مقدمه
دعوی اعسار و پرداخت
مهریه
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 11 خرداد 1401 در
استان کرمان برگزار شد، موضوع بررسی دعوی
اعسار و پرداخت مهریه و سوالات مرتبط با آن مورد بحث قرار گرفت. سوال اصلی این بود که اگر در رای صدور
گواهی عدم امکان سازش (به درخواست زوج) در خصوص
حقوق مالی زوجه، برخی تصمیمات قبلاً اتخاذ شده و برخی دیگر هنوز اتخاذ نشده باشد، ملاک رعایت
مهلت سه ماهه برای اجرای صیغه
طلاق در
صورت ارائه
دادخواست اعسار چیست و آیا دعوی اعسار موجب
توقف این مهلت سه ماهه میشود یا خیر. نظر هیات عالی بر این بود که در صورت صدور
گواهی عدم امکان سازش، اجرای صیغه طلاق و ثبت آن به پرداخت
حقوق مالی زوجه مشروط است و اگر زوج دعوی اعسار را مطرح کند، مهلت سه ماهه با وجود
حکم اعسار ادامه خواهد داشت و آخرین رای اعسار ملاک عمل خواهد بود. همچنین نظر اتفاقی بیان داشت که مهلت قانونی برای اجرای صیغه طلاق 30
ماه است و تا زمانی که حقوق زوجه مشخص نشود، امکان اجرای صیغه طلاق وجود ندارد. در این حالت، دعوی اعسار به عنوان آخرین رای ملاک قرار میگیرد و موجب
توقف اجرای حکم میشود، بدون اینکه این توقف باعث انقضای مهلت سه ماهه گردد. این نظرات به وضوح بر اهمیت رعایت حقوق مالی زوجه و تاثیر آن بر اجرای صیغه طلاق تاکید دارند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/03/11
برگزار شده توسط: استان کرمان/ شهر کهنوج
موضوع
دعوی اعسار و پرداخت مهریه
پرسش
چنانچه در رای صدور گواهی عدم امکان سازش (به درخواست زوج) در خصوص حقوق مالی زوجه برخی قبلاً و در شعب دیگر اتخاذ
تصمیم شده باشد و برخی نشده باشد و در رای طلاق اتخاذ تصمیم شود ملاک رعایت مواعد سه ماهه جهت اجرای صیغه طلاق در صورت تقدیم دادخواست اعسار در هر دو شعبه چیست؟ کدام دعوی اعسار باعث توقف فرجه سه ماهه تا صدور رای قطعی اعسار میگردد؟ چنانچه پرونده شعبه دیگر منتهی به صدور رای نشده باشد و به همین دلیل دعوی اعسار طرح نگردیده باشد آیا میتوان اجرا را تا
زمان صدور رای اعسار به تاخیر انداخت یا با انقضاء مهلت سه ماه،
حکم طلاق بی اعتبار میگردد (عدم طرح دعوی اعسار ناشی از قصور زوج نیست) به عنوان مثال دعوی مهریه در شعبه دیگر مطرح بوده و رای صادر گردیده و زوج اعسار از پرداخت محکومٌ به طرح کرده است و در حال
رسیدگی است. فرض دیگر دعوی مهریه هنوز منتهی به صدور رای قطعی نشده و لذا امکان طرح دعوی اعسار برای زوج وجود ندارد از طرفی رای طلاق صادر و موعد سه ماه تا زمان صدور رای مهریه منقضی میگردد؟
نظر هیات عالی
در صورتی که گواهی عدم امکان سازش حسب درخواست زوج صادر شده باشد، اجرای صیغه طلاق و ثبت آن با مهلت سه ماهه منوط به پرداخت حقوق مالی زوجه است در فرضی که زوج بابت حقوق مالی زوجه در همان دادگاه یا شعب دیگر مبادرت به طرح دعوی اعسار نموده باشد، به استناد ماده 20 آییننامه اجرایی قانون
حمایت خانواده مهلت 3 ماهه با وجود حکم اعسار تمام شده و ادامه خواهد داشت و ضمناً آخرین رای اعسار ملاک عمل خواهد بود با این وصف نظریه اتفاقی مطلوب و مورد تایید هیات عالی م. ب..
نظر اتفاقی
در فرض سوال ب. ت. ب. اینکه مهلت قانونی زوج برای اجرای صیغه طلاق 30 ماه م. ب. و تا به حق و حقوق زوجه اظهار نظر نشود و در واقع پرداخت نشود امکان اجرای صیغه طلاق وجود ندارد بنابراین دعوی اعسار از پرداخت محکوم به ای که آخرین رای اعسار است ملاک قرار میگیرد و باعث توقف
اجرای حکم میگردد.
این
توقیف اجراء چون مربوط به اصحاب دعوی نمیباشد و ناشی از
اجرای قانون گذار م. ب. که باعث عدم اجرای حکم میشود؛ باعث نمی شود که مدت سه ماهه برای اجرای طلاق تمام شود و زوج نتواند صیغه طلاق را اجراء نماید بنابراین مهلت سه ماهه در زمانی است که هیچ مانع قانونی برای اجرای صیغه طلاق نباشد.