نشست قضایی
دادخواست اثبات زوجیت از طرف دختر قبل از سن 13 سال
خلاصه
دادخواست اثبات زوجیت برای دختر زیر ۱۳ سال در صورت بلوغ و رشد و با رضایت ولی قهری قابل رسیدگی است. با این حال، نکاح دختر قبل از ۱۳ سالگی نیازمند اجازه دادگاه و رعایت مصلحت است.
اصلِ حقوقی: دادخواست اثبات زوجیت دختر زیر ۱۳ سال با رضایت ولی قهری و احراز بلوغ و رشد قابل استماع است، مشروط به رعایت مقررات ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی.
مستند: ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی.
کلیدواژهها: اثبات زوجیت، نکاح، دختر زیر ۱۳ سال، ولی قهری، مصلحت، بلوغ
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
دادخواست اثبات زوجیت از طرف دختر قبل از سن 13 سال
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1399/08/12 در استان گلستان برگزار شد، موضوع بررسی قابلیت رسیدگی به دادخواست اثبات زوجیت از سوی دختری که زیر 13 سال سن دارد، مورد بررسی قرار گرفت. سوال اصلی این بود که آیا چنین دادخواستی از سوی دختر و ولی قهری او علیه زوج قابلیت رسیدگی دارد یا خیر. هیات عالی به استناد ماده 1041 قانون مدنی، اعلام کرد که این دادخواست در صورت بلوغ رشید دختر و با رضایت ولی قهری قابل استماع است. اکثریت اعضای هیات بر این نکته تاکید کردند که ازدواج دختر قبل از 13 سالگی نیازمند اجازه ولی و تشخیص مصلحت از سوی دادگاه است و در غیاب نظر دادگاه، ازدواج قانونی نخواهد بود. بنابراین، دعوی تا زمان رسیدن دختر به سن 13 سالگی قابلیت استماع ندارد، اما پس از آن، میتوان به دعوی رسیدگی کرد. در مقابل، اقلیت معتقد است که با رضایت ولی قهری، دعوی اثبات زوجیت قابلیت استماع دارد، اما ثبت ازدواج در این سن مجوز قانونی ندارد و از نظر فقهی، پدر و جد پدری ولایت بر نکاح دختر بالغ را ندارند. به طور کلی، نظرات مختلف بر لزوم وجود نظر دادگاه و رعایت مصلحت دختر تاکید دارند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1399/08/12
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر گالیکشموضوع
دادخواست اثبات زوجیت از طرف دختر قبل از سن 13 سالپرسش
آیا دادخواست اثبات زوجیت و ثبت ازدواج از ناحیه دختر قبل از سن 13 سال و ولی قهری وی به طرفیت زوج قابلیت رسیدگی و استماع دارد؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال، بنا به مستنبط از ماده 1041 قانون مدنی، دادخواست اثبات زوجیت از ناحیه دختر بالغه رشیده که قبل از سن 13سالگی است و ولی قهری به طرفیت زوج قابلیت استماع و رسیدگی دارد.نظر اکثریت
با عنایت به مقررات قانونی و وفق ماده 1041 قانون مدنی، نکاح دختر قبل از رسیدن به سن 13 سال تمام شمسی منوط به اذن ولی به شرط رعایت مصلحت یا تشخیص دادگاه صالح م. ب. و از طرفی مطابق تبصره ماده 1044 قانون مدنی ثبت این ازدواج نیز در دفترخانه منوط به احراز موارد فوق در دادگاه مدنی (دادگاه خانواده) م. ب. لذا چنانچه ولی قهری دختر رضایت به ازدواج داشته باشد برای تشخیص مصلحت دختر میبایست به دادگاه مراجعه نماید و اگر اساساً راضی به ازدواج نباشد دختر میبایست به دادگاه مراجعه نماید و در این خصوص اظهار نظر گردد. به هر ترتیب برای دختر با سن کمتر از 13 سال اساساً ازدواج بدون نظر دادگاه وجاهت قانونی ندارد و مورد حمایت قانون نیست هرچند از لحاظ شرعی صیغه نکاح جاری شده باشد. بنابراین چنین دعوایی تا رسیدن دختر به سن 13 سال تمام شمسی قابلیت استماع ندارد پس از رسیدن به سن 13 سال تمام شمسی در صورت طرح دادخواست میتوان نظر دادگاه راجع به رعایت مصلحت را به گذشته تسری داد و آن را کاشف از رعایت مصلحت هنگام جاری شدن صیغه نکاح دانست و به دعوی مورد نظر رسیدگی نمود.نظر اقلیت
آن چه از مقررات ماده 1041 قانون مدنی استنباط میگردد نظر دادگاه در تشخیص مصلحت دختر قبل از رسیدن به سن 13 سال تمام شمسی میباشد؛ لذا دعوی اثبات زوجیت با رضایت و اذن ولی قهری قابلیت استماع دارد و در این مقطع رسیدگی و اظهار نظر دادگاه را به زمان جاری شدن صیغه نکاح تسری میدهیم لیکن ثبت چنین ازدواجی مجوز قانونی ندارد و دعوی قابل استماع نمیباشد و از نظر فقهی نیز پدر و جد پدری بر نکاح بالغه رشیده ولایت ندارد و در صورت احراز رشد در دادگاه اساساً موردی برای عدم پذیرش دعوی اثبات زوجیت وجود ندارد.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط 49
آرای مرتبط 3
-
رأی
هماستناد
رای شماره 168 مورخ 1382/04/29 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
