شخصیت حقوقی کشتی‌های باری

آیا کشتی‌ها و شناورهای باری شخصیت حقوقی مستقل و مجزایی نسبت به مالکین خود دارند به نحوی که در طرح دعاوی صرف درج نام کشتی یا شناور در ردیف خوانده کفایت امر نماید و لزومی به طرح دعوی به طرفیت مالک آن نباشد؟ نظر هیات عالی در طرح دعاوی چون مطالبه خسارت ناشی از مسئولیت مدنی حمل و نقل مسافر و کالا از طریق دریا مطابق ماده 69 به بعد قانون دریایی ایران، مالک کشتی شخصاً مسئول است، گرچه مطابق ماده 75 به بعد قانون مذکور تحت شرایطی تحدید مسئولیت مالکین کشتی وجود دارد؛ لیکن به استناد مقررات یاد شده و مواد 79 و 80 قانون مرقوم، در دعوی طرح شده باید نام و مشخصات مالک کشتی به عنوان خوانده درج شود و چه بسا مطابق ماده 81 به بعد قانون مذکور فرمانده کشتی و سایرین نیز به عنوان خوانده دعوا قرار بگیرند؛ ضرورت ثبت کشتی به منزله داشتن شخصیت حقوقی مستقل برای کشتی و داشتن تابعیت مشخص، در این که کشتی مستقلاً می‌تواند بدهکار شود و طرف دعوا قرار گیرد است محل تامل است و البته مالک یا مالکین کشتی مسئولیت دارند. نظر اتفاقی مختص حقوق کامن لاست و در حقوق ما برای اشیا شخصیت حقوقی فرض نمی‌شود مگر در مواردی استثنایی چون موقوفه که ماده 3 قانون اوقاف به آن تصریح نموده حتی در خصوص شخصیت حقوقی ماترک متوفی نیز اختلاف است و اکثریت قائل به عدم وجود چنین شخصیت حقوقی هستند بسیاری از اموال در کشور ما نیاز به ثبت دارند مانند اموال غیر منقول که ثبت آنها الزامیست ولی این الزام دلیلی بر وجود شخصیت حقوقی برای املاک نمی‌باشد ولیکن از آنجا که تابعیت مختص اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی م. ب. و اموالی چون کشتی و هواپیما دارای تابعیت هستند در مجموع باید قائل بود که مطابق قانون دریائی و کنوانسیون حقوق دریاها و ب. ت. ب. لزوم ثبت کشتی و عنوان حقوقی تابعیت برای کشتی، دعاوی علیه کشتی، در زمره دعاوی in rem (دعوی علیه شی) است و می‌بایست برای کشتی قائل به شخصیت حقوقی مستقل از مالک شد و می‌توان علیه کشتی حکم صادر کرد و چه بسا در صورت انتساب تقصیر، متصدی حمل و مالک را نیز محکوم نمود.