نشست قضایی
شمولیت عنوان هدم و جهل به زمان فوت (تقدم و تأخر) در سوانح رانندگی از جهت تعیین وراث
خلاصه
در تصادفات رانندگی که زمان فوت افراد مجهول است، آیا این سوانح مشمول حکم «هدم» (ویرانی) در قانون مدنی میشوند؟ هیئت عالی و نظر اکثریت تأیید کردند که این موارد در حکم هدم بوده و مشمول ماده ۸۷۳ قانون مدنی هستند.
اصلِ حقوقی: سوانح رانندگی منجر به فوت با زمان مجهول، مشمول حکم «هدم» در قانون مدنی جهت ارثبری هستند.
مستند: ماده ۸۷۳ قانون مدنی
کلیدواژهها: هدم، ارث، سوانح رانندگی، فوت، قانون مدنی، وراث
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
شمولیت عنوان هدم و جهل به زمان فوت (تقدم و تأخر) در سوانح رانندگی از جهت تعیین وراث
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 2 آذر 1396 در استان کردستان برگزار شد، موضوع شمولیت عناوین "هدم" و "جهل به زمان فوت" در سوانح رانندگی به منظور تعیین وراث مورد بحث و بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا در تصادفات رانندگی که تاریخ تقدم و تاخر فوت افراد مشخص نیست، این موارد تحت عنوان "هدم" موضوع ماده 873 قانون مدنی قرار میگیرند یا خیر. هیات عالی با استناد به عدم تعریف دقیق "هدم" در قانون مدنی و تفسیر لغوی آن به معنای ویرانی، به استناد نظر حضرت امام خمینی (ره) در تحریر الوسیله اعلام کرد که این موارد در حکم "هدم" بوده و مشمول ماده 873 قانون مدنی هستند. نظر اکثریت نیز بر این نکته تاکید داشت که عدم قید در قانون مدنی برای "هدم" این امکان را فراهم میکند که سایر سوانح، از جمله تصادفات، نیز در این حکم قرار گیرند. از سوی دیگر، نظر اقلیت بر این باور بود که تنها دو عبارت "هدم" و "غرق" در ماده 873 دارای معنای خاص هستند و به سایر موارد تسری نمییابند، هرچند که حضرت امام در برخی منابع به اقوی بودن حکم هدم و غرق اشاره کردهاند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1396/09/02
برگزار شده توسط: استان کردستان/ شهر قروهموضوع
شمولیت عنوان هدم و جهل به زمان فوت (تقدم و تأخر) در سوانح رانندگی از جهت تعیین وراثپرسش
در تصادفات رانندگی که خودرو منفجر و زن و شوهر و سایر فرزندان فوت مینمایند و تاریخ تقدم و تاخر فوت مجهول است آیا اینگونه موارد مشمول عنوان « هدم » موضوع ماده 873 قانون مدنی میباشند تا از همدیگر ارث ببرند یا خیر ؟
نظر هیئت عالی
ب. ت. ب. عدم تعریف هدم در قانون مدنی و توجهاً به مفهوم لغوی آن که عبارتست از ویرانی و خرابی وبنابر دیدگاه حضرت امام خمینی (ره) در مسأله 3 جلد 2 صفحه 401 کتاب تحریرالوسیله، هرگاه چندنفر که از هم ارث می برند بر اثر تصادفات رانندگی یا سوانح هوایی و... فوت کنند و تاریخ فوت هیچکدام معلوم نباشد، مطابق ماده ی 873 قانون مدنی در حکم هدم بوده و از مصادیق تحت شمول ماده ی مذکور محسوب میگردد.نظر اکثریت
در قانون مدنی تعریفی از هدم نشده و قیدی بر آن نیاورده تا تفسیر مضیق شود. هدم در لغت یعنی ویرانی و خرابی و علت اینکه در حدیث معصوم (علیه السلام) صرفا عبارت «هدم» و « غرق» ذکر شده به جهت شایع و غالب بودن آنها بوده و گرنه این دو مورد موضوعیت ندارند لذا با اتخاذ وحدت ملاک از هدم، سایر سوانح از جمله تصادفات رانندگی یا سوانح هوایی و غیره که این ملاک در آن باشد نیز در حکم هدم است حضرت امام خمینی (ره) در تحریر الوسیله در کتاب الارث در مساله 3 فصل دوم میراث افراد غرق شده و افرادی که زیر آوار قرار گرفته اند در خصوص مرگ دو نفری که از هم ارث میبرند و سبب مرگشان غیر از هدم و غرق باشد و تاریخ فوت هیچکدام معلوم نباشد و احتمال تقارن نیز در بین باشد فرموده اند که در این مساله وجوهی است از جمله قرعه، مصالحه و حکم غرق و هدم که اقوی مورد سوم است هر چند که احتیاط به مصالحه را مطلوب دانسته است بر این اساس نظر حضرت امام نیز این است که در حکم هدم م. ب.نظر اقلیت
در ماده 873 فقط دو عبارت هدم و غرق ذکر شده و این دو دارای معنای خاصی میباشند هدم در اصلاح فقهی یعنی خراب شدن دیوار به صورت ناگهانی بر روی انسان است آنچه در حدیث ذکر شده همین دو عبارت است این در حالیست که در زمان معصوم علیه السلام غیر از این دو مورد موارد دیگری هم بوده ولی اشاره ای به آن نکرده اند لذا صرفا همین دو مورد موضوعیت دارند ضمن اینکه هر چند که در تحریر الوسیله، حضرت امام اعتقاد بر حکم هدم و غرق را اقوی اعلام کرده ولی در برخی منابع نظر مشهور وی این است که هدم و غرق قابل تسری به سایر موضوعات نمیباشدموادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 35
آرای مرتبط 1
-
رأی
هماستناد
خسارت تاخیر تادیه در خسارات بدنی
به استناد ماده 873 قانون مدنی اعتقاد به توارث آنان از یکدیگر دارد و تصادف رانندگی مث
نظریات مشورتی 16
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/3088 مورخ 1397/12/05
ماده 873 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1715 مورخ 1401/06/05
ماده 873 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/1715 — 1401/06/05
