مقدمه
دادگاه صالح در
رسیدگی به ادعای کشاورزان و زارعین نسبت به
حقوق زارعانه
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 28 دی 1381 در
استان فارس برگزار شد، موضوع بررسی
صلاحیت دادگاهها در رسیدگی به ادعاهای کشاورزان و زارعین درباره
حقوق زارعانه و
مطالبات مرتبط با
اراضی توقیفی مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که بر اساس اصل 49
قانون اساسی، مرجع رسیدگی به این ادعاها کدام نهاد است. هیات عالی به این نتیجه رسید که پروندههای مرتبط با اصل 49 قانون اساسی در صلاحیت
دادگاه انقلاب اسلامی قرار دارد. همچنین، به استناد
رای وحدت رویه شماره 581 مورخ 2 اسفند 1371 دیوان عالی کشور، رسیدگی به هر نوع ادعای حقوقی مرتبط با اموال مصادره شده باید توسط دادگاه
صادرکننده حکم انجام شود، مطابق با ماده 8 و تبصره ماده 5 قانون نحوه اجرای اصل 49 قانون اساسی. از سوی دیگر، نظر اتفاقی بیان شد که در حالی که پروندههای مربوط به اصل 49 در صلاحیت دادگاههای
انقلاب اسلامی است، ادعاهای کشاورزان نسبت به حقوق زارعانه و اجرت المثل باید در
محاکم عمومی دادگستری رسیدگی گردد و مسائل مرتبط با حکم مصادره به دادگاه ویژه فرمان
ولی فقیه در استان واگذار میشود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1381/10/28
برگزار شده توسط: استان فارس/ شهر شیراز
پرسش
در پرونده های موضوع اصل 49 قانون اساسی به ادعاهای کشاورزان و زارعین نسبت به حقوق زارعانه و مطالباتی که نسبت به صاحب اراضی توقیفی داشتهاند چه مرجعی باید رسیدگی کند؟
نظر
هیئت عالی
پروندههای موضوع اصل 49 قانون اساسی، در صلاحیت رسیدگی دادگاه انقلاب اسلامی است و مطابق رأی وحدت رویه شماره 581- 1371/12/2 هیأت عمومی دیوان عالی کشور رسیدگی به هر نوع ادعای حقی که از طرف اشخاص حقیقی یا حقوقی نسبت به اموالی که نامشروع
تشخیص و مصادره گردیده، ولو به ادعای خارج بودن آن مال از
دارایی نامشروع م. ع. باشد، بر حسب شکایت
شاکی و مطابق ماده 8 و تبصره ماده 5 قانون نحوه اجرای اصل چهل و نهم قانون اساسی با دادگاه صادرکننده حکم است.
نظر اتفاقی
پروندههای موضوع اصل 49 قانون اساسی مثل رباخواری، در صلاحیت دادگاه های انقلاب
اسلامی است. لکن ادعاهای کشاورزان و زارعین نسبت به حقوق زارعانه، اجرت المثل و مطالباتی که نسبت به صاحب اراضی و املاک توقیفی داشته اند محاکم عمومی دادگستری صلاحیت رسیدگی دارند و ادعاهای مرتبط با حکم مصادره، مانند مستثنیات مورد مصادره، در صلاحیت دادگاه ویژه فرمان ولی فقیه مستقر در استان است.