نشست قضایی
صحت یا بطلان فروش مالکیت ساختمان و مالکیت مغازه با استثنا کردن حق سرقفلی و تعیین تکلیف مالکیت سرقفلی
خلاصه
موضوع درباره صحت یا بطلان فروش مالکیت ساختمان و مغازه به استثنای حق سرقفلی است. اختلاف بر سر این بود که آیا فروشنده میتواند ملک را بفروشد اما حق سرقفلی را برای خود نگه دارد. هیات عالی با تایید نظر اقلیت، اقدام فروشنده را صحیح دانست زیرا سرقفلی حقی مالی و مستقل است.
اصلِ حقوقی: حق سرقفلی به عنوان یک حق مالی مستقل قابل نقل و انتقال است و فروشنده میتواند هنگام واگذاری ملک، حق سرقفلی را برای خود استثنا کند.
کلیدواژهها: حق سرقفلی، مالکیت تجاری، انتقال ملک، عقد اجاره، استثنای حق
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
مقدمه
صحت یا بطلان فروش مالکیت ساختمان و مالکیت مغازه با استثنا کردن حق سرقفلی و تعیین تکلیف مالکیت سرقفلی
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1401/09/03 در استان آذربایجان شرقی برگزار شد، موضوع بررسی صحت یا بطلان فروش مالکیت ساختمان و مغازه با استثنای حق سرقفلی و تعیین تکلیف مالکیت آن مورد بحث قرار گرفت. سوال مطرح شده این بود که آیا اقدام فروشنده در فروش ملک و مغازه به استثنای حق سرقفلی قانونی است یا خیر. هیات عالی به این نتیجه رسید که سرقفلی به عنوان یک حق مالی مستقل و قابل نقل و انتقال شناخته میشود. ب. ت. ب. این که فروشنده به صراحت اعلام کرده بود که حق سرقفلی را نفروخته و برای خود نگه داشته است، بنابراین اقدام او صحیح و قانونی بوده و نظر اقلیت را تایید کرد. در مقابل، نظر اکثریت بر این بود که با عدم وجود توافق در خصوص حق سرقفلی و عدم وجود عقد اجاره، حقی به عنوان حق سرقفلی ایجاد نشده و بنابراین کل ملک به خریدار منتقل شده است. نظر اقلیت نیز بر این نکته تاکید داشت که حق مالی متعلق به منافع است و امکان استثنا کردن حق سرقفلی در زمان واگذاری ملک وجود دارد. این مباحث نشاندهنده اختلاف نظر در تفسیر قوانین مربوط به حق سرقفلی و انتقال مالکیت املاک تجاری است.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1401/09/03
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریزموضوع
صحت یا بطلان فروش مالکیت ساختمان و مالکیت مغازه با استثنا کردن حق سرقفلی و تعیین تکلیف مالکیت سرقفلیپرسش
شخصی در ملک مسکونی خویش در سال 1373 اقدام به احداث یک باب مغازه تجاری کرده و مجوز تجاری از شهرداری اخذ میکند و پس از حاکمیت و لازمالاجرا شدن قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1376 همین ملک (ساختمان) را با مالکیت مغازه به استثنای حق سرقفلی به شخص دیگر فروخته، واگذار و انتقال داده است، در حالی که قبل از این انتقال و واگذاری، مغازه را به شخص دیگر اجاره نداده است. آیا اقدام فروشنده بدین نحو (فروش مالکیت ساختمان و مالکیت مغازه با استثناء کردن حق سرقفلی مغازه) با لحاظ مقررات قانون مذکور صحیح و قانونی است و حق سرقفلی منتقل نشده متعلق به فروشنده است و یا به تبع انتقال مالکیت ملک و مغازه به خریدار منتقل شده است؟
نظر هیات عالی
ب. ت. ب. اینکه سرقفلی یک حق مالی پذیرفته شده در املاک تجاری م. ب. و جداگانه قابلیت نقل و انتقال را دارد (در اسناد رسمی بهصورت صلح حقوق) و مالک ملک تجاری با تصریح به اینکه حق سرقفلی ملک تجاری را نفروخته و برای خودش نگه داشته است، لذا این اقدام فروشنده صحیح، قانونی و عرفی است و نظر اقلیت صحیح م. ب..نظر اکثریت
ن. ب. ا. هنگام انتقال عین هیچ توافقی در خصوص حق سرقفلی وجود نداشته و طرفین نیز بنایی بر وجود عقد اجاره نداشتهاند، حقی به عنوان حق سرقفلی برای مالک ملک مسکونی و تجاری ایجاد نشده است که قابلیت استثناء کردن باشد. قاعده اسقاط مالمیجب هم بر این مبنا م. ب.. لذا وجود چنین حقی (سرقفلی) منتفی بوده و کل ملک اعم از مالکیت مغازه و ساختمان به خریدار منتقل شده است.نظر اقلیت
چون حق مالی متعلق به منافع میباشد، لذا وجود چنین حقی برای مالک موجه است به شرط اینکه به صورت صریح یا ضمنی بقاء حق سرقفلی متصور و مورد قبول باشد. به عبارتی وقتی ملک تجاری دارای حق سرقفلی باشد این امکان وجود دارد که مالک در زمان واگذاری ملک، حق سرقفلی را استثناء نماید.موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
