نشست قضایی
شرط ضمنعقد برای فسخ عقد در زمان و پرداخت وجه دلخواه
خلاصه
طرفین در ضمن عقد شرط کردهاند که هر زمان بخواهند با پرداخت مبلغی عقد را فسخ کنند. چون مدت این خیار فسخ مشخص نشده است، هم شرط و هم عقد باطل هستند.
اصلِ حقوقی: شرط خیار بدون تعیین مدت، موجب بطلان شرط و عقد است.
مستند: ماده ۴۰۱ قانون مدنی، بند ۲ ماده ۲۳۳ قانون مدنی
کلیدواژهها: خیار شرط، بطلان عقد، شرط ضمن عقد، مدت خیار، جهل به عوضین
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
شرط ضمنعقد برای فسخ عقد در زمان و پرداخت وجه دلخواه
خ. م.:
صورتجلسه نشست قضایی که در تاریخ 1379/11/04 در استان آذربایجان شرقی برگزار شده، به بررسی موضوع شرط ضمن عقد برای فسخ عقد در زمان و پرداخت وجه دلخواه پرداخته است. پرسش مطرح شده این است که اگر طرفین در ضمن عقد شرط کنند که هر یک میتواند با پرداخت مبلغی، عقد را فسخ کند، وضعیت عقد و شرط چگونه خواهد بود. هیات عالی با استناد به ماده 401 قانون مدنی، اعلام کرده است که در صورت عدم تعیین مدت برای خیار فسخ، هم شرط و هم عقد باطل است. نظر اکثریت نیز بر این اساس است که به دلیل عدم ذکر مدت در شرط، هم شرط و هم عقد باطل است و این موضوع با استناد به بند 2 ماده 233 قانون مدنی که شرط موجب جهل به عوضین را باطل میداند، تقویت میشود. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور است که باید عرف را مدنظر قرار داد و معتقدند که این شرط به معنای پایبندی طرفین به عقد است و به جهل به عوضین منجر نمیشود و پس از گذشت زمان معقول، شرط فسخ شده تلقی خواهد شد.موضوع
شرط ضمنعقد برای فسخ عقد در زمان و پرداخت وجه دلخواهپرسش
دو نفر با یکدیگر معامله میکنند و در ضمنعقد شرط میکنند که هرکدام از طرفین عقد میتواند هر وقت بخواهد با پرداختن مبلغی عقد را فسخ کند. در این وصف تکلیف عقد و شرط چه میشود
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (5): نظر به اینکه در عقد بیع ممکن است شرط شود که در مدت معین برای بایع، مشتری، هر دو یا شخص خارجی اختیار فسخ معامله باشد و از آنجایی که به موجب ماده 401 قانون مدنی اگر برای خیار شرط مدت معین نشده باشد هم شرط خیار و هم بیع باطل است، در فرض سوال، چون برای خیار فسخ مدت معین نشده هم شرط باطل است و هم معامله باطل خواهد بود.نظر اکثریت
به طور کلی عقد و شرط باطل است؛ چرا که در شرط مذکور مدت نیامده و ذکر مدت در شرط لازم است و چون شرط باطل است عقد نیز به تبع بطلان شرط، باطل میشود.
