تکلیف مالک در صورت عدم پرداخت اقساط در موعد معین توسط خریدار

تکلیف مالک در صورت عدم پرداخت اقساط در موعد معین توسط خریدار خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 7 آبان 1389 در استان کرمانشاه برگزار شد، موضوع اصلی بررسی تکلیف مالک در صورت عدم پرداخت اقساط توسط خریدار زمین‌های بایر و دایری واگذار شده به خوشنشینان بود. پرسش مطرح شده این بود که آیا مالک حق فسخ قرارداد را دارد یا باید از طریق اجرای احکام اقدام کند. نظر هیات عالی، با استناد به <a class="artref" href="/ماده/ماده-34-dav_a_16017">ماده 34 قانون ثبت اسناد</a> و املاک کشور، بیان کرد که در صورت عدم پرداخت اقساط توسط خریدار، مالک به عنوان بستانکار می‌تواند از دفترخانه تنظیم‌کننده سند درخواست صدور اجراییه نماید. اکثریت اعضای هیات بر این باور بودند که ب. ت. ب. تعریف بیع شرط در قانون و ضمانت اجرایی تخلف از شرط، مالک حق فسخ قرارداد را دارد. در مقابل، نظر اقلیت بر این نکته تاکید داشت که هدف قانون حمایت از خوشنشینان است و در شرایطی که مالکیت از مالک سلب شده، حق فسخی برای او وجود ندارد. همچنین، بیع شرط در آیین‌نامه مربوطه به عنوان معامله‌ای با شروط توافقی تعریف شده و این موضوع را از بیع شرط قانون مدنی و مواد 33 و 34 قانون ثبت خارج می‌سازد. اقلیت همچنین بیان داشت که در صورت تحقق خیار، مسئولیت بر عهده هیات واگذاری زمین است و نه مالک. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1389/08/07 برگزار شده توسط: استان کرمانشاه/ شهر کرمانشاه موضوع تکلیف مالک در صورت عدم پرداخت اقساط در موعد معین توسط خریدار پرسش ب. ت. ب. این‌که در اجرای قانون واگذاری زمین‌های بایر و دایری که بعد از انقلاب به صورت کشت موقت به خوش‌نشینان واگذار شده و از آن به بیع شرط تعریف شده است، چنان‌چه خریدار در موعد معین اقساط را نپردازد آیا مالک حق فسخ دارد یا باید از طریق اجرای احکام اقدام کند؟ نظر هیئت عالی نشست قضایی (1) مدنی: مطابق <a class="artref" href="/ماده/ماده-34-dav_a_16017">ماده 34 قانون ثبت اسناد</a> و املاک کشور، در مورد معاملات مذکور در ماده 33 و کلیه معاملات شرطی و رهنی راجع به اموال غیرمنقول در صورتی‌که بدهکار ظرف مدت مقرر در سند، بدهی خود را نپردازد بستانکار می‌تواند وصول طلب خود را توسط دفترخانه تنظیم‌کننده سند درخواست کند. بنابراین، مواد 33 و 34 قانون ثبت حاکم بر موضوع خواهد بود و مالک به عنوان بستانکار در صورتی‌که خریدار در مورد اقساط بدهی خود کوتاهی کند می‌تواند درخواست صدور اجراییه موضوع مواد مرقوم را از دفترخانه تنظیم‌کننده سند معمول دارد. مستندات: ماده 11 آیین‌نامه اجرایی قانون واگذاری زمین‌های بایر و دایری که بعد از انقلاب به صورت کشت موقت به خوش‌نشینان واگذارشده است - مواد 33 و 34 قانون ثبت نظر اکثریت ب. ت. ب. این‌که در قانون از عنوان بیع شرط یاد شده و ضمانت اجرای تخلف از شرط نیز فسخ آن است؛ لذا در صورتی‌که خریدار اقساط را در موعد قانونی نپردازد، مالک حق فسخ دارد. نظر اقلیت اولاً؛ هدف مقنن در این قانون، حمایت از خوش‌نشینان بوده و در جایی که اصل مالکیت را از مالک گرفته باشد، به طریق اولی حق فسخی برای او وجود ندارد. ثانیاً؛ بیع شرط در ماده 11 آیین‌نامه مربوطه به عنوان نوعی معامله که در آن شروطی مورد توافق متعاملین واقع می‌شود تعریف شده است، پس موضوع، منصرف از بیع شرط قانون مدنی و مواد 33 و 34 قانون ثبت است. ثالثاً؛ برای عدم پرداخت اقساط، حق فسخی در نظر گرفته شده است تا خیاری به وجود آید. رابعاً؛ در فرض تحقق خیار، من‌له‌الخیار هیأت واگذاری زمین است نه مالک.