قانون مدنی و مفهوم مخالف ماده 1041
-
رأی
هماستناد
نحوه احراز علم به فسخ نکاح و فوریت آن
وفق (تبصره ذیل) ماده 1044 قانون مدنی صادر نمود
-
رأی
هماستناد
نحوه احراز علم به فسخ نکاح و فوریت آن
وفق (تبصره ذیل) ماده 1044 قانون مدنی صادر نمود
نظریات مشورتی 12
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/558 مورخ 1400/06/14
مواد 1041، 1043، 1137 و 1182 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1570 مورخ 1387/03/22 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص نسخ قوانین مربوط به ازدواج قبل از بلوغ و تطبیق مقررات جدید ماده 1041 ق.م. و ماده 646 ق.م.ا. بر ازدواجهای غیرقان
ماده 1041 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/6957 مورخ 1389/11/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1041 قانون مدنی در مورد اذن ولی موضوعا منتفی است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1596 مورخ 1388/03/12 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص لزوم اجازه ولی برای ازدواج دختر باکره و نقش دادگاه در صورت عدم دسترسی به ولی با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 1041 و 1043 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1400/558 مورخ 1400/06/14 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص واژه اولیا در ماده 25 قانون حمایت از حقوق معلولان مصوب 1396 با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 1041، 1043، 1137 و 1182 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/558 — 1400/06/14
مواد 1041، 1043، 1137 و 1182 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/1136 مورخ 1396/05/18
ماده 1044 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/96/1136 مورخ 1396/05/18 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص (1)- ازدواج دختر باکره در صورت عدم دسترسی به ولی (2)- نحوه اثبات عدم دسترسی به ولی و ضرورت حضور دادستان (3)-
ماده 1044 قانون مدنی مقید به مکان و زمان خاصی نیست و مدت مناسب عرفی برای جل
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3900 مورخ 1390/08/18 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1044 ق.م درصورتی که پدریا جد پدری در محل حاضرنباشند واستیذان از آنها
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2682 مورخ 1395/10/20
ماده 1041 قانون مدنی می شوند
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2544 مورخ 1398/02/02
ماده 1044 قانون مدنی فراهم شود
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/4705 مورخ 1379/05/09 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص نسخ ضمنی تبصره 1 ماده 1210 ق.م. و مواد 32 قانون ثبت احوال و 23 قانون حمایت خانواده با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1041 ق.م
نشستهای قضایی 6
-
نشست قضایی
هماستناد
عنوان کیفری ازدواج بدون اذن پدر
ماده 1041 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
شرط صحت عقد نکاح موقت دختر باکره بدون اذن پدر یا پدربزرگ
ماده 1044 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
مداخله زوجه کمتر از هجده سال در امور مالی
قانون مدنی ناظر به ماده 1041
-
نشست قضایی
هماستناد
اجازه ازدواج از پدر مجهول المکان
ماده 1044 قانون مدنی اجازه پدر یا جد پدری را برای ازدواج دختر در صورت عدم د
-
نشست قضایی
هماستناد
اجازه زوج به زوجه جهت قیمومت با وجود ترک زندگی مشترک
ماده 1044 قانون مدنی پیش بینی کرده است که در صورت عدم دسترسی به ولی و احراز
-
نشست قضایی
هماستناد
طرح دعوا علیه ولی قهری در استیذان دختر باکره از دادگاه برای ازدواج
مطابق ماده 1044 قانون مدنی در صورتی که پدر یا جد پدری در محل حاضر نباشد و استیذان
مواد مرتبط 2
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 1041 — قانون مدنی
ماده 1041 قانون مدنی
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 1044 — قانون مدنی
مطابق تبصره ماده 1044 قانون مدنی ثبت این ازدواج نیز در دفترخانه منوط به احراز موارد فوق
مقرراتِ مرتبط 4
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه وزارت امور خارجه در خصوص ارایه خدمات کنسولی - دستورالعمل انجام خدمات کنسولی در نمایندگی (مقررات مرتبط با اداره سجلات و احوال شخصیه)
ماده 1041 قانون مدنی می باشد
-
بخشنامه
هماستناد
تصمیم متخذه کمیسیون برنامه مجلسین راجع به اصول و هدفهای برنامه عمرانی چهارم
ماده 1041 قانون مدنی در مورد ممنوعیت ازدواج دختران کمتر از 16 سال
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه وزارت امور خارجه در خصوص ارایه خدمات کنسولی - دستورالعمل انجام خدمات کنسولی در نمایندگی (مقررات مرتبط با اداره سجلات و احوال شخصیه) با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1041 قانون مدنی می باشد
-
تصویبنامه
هماستناد
تصمیم متخذه کمیسیون برنامه مجلسین راجع به اصول و هدفهای برنامه عمرانی چهارم با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1041 قانون مدنی در مورد ممنوعیت ازدواج دختران کمتر از 16 سال
دکترین 22
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم بطلان و فسخ نکاح
ماده 1041 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم بطلان و فسخ نکاح — حکم بطلان نکاح بنا به دعوای زوج
ماده 1041 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نحوه محاسبه حقوق و مزایای قابل توقیف — در مورد داد باخته دارای همسر نکاح
مواد 1041،1043 و 1045-1061 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نحوه محاسبه حقوق و مزایای قابل توقیف — ازدواج مشمول حکم ماده ۹۶ ق
مواد 1041،1043 و 1045-1061 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نحوه محاسبه حقوق و مزایای قابل توقیف — ازدواج مشمول حکم ماده ۹۶ ق
مواد 1041،1043 و 1045-1061 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم بطلان نکاح
مواد 1041 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم الزام به تجویز ازدواج دختر — کانوریان دکتر ناصر حقوق مدنی خانواده
ماده 1044 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم الزام به تجویز ازدواج دختر — دعوای مزبور گرچه دارای پیامدها و آثار
ماده 1044 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم الزام به تجویز ازدواج دختر — دعوای مزبور گرچه دارای پیامدها و آثار
ماده 1044 ق.م
-
مقاله
هماستناد
قابلیّت توکیل اذن ولیّ قهری در عقد نکاح (مقاله علمی وزارت علوم)
مواد 1041 و 1043 قانون مدنی نیز ولایت ولی را با قیودی تایید کرده و ازدواج دختر زیر
-
مقاله
هماستناد
بررسی تطبیق قوانین ازدواج در قانون مدنی با فقه امامیه، فقه اهل سنت و قانون مصر (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 1041 قانون مدنی مشخص شده است با دیدگاه فقهای امامیه و فقهای اهل سنت و
-
مقاله
هماستناد
مطالعه تجربی جرم کودک همسری در گفتمان تقنینی و قضایی ایران از منظر جرم شناسی انتقادی (به روش برساخت گرایی اجتماعی) (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 1041 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تفسیری نو از ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی در پرتو اصول حقوق عمومی
ماده 1041 قانون مدنی در پرتو اصول حقوق عمومی نویسندگان: محمد منصوری بروجنی
-
مقاله
هماستناد
اهلیت و حجر و سن رشد در قانون مدنی ایران پس از اصلاحات سال 1361
ماده 1041 ق م
-
مقاله
هماستناد
اثر حقوقی خواستگاری و ضمانت اجرای آن
ماده 1041 ق.م
-
مقاله
هماستناد
سه جلدی، جلد سوم
قانون مدنی مگر در مورد ازدواج دختر و پسر که ملاک مقرر در ماده 1041
-
مقاله
هماستناد
اب - ۱ - ۴-۱ - اهلیت اقامه دعوا دارای هجده سال
قانون مدنی مگر در مورد ازدواج دختر و پسر که ملاک مقرر در ماده 1041
-
مقاله
هماستناد
اب - ۱ - ۴-۱ - اهلیت اقامه دعوا دارای هجده سال
قانون مدنی مگر در مورد ازدواج دختر و پسر که ملاک مقرر در ماده 1041
-
مقاله
هماستناد
قیم در ازدواج نابالغ اختیاری ندارد و ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی صرفاً
ماده 1041 قانون مدنی صرفا به ولی قهری اجازه داده برای نابالغ قبل از بلوغ عق
-
مقاله
هماستناد
قیم در ازدواج نابالغ اختیاری ندارد و ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی صرفاً
ماده 1041 قانون مدنی صرفا به ولی قهری اجازه داده برای نابالغ قبل از بلوغ عق
-
مقاله
هماستناد
سن ازدواج دختران: نمونههایی از سمینارها
ماده 1041 و 1210 قانون مدنی که مربوط به سن ازدواج دختران است
-
مقاله
هماستناد
تجویز تزویج صغار (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 1041 قانون مدنی به استناد مغایرت با احکام فقهی اصلاح و موجب آن نکاح پی
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