مطابق بند 2 ماده 233 قانون مدنی، شرطی که موجب جهل به عوضین شود باطل و مبطل عقد است و هچنین به موجب ماده 401 قانون مدنی در خیار شرط مدت باید معین شود در غیر اینصورت هم شرط باطل است هم عقد.نظر اقلیت
در این خصوص باید عرف را در نظر گرفت و عرف در چنین فضایی تفسیر دیگری دارد که منظور طرفین از چنین شرطی پای بندی و التزام آنان به عقد است از طرفی چنین شرطی موجب جهل به عوضین نمیشود و از نظر عرفی نیز پس از سپری شدن زمان قابل قبول در عرف آن شرط فسخ شده محسوب است.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط 67
آرای مرتبط 15
-
رأی
هماستناد
رای شماره 615 مورخ 1398/09/20 هیات تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری
ماده 233 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تأثیر اعطای وکالت به متعهدله بر تکلیف متعهد
مواد 233، 220، 10، 319، 362 و 367 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 340437 مورخ 1402/02/16 هیات تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری
ماده 233 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تأثیر بطلان شرط الحاقی در اعتبار قرارداد
مواد 233 و 1258 و 1284 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط تعیین مدت برای اعتبار مبایعه نامه
ماده 233 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تأثیر اعطای وکالت به متعهدله بر تکلیف متعهد
مواد 233 و 220 و 10 و 319 و 362 و 367 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
تأثیر بطلان شرط الحاقی در اعتبار قرارداد
مواد 233 و 1258 و 1284 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۶۱۵ مورخ ۱۳۹۸/۰۹/۲۰ هیأت تخصصی اقتصادی مالی دیوان عدالت اداری سازمان برنامه و بودجه کشور برای تعیین معیارها و استانداردها و همچنین اصول کلّی و شرایط عمومی قراردادهای مربوط به طرحهای عمرانی، میتواند دستورالعملهای لازم را به دستگاههای اجرایی ابلاغ نماید و دستگاههای اجرایی موظّف به رعایت
ماده 233 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۱۳۶۴ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۰۹ هیأت تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری(موضوع شکایت و خواسته : ابطال مصوبه شماره ۴۷۳ مورخ ۱۴۰۰/۰۵/۱۱ شورای رقابت)
ماده 233 قانون مدنی بوده و موجب بطلان معامله می گردد
-
رأی
هماستناد
رای شماره ۳۴۰۴۳۷ مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۱۶ هیأت تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری (مـوضـوع شکایت و خـواستـه : ابطال مصوبه مورخ ۲۱/۹/۱۴۰۰ کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات و مصوبه مورخ ۲۶/۵/۱۴۰۱ ستاد تنظیم بازار (ابلاغی به موجب نامه شماره ۴۲۴۹۲/م/ص مورخ ۶/۶/۱۴۰۱ وزیر صنعت، معدن و تجارت) از تاریخ تصویب )
ماده 233 قانون مدنی
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره ۱۲۴۰ دیوان عالی کشور در خصوص صدور اجراییه بر مبنای حق الارض جدید از دفترخانه
ماده 233 قانون مدنی(
-
رأی
هماستناد
عدم ذکر مدت در شرط پشیمانی مندرج در عقد بیع
ماده 401 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
(1)- نوع خیار به جهت عدم تادیه اقساط ثمن (2)- تعیین انقضای مدت خیار شرط در تعهدات موجل
ماده 401 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 347 مورخ 1397/10/30 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
ماده 401 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
قلمرو قاعده ایراد امر مختومه در مورد ابطال قرارداد
ماده 401 قانون مدنی
نظریات مشورتی 7
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/910 مورخ 1397/06/12
قانون مدنی و ماده 233
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/147 مورخ 1402/03/20
مواد 233 و 401 قانون مدنی به قوت خود باقی هستند؟ آیا قضات می توانند در نشست های
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1402/147 — 1402/03/20
مواد 233 و 401 قانون مدنی وجود ندارد و در موارد تردید در نسخ یا عدم نسخ قانون
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1397/910 مورخ 1397/06/12 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص خروج وصف عدالت از شاهدی که محاسن خود را با تیغ اصلاح نموده است . با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون مدنی و ماده 233
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1402/147 مورخ 1402/03/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 233 و 401 قانون مدنی وجود ندارد و در موارد تردید در نسخ یا عدم نسخ قانون
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3789 مورخ 1387/06/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 233 و232 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/93/251 مورخ 1393/02/10
ماده401 ق.م
نشستهای قضایی 2
-
نشست قضایی
هماستناد
شرط عدم فروش مبیع تا زمان پرداخت آخرین قسط توسط مشتری در ضمن معامله
ماده 233 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
شرط ضمن عقد،عدم حق انتقال مبیع
ماده 233 قانون مدنی
مواد مرتبط 2
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 401 — قانون مدنی
ماده 401 قانون مدنی
