مقدمه
تکلیف مرجع
قضایی در خصوص لغو
توقیف خودرو و وجود چندین
مبایعهنامه
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 24 تیرماه 1400 در
استان فارس برگزار شد، موضوع بررسی تکلیف مرجع قضایی در خصوص لغو
توقیف خودرو و وجود چندین مبایعهنامه مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که در شرایطی که خودرویی به چندین نفر فروخته شده و اولین
خریدار با داشتن
سند، خودرو را توقیف و سپس آزاد کرده است، آیا باید خودرو به آخرین
مالک بازگردانده شود یا به اولین مالک که به
صورت خودسرانه اقدام به توقیف کرده است. نظر هیات عالی این بود که در صورت کان لم یکن شدن توقیف، خودرو باید به شخصی که نزد او توقیف شده، بازگردانده شود، مگر اینکه مقام قضایی
تصمیم دیگری اتخاذ کند.
اکثریت اعضای هیات بر این نکته تاکید داشتند که افراد نمیتوانند به صورت خودسرانه
حقوق خود را اعمال کنند و در صورت وجود ادعای صاحب سند، وی باید ابتدا ادعای خود را
اثبات کند و در نهایت خودرو باید به آخرین مالک تحویل شود. نظر
اقلیت نیز بر این بود که قواعد
غصب جاری است و آخرین مالک باید در مقام مدعی علیه،
ایادی ماقبل دعاوی خود را مطرح کند تا به اولین مالک برسد و خودرو باید به وی تحویل گردد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1400/04/24
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر آباده
پرسش
خودرویی مورد چندین
بیع قرار گرفته است و
قولنامه نیز بین متعاملین تنظیم شده است؛ حال اولین خریدار که صاحب سند است با توقیف خودرو و سپس
آزادی در مراجع انتظامی خودرو را متصرف شده است و پس از شکایت متصرف و مالک قانونی قبل از توقیف توسط صاحب سند، باید خودرو تحویل آخرین مالک یا اولین مالک که به صورت خودسرانه توقیف نموده باید شود؟ (اولین مالک در طی پنج سال هیچ شکایتی دایر بر
سرقت یا
خیانت در امانت نیز مطرح ننموده است.)
نظر هیات عالی
علیرغم وجود ابهام در سوال مطروحه، در صورت کانلم یکن شدن توقیف خودرو، وضعیت باید به حالت سابق برگردانده شود. خودرو به همان کسی که نزد او توقیف شده بازگردانده شود، مگر اینکه با نظر مقام قضایی تصمیم دیگری در خصوص خودرو اتخاذ شده باشد.
نظر اکثریت
اشخاص جامعه نمیتوانند خود اعمال حق خ. ر. ب. صورت خودسرانه انجام دهند؛ خصوصاً درجایی که عقود بیع متعددی روی خودرو انجام شده است و چنانچه صاحب سند ادعایی دارد، ابتدائاً باید ادعای خود را اثبات و سپس در صورت اثبات متصرف شود و در مقام مدعی باید ادعایش اثبات شود و خودروی توقیف شده توسط
دادسرا باید تحویل آخرین مالک شود و کسی که سند به نامش است یعنی اولین مالک باید خصوصاً به گذشت مدت زیاد از خارج شدن خودرو از تصرفش تا دستور توقیف و متصرف شدن مجدد ادعای خارج شدن غیرقانونی خودرو از تصرفش را اثبات نماید.