مقدمه
زمان محاسبه
اجرتالمثل در
صورت فسخ معامله به تقاضای
بایع
خ. م.:
در نشست
قضایی که در تاریخ 11 بهمن 1380 در
استان مازندران برگزار شد، موضوع بررسی زمان محاسبه اجرتالمثل در صورت
فسخ معامله به درخواست بایع مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی شامل دو بخش بود:
الف) آیا اجرتالمثل به بایع تعلق میگیرد؟ و
ب) تاریخ محاسبه آن آیا از زمان اعلام فسخ بایع، تقدیم
دادخواست یا صدور حکم از سوی دادگاه آغاز میشود؟ هیات عالی به این نتیجه رسید که در مواردی که بایع فسخ را با استناد به
شرط ضمن عقد اعمال کرده و
تنفیذ آن را از دادگاه درخواست میکند، اجرتالمثل از تاریخ اعمال فسخ محاسبه میشود. اما اگر بایع پس از صدور
حکم قطعی، اعلام فسخ کند، محاسبه اجرتالمثل از زمان
تسلیم دادخواست آغاز خواهد شد و تاریخ مربوطه در حکم دادگاه مشخص میشود. نظر
اکثریت بر این است که
فروشنده میتواند از زمان
مطالبه اجرتالمثل کند و اجرتالمثل از زمان صدور حکم به فسخ تعلق میگیرد. در مقابل، نظر
اقلیت بر این باور است که اعمال فسخ یک حق مالی است که نیازی به
رسیدگی قضایی ندارد و اجرتالمثل باید از زمان فسخ معامله توسط بایع و عدم تحویل
مبیع توسط
مشتری محاسبه شود.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1380/11/11
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر تنکابن
پرسش
چنانچه دادگاه به خواسته بایع حکم به فسخ معامله صادر و مشتری از تحویل مبیع خودداری و بایع مطالبه اجرتالمثل نماید:
الف) آیا اجرتالمثل تعلق میگیرد؟ ب) تاریخ محاسبه، اعلام فسخ از سوی بایع است یا زمان تقدیم دادخواست یا صدور حکم فسخ از سوی دادگاه
نظر
هیئت عالی
نشست قضایی (4): استحقاق
ذینفع در مواردی که فسخ را با استفاده از شرط ضمنعقد اعمال کرده و تنفیذ آن را از دادگاه بخواهد در مرحله
اجرای حکم قطعی، اجرتالمثل از تاریخ اعمال فسخ بایع است. هرگاه بایع اعلام فسخ را از دادگاه پس از صدور حکم قطعی بخواهد از زمان تسلیم دادخواست، قابل محاسبه است و به هر صورت تاریخ مربوطه در حکم دادگاه و به
تشخیص دادگاه تصریح میشود.
نظر اکثریت
فروشنده در صورت فسخ معامله میتواند از مشتری از زمان مطالبه، تقاضای اجرتالمثل کند و در خصوص سوال (ب) از
تاریخ صدور حکم به فسخ معامله از طرف دادگاه، اجرتالمثل تعلق میگیرد.