط زوجه قبل از طلاق
پرسش
خ. ب. ت. دادخواست تقاضای مطالبه نصف دارایی زوج را ب. ت. ب. شرایط ضمنالعقد نکاح کرده است و لیستی از اموال زوج را به دادگاه ارایه داده است و زوج (خوانده) در دفاعیات خود ضمن تأیید لیست اموال ارایه شده از سوی خواهان، مدعی شده که این اموال را جهت پرداخت مهر و نفقه خواهان فروخته و وجه آن را به خواهان تقدیم کرده است و در حال حاضر چیزی ندارد که به خواهان بدهد آیا این دفاع خوانده را میتوان پذیرفت یا خیر؟
نظر
هیئت عالی
به موجب شرط ضمن عقد ازدواج، زوج در هنگام طلاق مکلف به پرداخت نصف درآمدهایی است که پس از ازدواج تحصیل کرده است و زوجه قبل از آن حقی به دارایی او ندارد و زوج بهطور کامل در اموال خود
تصرف میکند. علی هذا آنچه ملاک عمل قرار میگیرد دارایی و درآمدهای به دست آمده پس از ازدواج تا زمان طلاق است و دادگاه به طرف شخص آن را ضبط مینماید و در صورتی که زوج در عسر پرداخت مبلغی بابت مهر و
نفقه زوجه باشد دادگاه باید به این امر توجه کرده و دقیقاً محاسبه،
رسیدگی و نسبت به مورد اظهارنظر نماید.
نظر اتفاقی
نظر اول: در این مورد باید بحث کارشناسی انجام شود یعنی باید مشخص گردد که دارایی زوج قبل از ازدواج چه میزان بوده و سپس بعد از وقوع عقد و ازدواج دارایی زوج چه میزانی افزایش یافته است و در این موارد دارایی قبل از ازدواج ب. ت. ب. اینکه شرایط ضمن العقد این است که زوج موظف است تا نصف دارایی خود را که در ایام زناشویی به دست آورده است به زوجه بدهد؛ بنابراین، دارایی قبل از وقوع عقد، مستثنا از این موضوع است و شامل دارایی قبل از عقد و ازدواج با زوجه نمیشود و اگر بعد از وقوع عقد زوجه تقاضای مهر نماید باید دارایی که بعد از ازدواج تحصیل شده محاسبه و نیمی از آن به زوجه پرداخت شود.
نظر دوم: ممکن است که ب. غ. از مطالبه مهر زوجه، دیون دیگری هم زوج داشته باشد یعنی ممکن است زوج پنجاه میلیون تومان دارایی داشته باشد و ب. غ. از مهر زوجه (شصت میلیون تومان) دیون دیگری هم داشته باشد که در اینجا باید موضوع کارشناسانه بررسی و نسبت به پرداخت دیون اقدام گردد.
نظر سوم: تا نصف دارایی از اختیارات زوجه است و زوجه میتواند کلیه اموالی که بعد از وقوع عقد و ازدواج تحصیل شده نسبت به تهیه صورت و جهت مطالبه آن به دادگاه ارایه تا دادگاه پس از رسیدگی و احراز آن نسبت به اخذ آن و استرداد آن به زوجه اقدام نماید.
نظر چهارم: از زمانی که
عقد نکاح جاری شد زوجه مالک نیمی از دارایی است و در اینجا مهر زن جزو دیون به حساب نمی آید به عنوان مثال زوج صد میلیون تومان دارایی دارد و هشتاد میلیون تومان دیون دیگر که از کل دارایی کسر میگردد و بیست میلیون تومان باقی می ماند در اینجا زوجه مالک نیمی از بیست میلیون تومان است ولی باید این موضوع را در نظر داشت که
مهریه و نفقه زوجه نیز باید مجزا محاسبه و پرداخت گردد.
نظر پنجم: چنانچه زوج ادعا کند که اموالی ندارد که به زوجه پرداخت کند در اینجا لازم است که زوجه اموال و دارایی زوج را با دلایل اثباتی مشخص و سپس درخواست مطالبه نیمی از دارایی مهر و نفقه از زوج را کند و دادگاه ب. ت. ب. مدارک و دلایل اثباتی زوجه موضوع را رسیدگی و رأی مقتضی را صادر مینماید.