ماده 873 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/2538 مورخ 1371/05/04 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص مصداق هدم وراث در فوت ناشی از زلزله با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 873 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/3088 مورخ 1397/12/05 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص وضعیت ارث از دیه در فوت ناشی از تصادف و تأثیر آن بر ماترک با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده873 قانون مدنی است نتیجتا دیه پسر به مادرش و دیه مادر به پسرش میرسد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/3275 مورخ 1377/05/27 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص مشمولیت هدم در حوادث مختلف طبق ماده 873 ق.م. با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 873 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1400/1715 مورخ 1401/06/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی امکان تعمیم حکم هدم و غرق به موارد فوت در اثر حوادث طبیعی جهت اجرای حکم مقرر در ماده 873 قانون مدنی ب
ماده 873 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/408 مورخ 1398/05/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص نحوه پرداخت دیه به وراث متوفی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 873 قانون مدنی است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/408 مورخ 1398/04/19 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص مرجع صالح تعیین سهم وراث با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 873 قانون مدنی است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1403/21 مورخ 1403/03/22 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 873 قانون مدنی درخصوص فوت به سبب هدم ناظر بر اشخاص است و بر جنین تا پ
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/5231 مورخ 1388/08/23 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 873 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/4718 مورخ 1360/11/28 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص ارث زوجه از ماترک زوج و سهمالارث از فرزند در صورت فوت پدر و پسر با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 873 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/66 مورخ 1377/02/07 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص مصادیق هدم با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 873 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
مصادیق قانونی و شرعی در خصوص تحقق قاعده توارث در فوت همزمان ناشی از تصادف
ماده 873 قانون مدنی و تحریرالوسیله است؟ هیات عالی با استناد به اصل 167 قان
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/21 مورخ 1403/03/22
ماده 873 قانون مدنی درخصوص فوت به سبب هدم ناظر بر اشخاص است و بر جنین تا پ
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/408 مورخ 1398/04/19
ماده 873 قانون مدنی بوده و از موارد هدم محسوب می شود
نشستهای قضایی 3
-
نشست قضایی
هماستناد
تعیین سهم الارث از دیه در فوت همزمان
ماده 873 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
لحاظ فوت شدگان ناشی از نشت گاز در مصادیق هدم
ماده 873 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
تقسیم ماترک یک خانواده در صورت عدم تعیین تقدم و تأخر زمان فوت
بر اساس ماده 873 قانون مدنی اعلام کرد که در صورتی که تاریخ فوت و تقدم و تاخر آن ها
مواد مرتبط 1
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 873 — قانون مدنی
ماده 873 قانون مدنی قرار می گیرند یا خیر
دکترین 14
-
مقاله
هماستناد
راه های شناخت اصول — ب از طریق کدهای قانونگذاری مثلاً آنچه
ماده 873 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ماده ۸۷۳ ق
ماده 873 ق.م
-
مقاله
هماستناد
راه های شناخت اصول — ماده ۸۷۳ ق
ماده 873 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تعارض بین صدر و ذیل — فرض تعارض بین صدر و ذیل ماده
ماده 873 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تعارض بین صدر و ذیل — کردیم قانونگذار برای بیان اصول گاهی از
ماده 873 ق.م
-
مقاله
هماستناد
تعارض بین صدر و ذیل — کردیم قانونگذار برای بیان اصول گاهی از
ماده 873 ق.م
-
مقاله
هماستناد
استثنائات اصل تأخر حادث در باب ارث غرق شدگان و زیر آوار رفتگان (نقد و بررسی رأی دادگاه) (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 873 قانون مدنی است
-
مقاله
هماستناد
انتقاد از ق
مواد 873 و 874 قانون مدنی در مورد اثبات تقدم و تاخر فوت کسانی که با هم غرق شده ا
-
مقاله
هماستناد
اسناد قیاس شود. ۲ — همچنین فرض کنیم مواد ۸۷۳ و ۸۷۴
مواد 873 و 874 قانون مدنی در مورد اثبات تقدم و تاخر فوت کسانی که با هم غرق شده ا
-
مقاله
هماستناد
اسناد قیاس شود. ۲ — همچنین فرض کنیم مواد ۸۷۳ و ۸۷۴
مواد 873 و 874 قانون مدنی در مورد اثبات تقدم و تاخر فوت کسانی که با هم غرق شده ا
-
مقاله
هماستناد
تعارض دو استصحاب — پدر و فرزندی در حادثه اتومبیل یا
ماده 873 قانون مدنی نیز پیش بینی شده است: اگر تاریخ فوت اشخاصی که از یکدیگ
-
مقاله
هماستناد
این فرض در ماده ۸۷۳ قانون مدنی نیز پیش بینی شده است
ماده 873 قانون مدنی نیز پیش بینی شده است: اگر تاریخ فوت اشخاصی که از یکدیگ
-
مقاله
هماستناد
ارث (حقوق): موجبات ارث
ماده 873 قانون مدنی اگر تاریخ فوت اشخاصی که می توانند از یکدیگر ارث ببرند
-
مقاله
هماستناد
حیات وارث: مجهول بودن تقدم و تأخر فوت
ماده 873 قانون مدنی اصل را بر عدم توارث اشخاصی قرار داده است که تقدم و تاخ
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