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 233 — قانون مدنی
ماده 233 قانون مدنی که شرط موجب جهل به عوضین را باطل می داند
مقرراتِ مرتبط 1
-
بخشنامه
هماستناد
بی اعتباری واگذاری حق طلاق به زوجه که ضمن عقد زوجیت نباشد
ماده 233 قانون مدنی موجب بطلان عقد می شود
دکترین 40
-
مقاله
هماستناد
اقامه ی دعوای اصلی و دادخواست مربوط به اصل دعوا تا زمان
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بند ۳ ماده ۶۲ ق
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
بند ۳ ماده ۶۲ ق
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ذی حق در مطالبه آن میداند
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مستند مزبور در قانون آئین دادرسی مدنی مصوب ۷۹/۱/۲۱ به قدری در
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
مستند مزبور در قانون آئین دادرسی مدنی مصوب ۷۹/۱/۲۱ به قدری در
مواد 233 و 1119 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری نیشابور آبان ۸۰ — وی متمکن از انواع تصرفات مالکانه است
بند 1 ماده 233 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری نیشابور آبان ۸۰ — چون شرط مذکور خلاف مقتضای ذات عقد
بند 1 ماده 233 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری نیشابور آبان ۸۰ — چون شرط مذکور خلاف مقتضای ذات عقد
بند 1 ماده 233 ق.م
-
مقاله
هماستناد
جهات استثنایی رسیدگی دادگاه به حکم قانون و رویه قضایی — در رسیدگی بعدی توسط شعبه سوم دادگاه
ماده 401 ق.م
-
مقاله
هماستناد
جهات استثنایی رسیدگی دادگاه به حکم قانون و رویه قضایی — پیش از اعلام رأی هیات عمومی دادستان
ماده 401 ق.م
-
مقاله
هماستناد
جهات استثنایی رسیدگی دادگاه به حکم قانون و رویه قضایی — پیش از اعلام رأی هیات عمومی دادستان
ماده 401 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری تبریز آذر ۸۴
ماده 401 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری تبریز آذر ۸۴ — مسائل و اندیشه های قضایی راجع به
ماده 401 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری گرگان آذر ۸۳ — وضعیت قرارداد بیع در صورت لاوصول شدن
ماده 401 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری گرگان آذر ۸۳ — ب
ماده 401 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری یزد، تیر ۸۱ — وضعیت شرط ضمن عقد مبنی بر امکان
ماده 401 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری یزد، تیر ۸۱ — به طور کلی عقد و شرط باطل
ماده 401 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری یزد، تیر ۸۱ — به طور کلی عقد و شرط باطل
ماده 401 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری یزد، تیر ۸۱ — در این خصوص باید عرف را در
ماده 401 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نشست قضایی دادگستری یزد، تیر ۸۱ — نشست قضایی (۵) ن
ماده 401 ق.م
-
مقاله
هماستناد
وقتی که شخص ثالثی با رضایت متعهدله قبول کند که دین متعهد
مواد 401 و 402 ق.م
-
مقاله
هماستناد
رک مواد ۲۹۲ ق
مواد 401 و 402 ق.م
-
مقاله
هماستناد
رک مواد ۲۹۲ ق
مواد 401 و 402 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ثالثا
مواد 401 و 402 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در اسناد تجاری تعهد هر یک از امضای کنندگان در برابر دارنده
مواد 401 و 402 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در اسناد تجاری تعهد هر یک از امضای کنندگان در برابر دارنده
مواد 401 و 402 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تأثیر متقابل عقد و قبض و تسلیم
ماده 233 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: شرط مجهول و تاثیر آن بر عقد (شرط (قواعد فقه))
ماده 233 قانون مدنی در بند دو این ماده آمده است: شرط مجهولی که جهل به آن م
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: زمان تسلیم مبیع (آثار بیع)
قانون مدنی، ماده 233
-
مقاله
هماستناد
در صورت عدم قید و شرطی در ضمن عقد اجاره مقررات کلی
ماده 233 قانون مدنی شروط مفصله ذیل باطل و موجب بطلان عقد است: شرط مجهولی ک
-
مقاله
هماستناد
در این باب نسبت به عقد اجاره حاکم خواهد بود
ماده 233 قانون مدنی شروط مفصله ذیل باطل و موجب بطلان عقد است: شرط مجهولی ک
-
مقاله
هماستناد
در این باب نسبت به عقد اجاره حاکم خواهد بود
ماده 233 قانون مدنی شروط مفصله ذیل باطل و موجب بطلان عقد است: شرط مجهولی ک
-
مقاله
هماستناد
وضعیت حقوقی شرط ابتدایی — وضعیت شرط عدم فروش تا پرداخت آخرین
ماده 233 ق.م
-
مقاله
هماستناد
وضعیت حقوقی شرط ابتدایی — هر عقدی دو نوع مقتضای دارد یکی
ماده 233 ق.م
-
مقاله
هماستناد
شرط تعلیق در پیمان — همچنین در مواردی که انجام شرط به
ماده 233 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
شرط تعلیق در پیمان — اگر عقد بر شرطی معلق شود که
ماده 233 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
شرط تعلیق در پیمان — اگر عقد بر شرطی معلق شود که
ماده 233 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
بنابراین هرگاه شخصی وکالت فروش مال خ
ماده 233 قانون مدنی و
-
مقاله
هماستناد
گاهی از اوقات بایع یا مشتری در مبایعه نامه شروطی را ذکر
ماده 233 قانون مدنی و
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
