Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

دادخواست اثبات وقوع فسخ پس از حکم قطعی دادگاه مبنی بر الزام به پرداخت ارش موضوع خیار عیب

#حکم_قطعی_دادگاه #خیار_عیب #حکم_قطعی #فسخ #ارش #دادخواست #اثبات #عیب #خیار #زمین #خریدار #مبایعه‌نامه #فسخ_معامله #اکثریت #رسیدگی #پمپ #بنزین #فروشنده #مطالبه #اعتبار_امر_مختومه #بیع #ملک #مبیع #مبیع_معیوب #ذی‌نفع #صورتجلسه #سند_رسمی #نام #اجرائیه #گواهی #شرکت #سند #پلاک_ثبتی #ابنیه #محکوم‌له #عقد_بیع #عقد #محقق #خیار_تخلف_شرط #قانون_مدنی #تصمیم #جلسه_اول #انتخاب #اظهارنامه #قضایی #استان #استماع #صورت #صحت #مختومه #اراده

خلاصه

پس از صدور حکم قطعی به پرداخت ارش به دلیل عیب، این پرسش مطرح شد که آیا طرح دعوای اثبات فسخ امکان‌پذیر است یا خیر. نظر اکثریت بر این بود که پس از انتخاب ارش و صدور حکم قطعی، عدول از آن و طرح دعوای فسخ به دلیل اعتبار امر مختومه و احکام قانونی میسر نیست.

اصلِ حقوقی: خریدار پس از انتخاب ارش و قطعیت حکم، نمی‌تواند به ادعای فسخ رجوع کند و اعتبار امر مختومه مانع از دعوای مجدد است.

