مقدمه
جلسه اول دادرسی پس از نقص پرونده در
دادگاه تجدید نظر و یا درخواست
واخواهی
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 25 مهر 1398 در
استان کردستان برگزار شد، موضوع بررسی وضعیت جلسه اول دادرسی پس از صدور
رای غیابی و مراحل واخواهی و
تجدیدنظر مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا جلسهای که پس از واخواهی یا نقص پرونده به
دادگاه بدوی ارسال میشود، به عنوان جلسه اول برای خوانده محسوب میگردد یا خیر، به ویژه در شرایطی که وی در جلسات قبلی حضور نداشته است. نظر هیات عالی این بود که در
صورت صدور رای غیابی، اولین جلسه
رسیدگی در مرحله واخواهی، جلسه اول دادرسی به حساب میآید و خوانده از تمامی
حقوق و
تکالیف مربوط به آن برخوردار است.
اکثریت اعضای هیات تاکید کردند که جلسه اول میتواند تحت شرایط خاص، چه در مرحله واخواهی و چه در مرحله تجدیدنظر، محسوب شود و بر رعایت حقوق خوانده در تمامی مراحل دادرسی تاکید کردند. از سوی دیگر، نظر
اقلیت به این نکته اشاره داشت که در مرحله تجدیدنظر، جلسه اول نیست، اما در مرحله واخواهی، جلسه اول محسوب میشود. در نهایت، نظر ابرازی این بود که اگر خ. د. ج. اول حاضر نشود یا دفاع نکند، آن جلسه همچنان جلسه اول به شمار میآید، مگر اینکه
ابلاغ وقت رسیدگی به درستی انجام نشده باشد یا سایر
تشریفات قانونی رعایت نشده باشد. این موارد اهمیت رعایت اصول دادرسی و
حق دفاع خوانده در مراحل مختلف را نشان میدهد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1398/07/25
برگزار شده توسط: استان کردستان/ شهر سقز
پرسش
چنانچه در مرحله بدوی رای غیابی صادر گردد و رای مورد واخواهی قرار گیرد یا اینکه پس از انقضای
مهلت واخواهی مورد تجدیدنظر قرار گیرد و در دادگاه تجدیدنظر پرونده با
رفع نقص به دادگاه بدوی ارسال گردد ب. ت. ب. اینکه خوانده در جلسات دادگاه حاضر نشده است آیا جلسه پس از واخواهی و یا پس از نقص پرونده توسط دادگاه تجدیدنظر در دادگاه بدوی، جلسه اول برای خوانده محسوب و آثار آن را دارد؟ پاسخ مستدل، تحلیلی و با ذکر مستندات و مواد قانونی باشد.
نظر هیات عالی
در فرض سوال، اگر رای غیابی صادر شده باشد، اولین جلسه رسیدگی در مرحله واخواهی از رای غیابی، جلسه اول دادرسی محسوب میشود و خوانده از تمام حقوق و تکالیف جلسه اول دادرسی برخوردار خواهد بود.
نظر اکثریت
اصولاً تحت شرایطی با حفظ اقدامات انجام شده قبلی میتواند جلسه اول باشد چه در مرحله واخواهی باشد و چه در مرحله تجدیدنظر.
بر اساس
اصل تناظر باید حقوق خوانده در تمام مراحل دادرسی رعایت گردد البته برای اینکه جلسه اول محسوب گردد اولاً؛ ملاکها را بررسی میکنیم که چه جلسهای، جلسه اول است؟ ثانیاً؛ نقص رای دارای چه آثاری است؟ ثالثاً؛ نقص شامل چیست؟ رابعاً؛ احراز صحت ابلاغ. خامساً؛ نقص رای، صرفاً جهت مفاد دادنامه است؟ سادساً؛ طبق مفاد قانون، عملیات انجام شده،
کارشناسی است،
دستور موقت است یا غیره؟
نظر اقلیت
اگر در مرحله تجدیدنظر باشد جلسه اول نیست و اگر در مرحله واخواهی باشد، جلسه اول محسوب میگردد و خواسته میتواند افزایش یابد.
نظر ابرازی
ب. ت. ب. اینکه جلسه اول دادرسی، جلسهای است که موجبات رسیدگی فراهم و خوانده فرصت و امکان دفاع در برابر
دادخواست خواهان را داشته باشد، با این وصف؛ در صورتی که خوانده علیرغم ابلاغ وقت رسیدگی، حاضر نشود یا اگر حاضر شود علیرغم فرصتی که دادگاه به او میدهد، دفاع ننماید جلسه تشکیل شده، جلسه اول است. نظر به مراتب بالا چنانچه در مرحله بدوی، رای غیابی صادر گردد و رای مورد واخواهی قرار گیرد یا اینکه پس از انقضای مهلت واخواهی مورد تجدیدنظر قرار گیرد و در دادگاه تجدیدنظر پرونده با رفع نقص به دادگاه بدوی ارسال گردد ب. ت. ب. اینکه خوانده در جلسات دادگاه حاضر نشده است جلسه پس از واخواهی و یا پس از نقص پرونده توسط دادگاه تجدیدنظر در دادگاه بدوی، جلسه اول برای خوانده محسوب نمیگردد مگراینکه محرز گردد ابلاغ وقت رسیدگی، صحیح صورت نگرفته یا سایر تشریفات قانونی توسط دادگاه رعایت نشده است.