مستند: ماده 422 قانون مدنی

کلیدواژه‌ها: خیار عیب، ارش، فسخ مبایعه‌نامه، امر مختومه، قانون مدنی

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
دادخواست اثبات وقوع فسخ پس از حکم قطعی دادگاه مبنی بر الزام به پرداخت ارش موضوع خیار عیب خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 5 آذر 1398 در استان گلستان برگزار شد، موضوع بررسی دادخواست اثبات وقوع فسخ پس از صدور حکم قطعی دادگاه مبنی بر الزام به پرداخت ارش به دلیل خیار عیب مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی شامل دو بخش بود: اول، آیا خواهان می‌تواند در جلسه اول دادگاه خواسته خود را از فسخ به اخذ ارش تغییر دهد و دوم، آیا امکان طرح دعوای اثبات فسخ مبایعه‌نامه پس از صدور حکم قطعی وجود دارد. نظر هیات عالی این بود که تغییر خواسته در این مورد ممکن است، اما دعوای جدید قابل استماع نیست. نظر اکثریت بیان کرد که عدم امکان احداث بنا در زمین، به عنوان عیب محسوب نمی‌شود و بنابراین خیار عیب قابل اعمال نیست. همچنین، بر اساس ماده 422 قانون مدنی، خواهان نمی‌تواند از انتخاب فسخ خود عدول کند. در عین حال، اعتبار امر مختومه نیز مانع رسیدگی به دعوای جدید است. نظر اقلیت، با تاکید بر تعریف عیب به عنوان نقصان در صفت غالب، معتقد بود که زمین در صورت فقدان قابلیت احداث پمپ بنزین معیوب است و بنابراین تغییر خواسته خواهان باید پذیرفته شود. این نظر همچنین پیشنهاد کرد که فروشنده می‌تواند دادخواست اثبات صحت بیع را مطرح کند. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1398/09/05 برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر گالیکش
موضوع
دادخواست اثبات وقوع فسخ پس از حکم قطعی دادگاه مبنی بر الزام به پرداخت ارش موضوع خیار عیب
پرسش
شخص الف ملک شش دانگی را حسب مبایعه‌نامه به شخص ب می‌فروشد و سپس سند رسمی به نام خریدار تنظیم می‌شود، خریدار برای احداث پمپ‌بنزین به ادارات مختلف جهت اخذ مجوز مراجعه می‌کند و متوجه می‌شود که زمین خریداری شده در طرح لوله گاز قراردارد و به این ترتیب مجوز احداث بنا داده نمی‌شود. خریدار ابتدا اظهارنامه اعمال خیار فسخ به فروشنده ارسال می‌کند و درهمان تاریخ دادخواست فسخ مبایعه‌نامه در دادگستری مطرح می‌کند. در جلسه اول دادگاه تقاضای مطالبه ارش با قبول مبیع را خواستار می‌شود. الف)تصمیم دادگاه در این مورد چه می‌تواند باشد و آیا تغییر خواسته خ. د. ج. اول دادگاه مورد قبول است؟ با فرض این که دادگاه حکم به پرداخت ارش از ناحیه خوانده در وجه خواهان صادر نماید و حکم قطعی شود و سپس اجراییه صادر و دادنامه اجرا و خریدار با قبول مبیع معیوب در راستای دادنامه مبلغ ارش را دریافت نماید و پرونده مختومه و بایگانی شود.حال بعد از دو سال مختومه شدن پرونده م. ع. گواهی از شرکت ملی گاز ایران دریافت می‌کند که در آن قید شده است: «سند با شماره پلاک ثبتی ملک مورد معامله در حریم منع احداث ابنیه قرار ندارد».به این ترتیب دعوایی اثبات وقوع فسخ مبایعه‌نامه به استناد خیار عیب و براساس اظهارنامه و دادخواست ثبت شده از ناحیه خریدار(محکوم له)مطرح می‌نماید؟ ب)تصمیم دادگاه در این مورد چه می‌باشد؟ نظر هیات عالی هرچند سوال بسیار مبهم است؛ اما به طور کلی در قسمت اول سوال امکان تغییر خواسته از اعلام فسخ به اخذ ارش در باب خیار عیب ب. ت. ب. منشا واحد امکان‌پذیر است و در مورد قسمت دوم سوال نیز تقدیم دادخواست فسخ از طرف م. ع. ب. وجود رای قبلی و تا زمان اعتبار آن قابلیت استماع ندارد؛ با این وصف نظریه اکثریت مطلوب است.
نظر اکثریت
ابتدا باید بیان کرد که به نظر می‌رسد عدم وجود امکان احداث پارکینگ در زمین مورد معامله عیب محسوب نمی‌گردد که از این بابت خیار عیب به وجود آید و در این خصوص نظریه مشورتی اداره حقوقی که بیان می دارد: «در صورتی که در عقد بیع زمین با کاربری مسکونی مورد نظر باشد و پس از وقوع عقد مشخص شود که زمین دارای کاربری مسکونی نمی‌باشد، این مورد از مصادیق معیوب بودن زمین محسوب نمی‌گردد» به این ترتیب در فرض سوال نیز نمی‌توان به دلیل معیوب بودن زمین از خیار عیب استفاده کرد و در این مورد می‌توان براساس شرط بنائی، به این ترتیب که بناء طرفین براین بوده است در زمین مورد نظر پمپ بنزین برپا شود و در واقع شرطی در این مورد با یکدیگر داشته اند، عمل کرد و ب. ت. ب. این که شرط محقق نشده است، ذی‌نفع حق فسخ معامله به دلیل خیار تخلف شرط دارد، حال به سوال بر می‌گردیم در مورد اظهارنامه‌ای که در آن خریدار فسخ خود را اعلام کرده است. بنابراین اراده خود را در مساله حاکم کرده است. به این ترتیب که قانون در ماده 422 قانون مدنی خریدار را مختار به فسخ معامله یا قبول مبیع معیوب با اخذ ارش نموده است و در این مورد خریدار، فسخ معامله را انتخاب کرده است و بنابراین دیگر نمی‌تواند از تصمیم خود عدول کند ودر جلسه اول رسیدگی خواسته خ. ر. ب. قبول ارش تغییر دهد. البته عدم امکان تغییر خواسته صرفاً به دلیل آن است که قبلا فسخ را انتخاب کرده است و الا از باب ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی هیچ محدودیتی برای تغییر خواسته وجود ندارد. اما در خصوص قسمت ب سوال باید بیان داشت که اولاً؛ اعمال خیار عیب صرفا متعلق به مشتری م. ب. به این دلیل خریدار در طرح این دعوا ذی‌نفع نیست و نمی‌توان به آن رسیدگی کرد. ثانیاً؛ در خصوص دعوای مطروحه قبلا تصمیم گرفته شده است و مشمول اعتبار امر مختومه می‌گردد؛ زیرا اصحاب دعوا یکسان هستند و از طرفی خواسته مطالبه ارش و فسخ ناشی از خیار عیب دارای منشاء یکسان می‌باشند و هر دو از خیار عیب ناشی می‌شوند. به این ترتیب مورد از موارد اعتبار امر مختوم م. ب..
نظر اقلیت
موافقین این نظر ضمن تایید استدلالات بیان شده در دو قسمت با نظر شماره 1 اختلاف دارند: اولاً؛ در مورد عیب باید بیان داشت که عیب به معنای نقصان در وجود صفت غالب یک شیء م. ب.. به این ترتیب که کارایی مورد نظر با اشکال روبرو شود، از طرفی براساس اراده طرفین صفت غالب در هر مورد متفاوت است و دارای معیار شخصی م. ب. نه معیار نوعی و در فرض سوال نیز صفت مورد نظر در معامله تاسیس پمپ بنزین م. ب. و در صورت فقدان آن عملاً زمین معیوب محسوب می‌گردد. ثانیاً؛ خیار عیب برای صاحب آن دو اختیار بوجود می‌آورد و در فرض سوال نیز خریدار در اظهارنامه صرفاً اعمال خیار کرده است و بیان نداشته است که از خیار عیب کدام یک از اختیار مورد نظر قانون‌گذار (قبول مبیع و اخذ ارش و یا فسخ معامله) را عمل کرده است. به این ترتیب تغییر خواسته خواهان قابل پذیرش است. ضمناً راه حل فروشنده برای بازپس‌گیری زمین خود ب. ت. ب. استعلام جدید انجام شده از اداره گاز این است که با عنایت به این که زمین از همان ابتدا معیوب نبوده است، می‌تواند دادخواست اثبات صحت بیع و مطالبه مبلغ ارش پرداختی را نماید.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 47

آرای مرتبط 40

نظریات مشورتی 4

نشست‌های قضایی 1

مواد مرتبط 2

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین